{"id":15216,"date":"2021-11-27T17:46:04","date_gmt":"2021-11-27T10:46:04","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=15216"},"modified":"2021-11-27T17:46:05","modified_gmt":"2021-11-27T10:46:05","slug":"tai-sao-xuong-lai-co-tinh-dan-hoi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/tai-sao-xuong-lai-co-tinh-dan-hoi\/","title":{"rendered":"T\u1ea1i sao x\u01b0\u01a1ng l\u1ea1i c\u00f3 t\u00ednh \u0111\u00e0n h\u1ed3i?"},"content":{"rendered":"\n<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 8 &#8211; Arkady Leokum<\/p>\n\n\n\n<p>X\u01b0\u01a1ng c\u00f2n m\u1ed9t \u0111\u1eb7c t\u00ednh kh\u00e1c, \u0111\u00f3 l\u00e0 t\u00ednh \u0111\u00e0n h\u1ed3i cao. Khi \u0111\u1ea7u c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb \u0111\u1eadp m\u1ea1nh, ch\u1ed7 b\u1ecb va \u0111\u1eadp \u0111\u00f3 b\u1ecb bi\u1ebfn d\u1ea1ng trong ch\u1ed1c l\u00e1t, sau \u0111\u00f3 kh\u00f4ng l\u00e2u l\u1ea1i h\u1ed3i ph\u1ee5c l\u1ea1i nh\u01b0 c\u0169. T\u00ednh \u0111\u00e0n h\u1ed3i c\u1ee7a x\u01b0\u01a1ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 s\u1ee3i d\u00e2y cung.<\/p>\n\n\n\n<p>X\u01b0\u01a1ng c\u00f2n c\u1ee9ng h\u01a1n c\u1ea3 kim c\u01b0\u01a1ng, \u0111i\u1ec1u k\u1ef3 di\u1ec7u n\u00e0y ch\u00ednh l\u00e0 do c\u1ea5u t\u1ea1o x\u01b0\u01a1ng. C\u00f2n t\u00ednh \u0111\u00e0n h\u1ed3i k\u1ef3 di\u1ec7u c\u1ee7a x\u01b0\u01a1ng n\u1eb1m trong th\u00e0nh ph\u1ea7n x\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc ph\u00e2n t\u00edch, th\u00e0nh ph\u1ea7n h\u00f3a h\u1ecdc c\u1ee7a x\u01b0\u01a1ng bao g\u1ed3m hai lo\u1ea1i: ch\u1ea5t h\u1eefu c\u01a1 v\u00e0 ch\u1ea5t v\u00f4 c\u01a1. Ch\u1ea5t h\u1eefu c\u01a1 ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 nh\u1ef1a x\u01b0\u01a1ng, n\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t lo\u1ea1i protein, khi\u1ebfn cho x\u01b0\u01a1ng c\u00f3 t\u00ecnh \u0111\u00e0n h\u1ed3i. Trong ch\u1ea5t v\u00f4 c\u01a1 ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 mu\u1ed1i calci (phosphat calci, carbonat calci) khi\u1ebfn cho x\u01b0\u01a1ng c\u1ee9ng ch\u1eafc. Th\u00ed nghi\u1ec7m nh\u1ecf d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y s\u1ebd ch\u1ee9ng minh cho ta th\u1ea5y r\u00f5 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y \u0111o\u1ea1n x\u01b0\u01a1ng s\u01b0\u1eddn heo hay d\u00ea, sau khi c\u00e2n \u0111em ng\u00e2m trong dung d\u1ecbch acid chlorhydric 10%, kho\u1ea3ng 1-2 ti\u1ebfng \u0111\u1ed3ng h\u1ed3 sau l\u1ea5y ra d\u00f9ng n\u01b0\u1edbc r\u1eeda s\u1ea1ch, lau kh\u00f4, \u0111em c\u00e2n l\u1ea1i s\u1ebd ph\u00e1t hi\u1ec7n ra l\u00fac n\u00e0y tr\u1ecdng l\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a kh\u00fac x\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 gi\u1ea3m kho\u1ea3ng 2\/3. Kh\u00fac x\u01b0\u01a1ng tr\u1edf n\u00ean m\u1ec1m dai, kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 u\u1ed1n cong m\u00e0 th\u1eadm ch\u00ed c\u00f3 th\u1ec3 th\u1eaft n\u01a1 \u0111\u01b0\u1ee3c. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y ch\u1ee9ng minh r\u1eb1ng khi x\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 m\u1ea5t mu\u1ed1i calci v\u00f4 c\u01a1, c\u00f2n l\u1ea1i l\u00e0 ch\u1ea5t h\u1eefu c\u01a1. Ch\u1ea5t h\u1eefu c\u01a1 l\u00e0 nguy\u00ean nh\u00e2n t\u1ea1o n\u00ean t\u00ednh \u0111\u00e0n h\u1ed3i c\u1ee7a x\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Ta l\u1ea1i l\u1ea5y m\u1ed9t kh\u00fac x\u01b0\u01a1ng heo ho\u1eb7c x\u01b0\u01a1ng d\u00ea, sau khi c\u00e2n tr\u1ecdng l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1eb7t l\u00ean v\u1ec9 s\u1eaft \u0111em n\u01b0\u1edbng, n\u01b0\u1edbng cho t\u1edbi khi x\u01b0\u01a1ng th\u00e0nh tro th\u00ec th\u00f4i. \u0110em tro n\u00e0y \u0111i c\u00e2n l\u1ea1i, tr\u1ecdng l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00e3 gi\u1ea3m 1\/3. L\u00fac n\u00e0y d\u00f9ng nh\u00edp g\u1eafp x\u01b0\u01a1ng l\u00ean, tuy v\u1eabn r\u1ea5t \u201cb\u01b0\u1edbng\u201d nh\u01b0ng l\u1ea1i r\u1ea5t d\u1ec5 v\u1ee1, \u0111\u1ee5ng nh\u1eb9 l\u00e0 v\u1ee5n th\u00e0nh tro b\u1ee5i, kh\u00f4ng c\u00f2n l\u1ea1i m\u1ed9t ch\u00fat d\u1ebbo dai. