{"id":14975,"date":"2021-11-27T16:07:49","date_gmt":"2021-11-27T09:07:49","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=14975"},"modified":"2021-11-27T16:07:50","modified_gmt":"2021-11-27T09:07:50","slug":"o-hai-cuc-co-dong-vat-gi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/o-hai-cuc-co-dong-vat-gi\/","title":{"rendered":"\u1ede hai c\u1ef1c c\u00f3 \u0111\u1ed9ng v\u1eadt g\u00ec?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 6 &#8211; Arkady Leokum<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ed9ng v\u1eadt s\u1ed1ng \u1edf hai c\u1ef1c l\u00e0 \u0111\u1ed9ng v\u1eadt n\u01b0\u1edbc l\u1ea1nh. Ch\u00fang sinh tr\u01b0\u1edfng v\u00e0 t\u1ed3n t\u1ea1i \u1edf v\u00f9ng c\u00f3 nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 d\u01b0\u1edbi 50C, nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 n\u01b0\u1edbc cao kh\u00f4ng qu\u00e1 100C. \u0111\u1ed9ng v\u1eadt v\u00f9ng B\u1eafc c\u1ef1c v\u00e0 Nam c\u1ef1c tuy thu\u1ed9c lo\u1ea1i \u0111\u1ed9ng v\u1eadt n\u01b0\u1edbc l\u1ea1nh, nh\u01b0ng do s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed ph\u00e1t tri\u1ec3n \u0111\u1ed9ng v\u1eadt n\u00ean ch\u1ee7ng lo\u1ea1i c\u0169ng r\u1ea5t kh\u00e1c nhau.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ed9ng v\u1eadt v\u00f9ng B\u1eafc c\u1ef1c l\u00e0 lo\u1ea1i \u0111\u1ed9ng v\u1eadt v\u00f9ng bi\u1ec3n B\u1eafc B\u0103ng D\u01b0\u01a1ng. Do \u0111\u1ecba th\u1ebf cao v\u00e0 r\u00e9t, quanh n\u0103m b\u0103ng ph\u1ee7 m\u00eanh m\u00f4ng, ph\u1ea1m vi c\u1ee7a b\u0103ng n\u1ed5i r\u1ed9ng, n\u00ean b\u1eafc B\u0103ng D\u01b0\u01a1ng l\u00e0 v\u00f9ng bi\u1ec3n \u00edt \u0111\u1ed9ng v\u1eadt nh\u1ea5t tr\u00ean tr\u00e1i \u0111\u1ea5t. Do ch\u1ee7ng lo\u1ea1i th\u1ef1c v\u1eadt tr\u00f4i n\u1ed5i tr\u00ean bi\u1ec3n \u00edt, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng l\u1ea1i kh\u00f4ng nhi\u1ec1u, kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u201cth\u1ee9c \u0103n\u201d cho \u0111\u1ed9ng v\u1eadt sinh t\u1ed3n. C\u00e1c lo\u1ea1i \u0111\u1ed9ng v\u1eadt b\u01a1i ph\u1ea7n l\u1edbn s\u1ed1ng \u1edf v\u00f9ng n\u01b0\u1edbc \u1ea5m ven b\u1edd \u0111\u1ea5t li\u1ec1n, ch\u00fang to h\u01a1n lo\u1ea1i \u0111\u1ed9ng v\u1eadt \u1edf v\u00f9ng kh\u00e1c. Lo\u1ea1i c\u00e1 ch\u1ee7 y\u1ebfu \u1edf B\u1eafc c\u1ef1c l\u00e0 c\u00e1 h\u1ed3i, c\u00e1 tuy\u1ebft. Ng\u01b0\u1eddi ta r\u1ea5t ch\u00fa \u00fd lo\u1ea1i \u0111\u1ed9ng v\u1eadt cho b\u00fa \u1edf bi\u1ec3n, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 nhi\u1ec1u lo\u1ea1i c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i nh\u01b0 ch\u00f3 bi\u1ec3n, voi bi\u1ec3n, c\u00e1 voi, c\u00e1 heo m\u1ecf, g\u1ea5u B\u1eafc c\u1ef1c, c\u00e1o B\u1eafc c\u1ef1c v.v\u2026<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00f9ng bi\u1ec3n xung quanh \u0111\u1ea5t li\u1ec1n Nam c\u1ef1c l\u00e0 \u201cNam B\u0103ng D\u01b0\u01a1ng\u201d. Nam B\u0103ng D\u01b0\u01a1ng gi\u00e1 r\u00e9t, c\u00f3 \u00edt ch\u1ee7ng lo\u1ea1i sinh v\u1eadt, \u0111\u1ed9ng v\u1eadt c\u00f3 x\u01b0\u01a1ng s\u1ed1ng th\u00e2n m\u00ecnh to, ph\u00e1t d\u1ee5c ch\u1eadm. V\u00f9ng n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a Nam B\u0103ng D\u01b0\u01a1ng r\u1ed9ng m\u00eanh m\u00f4ng, th\u00edch nghi cho s\u1ef1 sinh tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a c\u00e1 voi. T\u00f4m l\u00e0 ngu\u1ed3n th\u1ee9c \u0103n ch\u00ednh