{"id":15354,"date":"2021-11-27T17:55:08","date_gmt":"2021-11-27T10:55:08","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=15354"},"modified":"2021-11-27T17:55:09","modified_gmt":"2021-11-27T10:55:09","slug":"ban-biet-gi-ve-sao-moc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/ban-biet-gi-ve-sao-moc\/","title":{"rendered":"B\u1ea1n bi\u1ebft g\u00ec v\u1ec1 sao M\u1ed9c?"},"content":{"rendered":"\n<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 8 &#8211; Arkady Leokum<\/p>\n\n\n\n<p>Sao M\u1ed9c v\u1ed1n kh\u1ed5ng l\u1ed3 v\u00e0 n\u1ed5i ti\u1ebfng. B\u00e1n k\u00ednh x\u00edch \u0111\u1ea1o c\u1ee7a n\u00f3 g\u1ea5p 11 l\u1ea7n tr\u00e1i \u0111\u1ea5t, th\u1ec3 t\u00edch g\u1ea5p 1316 l\u1ea7n c\u1ee7a tr\u00e1i \u0111\u1ea5t. Kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng b\u1eb1ng 300 l\u1ea7n c\u1ee7a tr\u00e1i \u0111\u1ea5t, b\u1eb1ng 2,5 l\u1ea7n t\u1ed5ng kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c h\u00e0nh tinh kh\u00e1c. Th\u1ebf nh\u01b0ng, \u201cng\u01b0\u1eddi kh\u1ed5ng l\u1ed3\u201d trong h\u00e0nh tinh n\u00e0y ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i kh\u00f4ng nh\u01b0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi anh em kh\u00e1c. B\u1ea1n \u0111\u1eebng ngh\u0129 th\u1ec3 t\u00edch n\u00f3 l\u1edbn ch\u1eafc n\u00f3 ch\u1eadm ch\u1ea1p l\u1eafm m\u00e0 l\u1ea7m, n\u00f3 t\u1ef1 quay r\u1ea5t nhanh v\u00e0 c\u0169ng r\u1ea5t linh ho\u1ea1t. T\u1ed1c \u0111\u1ed9 t\u1ef1 quay c\u1ee7a n\u00f3 s\u1eafp h\u00e0ng \u0111\u1ea7u trong s\u1ed1 h\u00e0nh tinh. B\u1ed9 ph\u1eadn \u0111\u1ea1o c\u1ee7a n\u00f3 t\u1ef1 quay m\u1ed9t v\u00f2ng ch\u1ec9 m\u1ea5t 9 gi\u1edd 50 ph\u00fat 30 gi\u00e2y. B\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng n\u1ed5i kh\u00f4ng khi m\u00e0 chi\u1ec1u d\u00e0i v\u00f2ng x\u00edch \u0111\u1ea1o c\u1ee7a n\u00f3 g\u1ea7n 450.000 kil\u00f4m\u00e9t th\u1ebf m\u00e0 n\u00f3 quay m\u1ed9t v\u00f2ng kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn 10 ti\u1ebfng \u0111\u1ed3ng h\u1ed3. C\u00f2n tr\u00e1i \u0111\u1ea5t ch\u00fang ta quay m\u1ed9t v\u00f2ng ph\u1ea3i m\u1ea5t 24 ti\u1ebfng. Th\u1ea3o n\u00e0o qua k\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng thi\u00ean v\u0103n ch\u00fang ta nh\u00ecn th\u1ea5y sao M\u1ed9c l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ec3 d\u1eb9t m\u00e0 b\u1ed9 ph\u1eadn x\u00edch \u0111\u1ea1o th\u00ec ph\u00ecnh ra.<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u00ecn sao M\u1ed9c qua k\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng thi\u00ean v\u0103n b\u1ea1n s\u1ebd ph\u00e1t hi\u1ec7n b\u1ed9 ph\u1eadn x\u00edch \u0111\u1ea1o c\u1ee7a n\u00f3 c\u00f3 m\u1ed9t \u0111\u01b0\u1eddng g\u1edd song song v\u1edbi x\u00edch \u0111\u1ea1o. \u0110\u00f3 l\u00e0 \u0111\u1edbi m\u00e2y s\u00e1ng t\u1ed1i \u0111an xen nhau trong kh\u00ed quy\u1ec3n sao M\u1ed9c. Sao M\u1ed9c c\u00f3 l\u1edbp kh\u00ed quy\u1ec3n \u0111\u1eadm \u0111\u1eb7c, k\u1ebft c\u1ea5u c\u1ee7a \u0111\u1edbi m\u00e2y c\u0169ng h\u1ebft s\u1ee9c ph\u1ee9c t\u1ea1p. N\u1ebfu th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean quan tr\u1eafc sao M\u1ed9c, b\u1ea1n s\u1ebd nh\u00ecn th\u1ea5y tr\u00ean Nam b\u00e1n c\u1ea7u c\u1ee7a sao M\u1ed9c c\u00f3 m\u1ed9t \u0111\u1ed1m \u0111\u1ecf l\u1edbn, c\u00f3 khi \u0111\u1ed1m n\u00e0y s\u00e1ng r\u00f5 v\u00f4 c\u00f9ng, c\u00f3 khi kh\u00f4ng tr\u00f4ng th\u1ea5y n\u00f3. \u0110\u1ed1m \u0111\u1ecf l\u1edbn h\u00ecnh qu\u1ea3 tr\u1ee9ng, d\u00e0i kho\u1ea3ng 20 ng\u00e0n kil\u00f4m\u00e9t, r\u1ed9ng kho\u1ea3ng 10 ng\u00e0n kil\u00f4m\u00e9t. N\u00f3 l\u00e0 c\u00e1i g\u00ec v\u1eady? C\u00e1c t\u00e0u