{"id":15065,"date":"2021-11-27T17:25:34","date_gmt":"2021-11-27T10:25:34","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=15065"},"modified":"2021-11-27T17:25:35","modified_gmt":"2021-11-27T10:25:35","slug":"de-co-phai-la-ca-si-khong","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/de-co-phai-la-ca-si-khong\/","title":{"rendered":"D\u1ebf c\u00f3 ph\u1ea3i l\u00e0 ca s\u0129 kh\u00f4ng?"},"content":{"rendered":"\n<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 7 &#8211; Arkady Leokum<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1ebf l\u00e0 c\u00f4n tr\u00f9ng m\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 quen thu\u1ed9c t\u1eeb l\u00e2u. D\u1ebf v\u00e0 ch\u00e2u ch\u1ea5u c\u00f9ng b\u1ed9 c\u00e1nh th\u1eb3ng, m\u00ecnh d\u1ebf m\u00e0u n\u00e2u \u0111en, r\u00e2u x\u00fac gi\u00e1c d\u00e0i, m\u1eaft k\u00e9p r\u1ea5t ph\u00e1t tri\u1ec3n, ch\u00e2n sau kh\u1ecfe, c\u00e1nh g\u1ea5p \u1edf tr\u00ean l\u01b0ng, mi\u1ec7ng s\u1eafc nh\u1ecdn, c\u01a1 quan sinh d\u1ee5c l\u1ed9 ra ngo\u00e0i. \u0110o\u1ea1n \u0111u\u00f4i c\u00f3 hai gai l\u00e0 d\u1ebf \u0111\u1ef1c, ba gai l\u00e0 d\u1ebf c\u00e1i. D\u1ebf th\u01b0\u1eddng \u1edf tr\u00ean m\u1eb7t \u0111\u1ea5t, d\u01b0\u1edbi g\u1ea1ch \u0111\u00e1 ho\u1eb7c \u1edf hang trong \u0111\u1ea5t, \u0103n t\u1ea1p. D\u1ebf \u0111\u1ef1c g\u00e1y hay, \u0111\u00e1 gi\u1ecfi.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1ebf \u0111\u1ef1c kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ca s\u0129 m\u00e0 l\u00e0 ngh\u1ec7 s\u0129 ch\u01a1i \u0111\u00e0n. Chi\u1ebfc v\u0129 c\u1ea7m c\u1ee7a n\u00f3 l\u00e0 c\u00e1nh \u1edf ph\u1ea7n ng\u1ef1c, c\u00e1nh sau ch\u1ea5t m\u00e0ng, g\u1eadp \u1edf ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc. C\u00e1nh tr\u01b0\u1edbc \u1edf ph\u00eda tr\u00ean, ch\u1ea5t s\u1eebng, kh\u00e1 d\u00e0y, th\u00e0nh c\u00e1nh k\u00e9p, \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 b\u1ed9 ph\u00e1t \u00e2m. C\u00e1nh tr\u01b0\u1edbc b\u00ean ph\u1ea3i v\u00e0 b\u00ean tr\u00e1i gi\u1ed1ng nhau, ch\u1ed7 g\u00e2n g\u1ea7n ph\u1ea7n g\u1ed1c \u0111\u1eb7t trong c\u00e1nh nh\u00f4 l\u00ean kh\u00e1 c\u1ee9ng; m\u1ed9t \u0111\u01b0\u1eddng g\u00e2n c\u00e1nh nghi\u00eang, ph\u00eda tr\u00ean c\u00f3 d\u1ea1ng r\u0103ng c\u01b0a r\u1ea5t nh\u1ecf, m\u1ee9c \u0111\u1ed9 s\u00edt c\u1ee7a c\u00e1c r\u0103ng \u1edf c\u00e1c lo\u1ea1i d\u1ebf s\u1ebd kh\u00e1c nhau; c\u00f3 lo\u1ea1i 1mm c\u00f3 70 r\u0103ng, c\u00f3 lo\u1ea1i ch\u1ec9 c\u00f3 36 r\u0103ng, \u0111\u01b0\u1eddng g\u00e2n c\u1ee7a c\u00e1nh k\u00e9p tr\u00e1i ph\u1ea3i c\u0169ng