c\u1ee7a lo\u1ea1i c\u00e1 voi. T\u00f4m l\u00e0 ngu\u1ed3n th\u1ee7y s\u1ea3n tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi c\u00f3 tr\u1eef l\u01b0\u1ee3ng d\u1ed3i d\u00e0o ch\u01b0a khai th\u00e1c h\u1ebft, tr\u1eef l\u01b0\u1ee3ng l\u1edbn nh\u1ea5t t\u1edbi 1 t\u1ef7 t\u1ea5n, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u1ef1 \u0111o\u00e1n t\u1edbi 5 t\u1ef7 t\u1ea5n, s\u1ea3n l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00e1nh b\u1eaft n\u0103m t\u1eeb 100 &#8211; 150 tri\u1ec7u t\u1ea5n. Ch\u1ee7ng lo\u1ea1i c\u00e1 voi nhi\u1ec1u, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng l\u1ea1i l\u1edbn, l\u00e0 ngu\u1ed3n t\u00e0i nguy\u00ean ch\u1ee7 y\u1ebfu c\u1ee7a bi\u1ec3n. Th\u1ebf k\u1ef7 tr\u01b0\u1edbc, t\u1ed5ng s\u1ed1 c\u00e1 voi kho\u1ea3ng 1 tri\u1ec7u con, sau n\u0103m 1904 khi ng\u01b0\u1eddi ta b\u1eaft \u0111\u1ea7u s\u0103n c\u00e1 voi th\u00ec s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng n\u00e0y gi\u1ea3m \u0111i r\u00f5 r\u1ec7t, \u0111\u1ebfn nh\u1eefng n\u0103m 30 c\u1ee7a th\u1ebf k\u1ec9 n\u00e0y ch\u1ec9 c\u00f2n 34 v\u1ea1n con. Ngo\u00e0i ra, ch\u00f3 bi\u1ec3n, chim c\u00e1nh c\u1ee5t, t\u00f4m h\u00f9m, cua l\u1edbn l\u00e0 ngu\u1ed3n t\u00e0i nguy\u00ean h\u1ea5p d\u1eabn con ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chim c\u00e1nh c\u1ee5t l\u00e0 \u201clo\u1ea1i chim\u201d d\u1eebng l\u1ea1i tr\u00ean \u0111\u1ea5t li\u1ec1n Nam c\u1ef1c, c\u00e1nh r\u1ea5t nh\u1ecf t\u1ef1a nh\u01b0 v\u00e2y c\u00e1, kh\u00f4ng bay \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111i l\u1ea1i kh\u00f3 kh\u0103n nh\u01b0ng l\u1ea1i b\u01a1i r\u1ea5t gi\u1ecfi. To\u00e0n th\u00e2n \u0111\u1ec1u l\u00e0 m\u1ee1 n\u00ean kh\u00f4ng s\u1ee3 gi\u00e1 r\u00e9t. L\u01b0ng v\u00e0 c\u00e1nh m\u00e0u \u0111en, ph\u1ea7n b\u1ee5ng l\u1ea1i c\u00f3 m\u00e0u tr\u1eafng. Chim c\u00e1nh c\u1ee5t l\u1edbn nh\u1ea5t \u0111\u1ebfn 120 kg, n\u1eb7ng ngang v\u1edbi m\u1ed9t con heo (l\u1ee3n). Ch\u00fang tr\u00f4ng kh\u00f4ng th\u1ea5y ho\u1eb7c \u00edt tr\u00f4ng th\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi n\u00ean c\u0169ng kh\u00f4ng bi\u1ebft s\u1ee3 ng\u01b0\u1eddi. T\u00ednh t\u00ecnh \u00f4n h\u00f2a, l\u00e0m cho ng\u01b0\u1eddi ta r\u1ea5t th\u00edch ch\u00fang.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 6 &#8211; Arkady Leokum \u0110\u1ed9ng v\u1eadt s\u1ed1ng \u1edf hai c\u1ef1c l\u00e0 \u0111\u1ed9ng v\u1eadt n\u01b0\u1edbc l\u1ea1nh. Ch\u00fang sinh tr\u01b0\u1edfng v\u00e0 t\u1ed3n t\u1ea1i \u1edf v\u00f9ng c\u00f3 nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 d\u01b0\u1edbi 50C, nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 n\u01b0\u1edbc cao kh\u00f4ng qu\u00e1 100C. \u0111\u1ed9ng v\u1eadt v\u00f9ng B\u1eafc c\u1ef1c v\u00e0 Nam c\u1ef1c [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-14975","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14975","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14975"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14975\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14976,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14975\/revisions\/14976"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14975"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14975"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14975"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}