{"id":14805,"date":"2021-11-27T15:56:28","date_gmt":"2021-11-27T08:56:28","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=14805"},"modified":"2021-11-27T15:56:30","modified_gmt":"2021-11-27T08:56:30","slug":"tai-sao-thung-lung-co-cai-rong-cai-hep","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/tai-sao-thung-lung-co-cai-rong-cai-hep\/","title":{"rendered":"T\u1ea1i sao thung l\u0169ng c\u00f3 c\u00e1i r\u1ed9ng c\u00e1i h\u1eb9p?"},"content":{"rendered":"\n<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 6 &#8211; Arkady Leokum<\/p>\n\n\n\n<p>Khe n\u00fai c\u00f3 s\u00e2u c\u00f3 c\u1ea1n, c\u00f3 r\u1ed9ng c\u00f3 h\u1eb9p, khe n\u00fai thay \u0111\u1ed5i r\u1ea5t l\u1edbn, khi ch\u00fang ta \u0111i v\u00e0o khe n\u00fai r\u1ed9ng kh\u00f4ng t\u1edbi m\u1ed9t m\u00e9t, hai th\u00e0nh n\u00fai d\u1ef1ng \u0111\u1ee9ng h\u01a1n tr\u0103m m\u00e9t, nh\u00ecn ng\u01b0\u1edbc l\u00ean kh\u00f4ng trung gi\u1ed1ng nh\u01b0 m\u1ed9t \u0111\u01b0\u1eddng ch\u1ec9 tr\u1eafng, ng\u01b0\u1eddi ta g\u1ecdi \u201c\u0111\u01b0\u1eddng d\u00e2y tr\u1eddi\u201d. Ch\u00fang ta l\u1ea1i \u0111i l\u00ean \u0111\u1ec9nh n\u00fai nh\u00ecn xu\u1ed1ng, thung l\u0169ng nh\u01b0 b\u1ecb m\u1ed9t thanh ki\u1ebfm s\u1eafc r\u1ea1ch m\u1ed9t v\u1ec7t to tr\u00ean \u0111\u00e1 n\u00fai. \u201c\u0110\u01b0\u1eddng d\u00e2y tr\u1eddi\u201d \u0111\u00f3 g\u1ecdi l\u00e0 khe n\u1ee9t. Nguy\u00ean nh\u00e2n ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 n\u1ed9i l\u1ef1c tr\u00e1i \u0111\u1ea5t ph\u00e2n b\u1ed1 kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u, khi l\u1ef1c t\u1eadp trung t\u1ea1i m\u1ed9t \u0111i\u1ec3m n\u00e0o \u0111\u00f3 c\u1ee7a v\u1ecf tr\u00e1i \u0111\u1ea5t, s\u1ebd \u0111\u1ed9t nhi\u00ean x\u1ea3y ra hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng n\u1ee9t g\u00e3y, gi\u1ed1ng nh\u01b0 qu\u1ea3 d\u01b0a h\u1ea5u ch\u00edn t\u1edbi b\u1ed7ng n\u1ee9t ra, tr\u1edf th\u00e0nh r\u00e3nh n\u1ee9t v\u1eeba h\u1eb9p v\u1eeba s\u00e2u.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00f3 thung l\u0169ng r\u1ed9ng m\u1ea5y m\u00e9t \u0111\u1ebfn m\u1ea5y ch\u1ee5c m\u00e9t, th\u00e0nh v\u00e1ch thung l\u0169ng th\u1eb3ng \u0111\u1ee9ng, \u0111\u00e1y khe n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y li\u00ean t\u1ee5c, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u201cthung l\u0169ng h\u1eb9p\u201d. C\u00f3 thung l\u0169ng r\u1ea5t r\u1ed9ng, t\u1eeb v\u00e0i tr\u0103m m\u00e9t \u0111\u1ebfn m\u1ea5y ng\u00e0n m\u00e9t, hai b\u00ean b\u1edd thung l\u0169ng tr\u1ea3i nghi\u00eang nghi\u00eang, \u0111\u00e1y thung l\u0169ng su\u1ed1t n\u0103m n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u201cthung l\u0169ng r\u1ed9ng\u201d. T\u1ea1i sao l\u1ea1i c\u00f3 thung l\u0169ng r\u1ed9ng v\u00e0 thung l\u0169ng h\u1eb9p?