{"id":15127,"date":"2021-11-27T17:29:37","date_gmt":"2021-11-27T10:29:37","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=15127"},"modified":"2021-11-27T17:29:38","modified_gmt":"2021-11-27T10:29:38","slug":"tai-sao-lai-co-ho-sau-day-bien","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/tai-sao-lai-co-ho-sau-day-bien\/","title":{"rendered":"T\u1ea1i sao l\u1ea1i c\u00f3 h\u1ed1 s\u00e2u \u0111\u00e1y bi\u1ec3n?"},"content":{"rendered":"\n<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 7 &#8211; Arkady Leokum<\/p>\n\n\n\n<p>Khi ch\u00fang ta quan s\u00e1t \u0111\u1ecba h\u00ecnh \u0111\u00e1y bi\u1ec3n c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1ea1i d\u01b0\u01a1ng tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi s\u1ebd th\u1ea5y m\u1ea1ch n\u00fai \u0111\u00e1y bi\u1ec3n l\u00e0 b\u1ea1n \u0111\u1ed3ng h\u00e0nh c\u1ee7a h\u1ed1 s\u00e2u, t\u1ef1a s\u00e1t g\u1ea7n nhau, t\u1ea1o ra \u0111\u1ecba h\u00ecnh \u0111\u00e1y bi\u1ec3n c\u00e1ch bi\u1ec7t r\u1ea5t l\u1edbn. T\u1ea1i sao nh\u01b0 v\u1eady?<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch r\u00f5 nguy\u00ean nh\u00e2n t\u1ea1o ra h\u1ed1 s\u00e2u, ch\u00fang ta h\u00e3y l\u00e0m m\u1ed9t th\u00ed nghi\u1ec7m nh\u1ecf: m\u1ed9t mi\u1ebfng g\u1ed7 c\u1ee9ng \u00e9p v\u00e0o m\u1ed9t mi\u1ebfng da, tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean l\u00e0 mi\u1ebfng da bi\u1ebfn d\u1ea1ng v\u1ed3ng l\u00ean, khi ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111\u1ea9y mi\u1ebfng g\u1ed7, mi\u1ebfng da v\u00eanh l\u00ean, mi\u1ebfng g\u1ed7 s\u1ebd th\u00fac s\u00e2u v\u00e0o ph\u1ea7n d\u01b0\u1edbi mi\u1ebfng da. S\u1ef1 h\u00ecnh th\u00e0nh h\u1ed1 s\u00e2u \u0111\u00e1y bi\u1ec3n c\u0169ng g\u1ea7n t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 th\u00ed nghi\u1ec7m tr\u00ean, sau khi m\u1ed9t v\u1ecf \u0111\u1ea5t kh\u00e1 m\u1ec1m v\u00e0 m\u1ed9t v\u1ecf \u0111\u1ea5t kh\u00e1 c\u1ee9ng ch\u1ea1m nhau, n\u1ebfu c\u1ee9 ti\u1ebfp t\u1ee5c \u00e9p v\u1ecf \u0111\u1ea5t m\u1ec1m s\u1ebd v\u1ed3ng l\u00ean, v\u1ecf \u0111\u1ea5t c\u1ee9ng chui v\u00e0o ph\u00eda d\u01b0\u1edbi v\u1ecf \u0111\u1ea5t m\u1ec1m. K\u1ebft qu\u1ea3 l\u00e0 v\u1ecf \u0111\u1ea5t m\u1ec1m v\u1ed3ng l\u00ean th\u00e0nh s\u1ed1ng n\u00fai trung \u01b0\u01a1ng cao to; khi v\u1ecf \u0111\u1ea5t c\u1ee9ng chui v\u00e0o, d\u1ea3i ti\u1ebfp x\u00fac c\u1ee7a v\u1ecf c\u1ee9ng v\u00e0 v\u1ecf m\u1ec1m s\u1ebd h\u00ecnh th\u00e0nh h\u1ed1 r\u1ea5t s\u00e2u. Do m\u1ed9t b\u00ean v\u1ecf \u0111\u1ea5t c\u1ee9ng r\u1ea5t r\u1eafn ch\u1eafc, kh\u00f3 bi\u1ebfn d\u1ea1ng n\u00ean t\u1ea1o ra \u0111\u1ecba h\u00ecnh bao la c\u1ee7a \u0111\u1ed3ng b\u1eb1ng \u0111\u00e1y bi\u1ec3n v\u00e0 l\u00f2ng ch\u1ea3o \u0111\u00e1y bi\u1ec3n\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>H\u00ecnh d\u1ea1ng c\u1ee7a h\u1ed1 s\u00e2u th\u01b0\u1eddng l\u00e0 h\u00ecnh cung ho\u1eb7c \u0111\u01b0\u1eddng th\u1eb3ng, d\u00e0i nh\u1ea5t t\u1edbi 4500km, th\u01b0\u1eddng r\u1ed9ng 40- 120km, \u0111\u1ed9 s\u00e2u n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n t\u1eeb 6000-11000m. H\u1ed1 s\u00e2u \u0111\u00e1y bi\u1ec3n s\u00e2u v\u00e0 d\u1ed1c, s\u00e1t g\u1ea7n s\u1ed1ng n\u00fai trung \u01b0\u01a1ng th\u00ec h\u1ea7u nh\u01b0 th\u1eb3ng \u0111\u1ee9ng, d\u1ed1c ph\u00eda l\u00f2ng ch\u1ea3o t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i tho\u1ea3i.