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y cho th\u1ea5y, x\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 m\u1ea5t \u0111i th\u00e0nh ph\u1ea7n ch\u1ea5t h\u1eefu c\u01a1, c\u00f2n l\u1ea1i l\u00e0 ch\u1ea5t h\u1eefu c\u01a1.<\/p>\n\n\n\n<p>Hai k\u1ebft qu\u1ea3 th\u00ed nghi\u1ec7m tr\u00ean \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng minh \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh ph\u1ea7n h\u00f3a h\u1ecdc c\u1ee7a x\u01b0\u01a1ng v\u00e0 t\u1ec9 l\u1ec7 gi\u1eefa c\u00e1c ph\u1ea7n c\u1ee7a x\u01b0\u01a1ng v\u1edbi nhau (ch\u1ea5t h\u1eefu c\u01a1 chi\u1ebfm kho\u1ea3ng 1\/3, ch\u1ea5t v\u00f4 c\u01a1 2\/3), h\u01a1n n\u1eefa c\u00f2n cho th\u1ea5y r\u00f5 x\u01b0\u01a1ng v\u1eeba ch\u1eafc v\u1eeba gi\u00e0u t\u00ednh \u0111\u00e0n h\u1ed3i.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1ec9 l\u1ec7 c\u00e1c ch\u1ea5t h\u1eefu c\u01a1 v\u00e0 v\u00f4 c\u01a1 trong x\u01b0\u01a1ng s\u1ebd thay \u0111\u1ed5i theo tu\u1ed5i t\u00e1c. \u1ede tu\u1ed5i thanh thi\u1ebfu ni\u00ean, th\u00e0nh ph\u1ea7n ch\u1ea5t h\u1eefu c\u01a1 trong x\u01b0\u01a1ng cao (h\u01a1n 1\/3), t\u00ednh \u0111\u00e0n h\u1ed3i cao, \u00edt khi b\u1ecb g\u00e3y x\u01b0\u01a1ng. Cho n\u00ean c\u00e1c v\u1eadn \u0111\u1ed9ng vi\u00ean v\u00e0 c\u00e1c di\u1ec5n vi\u00ean xi\u1ebfc ph\u1ea7n l\u1edbn \u0111\u01b0\u1ee3c r\u00e8n luy\u1ec7n t\u1eeb tu\u1ed5i nhi \u0111\u1ed3ng. B\u1edfi \u1edf tu\u1ed5i nhi \u0111\u1ed3ng, t\u00ednh \u0111\u00e0n h\u1ed3i c\u1ee7a x\u01b0\u01a1ng l\u1edbn l\u1ea1i d\u1ec5 thay \u0111\u1ed5i h\u00ecnh d\u1ea1ng, v\u00ec th\u1ebf thanh thi\u1ebfu ni\u00ean nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh ph\u1ea3i t\u1eadp cho t\u01b0 th\u1ebf \u0111\u1ee9ng, ng\u1ed3i, \u0111i l\u1ea1i cho \u0111\u1eb9p, \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng x\u01b0\u01a1ng b\u1ecb bi\u1ebfn h\u00ecnh cong l\u1ec7ch. V\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 l\u01b0ng b\u1ecb kh\u00f2m b\u1ecb v\u1eb9o sang m\u1ed9t b\u00ean v.v\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>\u1ede ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 ch\u1ea5t v\u00f4 c\u01a1 trong x\u01b0\u01a1ng t\u0103ng, ch\u1ea5t x\u01b0\u01a1ng c\u1ee9ng gi\u00f2n, \u0111\u00e2y l\u00e0 nguy\u00ean nh\u00e2n khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 d\u1ec5 b\u1ecb g\u00e3y x\u01b0\u01a1ng v\u00e0 l\u00e2u l\u00e0nh.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 8 &#8211; Arkady Leokum X\u01b0\u01a1ng c\u00f2n m\u1ed9t \u0111\u1eb7c t\u00ednh kh\u00e1c, \u0111\u00f3 l\u00e0 t\u00ednh \u0111\u00e0n h\u1ed3i cao. Khi \u0111\u1ea7u c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb \u0111\u1eadp m\u1ea1nh, ch\u1ed7 b\u1ecb va \u0111\u1eadp \u0111\u00f3 b\u1ecb bi\u1ebfn d\u1ea1ng trong ch\u1ed1c l\u00e1t, sau \u0111\u00f3 kh\u00f4ng l\u00e2u l\u1ea1i h\u1ed3i ph\u1ee5c l\u1ea1i [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-15216","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15216","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15216"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15216\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15217,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15216\/revisions\/15217"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15216"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15216"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15216"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}