<\/p>\n\n\n\n<p>\u1ede nh\u1eefng khu v\u1ef1c n\u00fai m\u1ecdc cao, do t\u00e1c d\u1ee5ng c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y, s\u1ebd c\u00f3 l\u1ef1c x\u00e2m th\u1ef1c c\u1eaft xu\u1ed1ng m\u1eb7t \u0111\u1ea5t, d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc l\u1edbn l\u1ef1c c\u1eaft xu\u1ed1ng l\u1edbn, d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc nh\u1ecf, l\u1ef1c c\u1eaft xu\u1ed1ng c\u0169ng nh\u1ecf. Trong qu\u00e1 tr\u00ecnh n\u00fai m\u1ecdc cao, \u0111\u1ed9 s\u00e2u c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y c\u1eaft xu\u1ed1ng c\u00e0ng l\u1edbn, do t\u00e1c d\u1ee5ng c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y h\u00e0ng ng\u00e0n n\u0103m nh\u01b0 v\u1eady, h\u00ecnh th\u00e0nh n\u00ean nh\u1eefng su\u1ed1i nh\u01b0 ng\u00e0y nay. \u201cThung l\u0169ng h\u1eb9p\u201d h\u00ecnh th\u00e0nh b\u1edfi v\u1ecf \u0111\u1ea5t n\u00e2ng l\u00ean h\u01a1i nhanh, t\u1ea1o th\u00e0nh nham th\u1ea1ch m\u1eb7t \u0111\u1ea5t r\u1ea5t l\u00e0 c\u1ee9ng, d\u01b0\u1edbi t\u00e1c d\u1ee5ng c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y c\u1eaft xu\u1ed1ng, h\u00ecnh th\u00e0nh n\u00ean nh\u1eefng khe v\u1eeba s\u00e2u v\u1eeba h\u1eb9p, nham th\u1ea1ch hai b\u1edd d\u1ef1ng \u0111\u1ee9ng. \u201cThung l\u0169ng r\u1ed9ng\u201d h\u00ecnh th\u00e0nh b\u1edfi v\u1ecf tr\u00e1i \u0111\u1ea5t n\u00e2ng l\u00ean ch\u1eadm ch\u1ea1p, t\u1ea1o th\u00e0nh nham th\u1ea1ch m\u1eb7t \u0111\u1ea5t t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i x\u1ed1p, d\u01b0\u1edbi t\u00e1c d\u1ee5ng c\u1ee7a d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc, \u0111\u00e1y s\u00f4ng c\u1eaft xu\u1ed1ng l\u1edbn, s\u00e2u, hai b\u00ean s\u00f4ng s\u00f3ng x\u00e2m th\u1ef1c v\u00e0o b\u1edd l\u1edbn v\u00e0 r\u1ed9ng, \u0111\u00f3 l\u00e0 thung l\u0169ng r\u1ed9ng d\u01b0\u1edbi t\u00e1c d\u1ee5ng c\u1ee7a d\u00f2ng s\u00f4ng. M\u1ed9t lo\u1ea1i thung l\u0169ng r\u1ed9ng kh\u00e1c ph\u00e1t sinh trong thung l\u0169ng c\u00f3 s\u00f4ng b\u0103ng l\u1edbn, qu\u00e1 tr\u00ecnh kh\u1ed1i b\u0103ng tr\u01b0\u1ee3t xu\u1ed1ng l\u1ea7n theo thung l\u0169ng, c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng c\u1eaft xu\u1ed1ng \u0111\u00e1y thung l\u0169ng, t\u1ea1o t\u00e1c d\u1ee5ng x\u00e2m th\u1ef1c b\u1edd d\u1ed1c thung l\u0169ng, c\u0169ng h\u00ecnh th\u00e0nh n\u00ean thung l\u0169ng r\u1ed9ng, \u0111\u00f3 l\u00e0 lo\u1ea1i thung l\u0169ng r\u1ed9ng do t\u00e1c d\u1ee5ng c\u1ee7a s\u00f4ng b\u0103ng.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 6 &#8211; Arkady Leokum Khe n\u00fai c\u00f3 s\u00e2u c\u00f3 c\u1ea1n, c\u00f3 r\u1ed9ng c\u00f3 h\u1eb9p, khe n\u00fai thay \u0111\u1ed5i r\u1ea5t l\u1edbn, khi ch\u00fang ta \u0111i v\u00e0o khe n\u00fai r\u1ed9ng kh\u00f4ng t\u1edbi m\u1ed9t m\u00e9t, hai th\u00e0nh n\u00fai d\u1ef1ng \u0111\u1ee9ng h\u01a1n tr\u0103m m\u00e9t, nh\u00ecn ng\u01b0\u1edbc l\u00ean [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-14805","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14805","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14805"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14805\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14806,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14805\/revisions\/14806"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14805"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14805"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14805"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}