kh\u00e1c<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ed9 c\u1ea1o<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ed9 ph\u00e1t \u00e2m c\u1ee7a d\u1ebf<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1nh ph\u1ea3i v\u00e0 c\u00e1nh tr\u00e1i g\u1eadp ch\u1ed3ng khi b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng nhau. B\u1edd m\u1eb7t trong c\u00e1nh k\u00e9p c\u00f3 b\u1ed9 c\u1ea1o v\u1ecb tr\u00ed g\u1ea7n v\u1edbi \u0111\u01b0\u1eddng g\u00e2n to nh\u01b0ng h\u01a1i d\u1ecbch v\u1ec1 ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc, l\u00e0 b\u1ed9 ph\u1eadn \u0111\u00e3 h\u00f3a c\u1ee9ng c\u1ee7a vi\u1ec1n c\u00e1nh. B\u00ecnh th\u01b0\u1eddng khi kh\u00f4ng g\u00e1y, c\u00e1nh k\u00e9p ph\u1ea3i \u0111\u1eady l\u00ean tr\u00ean c\u00e1nh k\u00e9p tr\u00e1i. \u0110\u01b0\u1eddng g\u00e2n c\u1ee7a c\u00e1nh k\u00e9p tr\u00e1i v\u00e0 ph\u1ea3i \u0111\u1ec1u \u1edf m\u1eb7t d\u01b0\u1edbi. Khi g\u00e1y, hai c\u00e1nh k\u00e9p gi\u01b0\u01a1ng l\u00ean, t\u1ea1o ra v\u1edbi m\u1eb7t l\u01b0ng m\u1ed9t g\u00f3c kho\u1ea3ng 450, gi\u01b0\u01a1ng l\u00ean h\u1ea1 xu\u1ed1ng v\u1ec1 ph\u00eda ph\u1ea3i ph\u00eda tr\u00e1i nhanh, b\u1ed9 c\u1ea1o tr\u00ean c\u00e1nh k\u00e9p tr\u00e1i c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ecd s\u00e1t v\u1edbi \u0111\u01b0\u1eddng g\u00e2n tr\u00ean c\u00e1nh k\u00e9p ph\u1ea3i t\u1ea1o th\u00e0nh ch\u1ea5n \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a c\u00e1nh k\u00e9p. \u0110\u01b0\u1eddng g\u00e2n t\u1ef1a nh\u01b0 c\u00e1i d\u00e2y \u0111\u00e0n, b\u1ed9 c\u1ea1o t\u1ef1a nh\u01b0 c\u00e1i k\u00e9o \u0111\u00e0n, to\u00e0n b\u1ed9 c\u00e1nh k\u00e9p l\u00e0 th\u00e2n \u0111\u00e0n. B\u1ed9 c\u1ea1o c\u00e0ng c\u1ea1o m\u1ea1nh \u0111\u01b0\u1eddng g\u00e2n, c\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed9 ch\u1ea5n \u0111\u1ed9ng c\u00e1nh k\u00e9p c\u00e0ng l\u1edbn, ti\u1ebfng g\u00e1y c\u00e0ng cao. To\u00e0n b\u1ed9 c\u00e1nh k\u00e9p c\u00f2n c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng c\u1ed9ng h\u01b0\u1edfng. C\u00e1nh k\u00e9p tr\u00e1i c\u0169ng c\u00f3 \u0111\u01b0\u1eddng g\u00e2n nh\u01b0ng kh\u00f4ng ph\u00e1t tri\u1ec3n, cho n\u00ean th\u01b0\u1eddng l\u00e0 \u0111\u01b0\u1eddng g\u00e2n c\u00e1nh ph\u1ea3i ph\u00e1t ra \u00e2m thanh. Khi hai c\u00e1nh gi\u01b0\u01a1ng c\u1ee5p th\u00ec l\u00fac n\u00e0o ph\u00e1t ra \u00e2m? qua quan s\u00e1t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng, ph\u00e1t ra \u00e2m l\u00e0 \u1edf \u0111\u1ed9ng t\u00e1c c\u1ee5p c\u00e1nh. Nh\u00e0 c\u00f4n tr\u00f9ng h\u1ecdc n\u1ed5i ti\u1ebfng ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p Jean henri Fabre (1823-1915) \u0111\u00e3 l\u00e0m m\u1ed9t th\u00ed nghi\u1ec7m l\u00fd th\u00fa, b\u1eaft m\u1ed9t con d\u1ebf r\u1ed3i \u0111em c\u00e1nh tr\u00e1i \u0111\u1eady l\u00ean c\u00e1nh ph\u1ea3i, k\u1ebft qu\u1ea3 ph\u00e1t kh\u00f4ng ra \u00e2m thanh.