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ed1 v\u00e0 qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o c\u00f9ng t\u1ed3n t\u1ea1i s\u00e1t c\u1ea1nh nhau h\u00ecnh th\u00e0nh m\u1ed9t h\u1ec7 th\u1ed1ng h\u1ed1 qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o th\u1ed1ng nh\u1ea5t, ph\u1ea7n l\u1edbn h\u1ed1 \u1edf v\u1ec1 ph\u00eda b\u00ean bi\u1ec3n c\u1ee7a qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o. H\u1ed1 th\u01b0\u1eddng c\u00f3 \u1edf v\u00f9ng ven \u0111\u1ea1i d\u01b0\u01a1ng, ch\u1ee7 y\u1ebfu h\u00ecnh th\u00e0nh qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o v\u00f2ng Th\u00e1i B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng. Ph\u00eda T\u00e2y Th\u00e1i B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng, h\u1ed1 v\u00e0 qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o s\u1eafp x\u1ebfp song song v\u1edbi nhau; c\u00f2n ph\u00eda \u0111\u00f4ng th\u00ec c\u00f9ng t\u1ed3n t\u1ea1i h\u1ed1 v\u00e0 qu\u1ea7n th\u1ec3 n\u00fai l\u1eeda ven b\u1edd<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ea1i T\u00e2y D\u01b0\u01a1ng v\u00e0 \u1ea4n \u0110\u1ed9 D\u01b0\u01a1ng c\u0169ng c\u00f3 h\u1ed1 s\u00e2u \u0111\u00e1y bi\u1ec3n nh\u01b0ng \u00edt.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ed1 s\u00e2u \u0111\u00e1y bi\u1ec3n v\u00e0 qu\u1ea7n th\u1ec3 n\u00fai l\u1eeda c\u00f9ng t\u1ed3n t\u1ea1i b\u00ean nhau, v\u1ecf \u0111\u1ea5t ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng lu\u00f4n, l\u00e0 n\u01a1i d\u1ec5 b\u1ecb \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t m\u1ea1nh.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 7 &#8211; Arkady Leokum Khi ch\u00fang ta quan s\u00e1t \u0111\u1ecba h\u00ecnh \u0111\u00e1y bi\u1ec3n c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1ea1i d\u01b0\u01a1ng tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi s\u1ebd th\u1ea5y m\u1ea1ch n\u00fai \u0111\u00e1y bi\u1ec3n l\u00e0 b\u1ea1n \u0111\u1ed3ng h\u00e0nh c\u1ee7a h\u1ed1 s\u00e2u, t\u1ef1a s\u00e1t g\u1ea7n nhau, t\u1ea1o ra \u0111\u1ecba h\u00ecnh \u0111\u00e1y bi\u1ec3n [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-15127","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15127","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15127"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15127\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15128,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15127\/revisions\/15128"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15127"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15127"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15127"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}