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1nh tr\u01b0\u1edbc c\u1ee7a d\u1ebf c\u1ecd s\u00e1t v\u00e0o nhau ph\u00e1t ra \u00e2m thanh, tuy ch\u1ec9 l\u00e0 \u00e2m ti\u1ebft ng\u1eafn nh\u01b0ng d\u00e0i ng\u1eafn l\u1ea1i kh\u00e1c nhau, m\u1ea1nh y\u1ebfu kh\u00e1c nhau, t\u1ea7n s\u1ed1 kh\u00e1c nhau, nh\u1ecbp \u0111i\u1ec7u kh\u00e1c nhau, cho n\u00ean t\u1ea1o ra nhi\u1ec1u kh\u00fac \u0111i\u1ec7u. Khi d\u1ebf \u0111\u1ef1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u00f4 \u0111\u01a1n, ph\u00e1t ra l\u00e0n \u0111i\u1ec7u ch\u1eadm r\u00e3i d\u00e0i \u201ct\u00edch, t\u00edch, t\u00edch, t\u00edch\u201d; khi t\u00ecm th\u1ea5y d\u1ebf c\u00e1i n\u00f3 ph\u00e1t ra l\u00e0n \u0111i\u1ec7u ng\u1eafn g\u1ecdn, m\u1ec1m m\u1ea1i \u201ct\u00edch, t\u00edch &#8211; t\u00edch\u201d; khi \u201ct\u00e1n t\u1ec9nh\u201d con c\u00e1i n\u00f3 ph\u00e1t ra l\u00e0n \u0111i\u1ec7u t\u1ef1a nh\u01b0 \u0111ang g\u1ea3y l\u1ee5c huy\u1ec1n c\u1ea7m \u201cti rinh, ti rinh, ti rinh\u201d. K\u1ef3 di\u1ec7u bi\u1ebft bao khi d\u1ebf \u0111\u1ef1c \u0111\u1ea5u v\u00f5, ti\u1ebfng \u0111\u00e0n c\u1ee7a k\u1ebb th\u1eafng tr\u1eadn vang cao d\u1ed3n d\u1eadp, t\u1ecf ra uy v\u0169 v\u00e0 \u0111\u1eafc \u00fd.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 7 &#8211; Arkady Leokum D\u1ebf l\u00e0 c\u00f4n tr\u00f9ng m\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 quen thu\u1ed9c t\u1eeb l\u00e2u. D\u1ebf v\u00e0 ch\u00e2u ch\u1ea5u c\u00f9ng b\u1ed9 c\u00e1nh th\u1eb3ng, m\u00ecnh d\u1ebf m\u00e0u n\u00e2u \u0111en, r\u00e2u x\u00fac gi\u00e1c d\u00e0i, m\u1eaft k\u00e9p r\u1ea5t ph\u00e1t tri\u1ec3n, ch\u00e2n sau kh\u1ecfe, c\u00e1nh g\u1ea5p [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-15065","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15065","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15065"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15065\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15066,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15065\/revisions\/15066"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15065"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15065"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15065"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}