th\u0103m d\u00f2 \u0111\u00e3 l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t bay qua sao M\u1ed9c \u0111\u1ec3 kh\u1ea3o s\u00e1t, ch\u1ee5p r\u1ea5t nhi\u1ec1u \u1ea3nh v\u1ec1 sao M\u1ed9c v\u00e0 \u0111\u1ed1m \u0111\u1ecf l\u1edbn c\u1ee7a sao M\u1ed9c, t\u1eeb \u0111\u00f3 c\u00e1c nh\u00e0 thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc bi\u1ebft r\u1eb1ng \u0111\u1ed1m \u0111\u1ecf l\u1edbn \u0111\u00f3 l\u00e0 lu\u1ed3ng kh\u00ed bay l\u00ean xoay chuy\u1ec3n c\u1ef1c m\u1ea1nh trong kh\u00ed quy\u1ec3n sao M\u1ed9c. Trong v\u1eadt ch\u1ea5t c\u1ee7a lu\u1ed3ng kh\u00ed \u0111\u00f3 ch\u1ee9a r\u1ea5t l\u1edbn ch\u1ea5t l\u00e2n h\u00f3a m\u00e0u \u0111\u1ecf cho n\u00ean n\u00f3 c\u00f3 m\u00e0u \u0111\u1ecf.<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u1eefng m\u00e1y th\u0103m d\u00f2 quan tr\u1eafc bay g\u1ea7n sao M\u1ed9c c\u00f2n ph\u00e1t hi\u1ec7n th\u00eam v\u00f2ng \u00e1nh s\u00e1ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 sao Th\u1ed5. Nh\u00e2n lo\u1ea1i tr\u00ean tr\u00e1i \u0111\u1ea5t d\u00f9ng k\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng thi\u00ean v\u0103n quan tr\u1eafc n\u00f3 \u0111\u00e3 h\u01a1n 300 n\u0103m, \u0111\u1ec1u ch\u01b0a h\u1ec1 tr\u00f4ng th\u1ea5y v\u00f2ng \u00e1nh s\u00e1ng \u1ea5y. V\u00f2ng \u00e1nh s\u00e1ng \u1ea5y h\u1ee3p th\u00e0nh b\u1edfi kh\u1ed1i \u0111\u00e1 m\u00e0u \u0111en v\u1eadn \u0111\u1ed9ng quanh sao M\u1ed9c. C\u00f3 ba v\u00f2ng \u0111\u1ed3ng t\u00e2m d\u00e0y kho\u1ea3ng 30kil\u00f4m\u00e9t, r\u1ed9ng kho\u1ea3ng 6500 kil\u00f4m\u00e9t.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00e1y th\u0103m d\u00f2 quan tr\u1eafc c\u00f2n ph\u00e1t hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t l\u1ea7n \u00e1nh s\u00e1ng b\u1eafc c\u1ef1c sao M\u1ed9c c\u00f3 n\u0103m m\u00e0u s\u1eafc d\u00e0i kho\u1ea3ng 30 ng\u00e0n kil\u00f4m\u00e9t. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ch\u00fang ta ch\u1ec9 bi\u1ebft \u0111\u1ebfn \u00e1nh s\u00e1ng c\u1ef1c tr\u00ean tr\u00e1i \u0111\u1ea5t. \u00c1nh s\u00e1ng c\u1ef1c l\u1ea7n n\u00e0y tr\u00ean sao M\u1ed9c m\u1ea1nh h\u01a1n r\u1ea5t nhi\u1ec1u so v\u1edbi \u00e1nh s\u00e1ng c\u1ef1c tr\u00ean tr\u00e1i \u0111\u1ea5t. \u0110\u00f3 l\u00e0 do t\u1eeb tr\u01b0\u1eddng sao M\u1ed9c l\u1edbn m\u1ea1nh h\u01a1n c\u1ee7a tr\u00e1i \u0111\u1ea5t n\u00ean t\u00f3m b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e0ng nhi\u1ec1u d\u00f2ng gi\u00f3 m\u1eb7t tr\u1eddi. Thi\u1ebft b\u1ecb th\u0103m d\u00f2 \u0111o \u0111\u1ea1c c\u00f2n ph\u00e1t hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c ba v\u1ec7 tinh c\u1ee7a sao M\u1ed9c. Hi\u1ec7n nay \u0111\u00e3 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c sao M\u1ed9c c\u00f3 16 v\u1ec7 tinh. Sao M\u1ed9c v\u00e0 nh\u1eefng v\u1ec7 tinh n\u00e0y c\u0169ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 m\u1ed9t Th\u00e1i d\u01b0\u01a1ng h\u1ec7 nh\u1ecf. T\u1ef1a h\u1ed3 nh\u01b0 trong gia \u0111\u00ecnh m\u1eb7t tr\u1eddi l\u1eadp th\u00eam m\u1ed9t gia \u0111\u00ecnh nh\u1ecf c\u1ee7a sao M\u1ed9c.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1c thi\u1ebft b\u1ecb th\u0103m d\u00f2 c\u00f2n ch\u1ee5p \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh \u1ea3nh \u1edf c\u1ef1 ly g\u1ea7n b\u1ed1n v\u1ec7 tinh l\u1edbn \u0111\u1ed1i v\u1edbi sao M\u1ed9c, v\u00e0 may m\u1eafn ph\u00e1t hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c s\u00e1u ng\u1ecdn n\u00fai l\u1eeda b\u1ea1o ph\u00e1t ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng t\u1ea1o n\u00fai tr\u00ean thi\u00ean th\u1ec3 h\u00f9ng v\u0129 th\u1eadt l\u00e0 hi\u1ebfm c\u00f3; ph\u00e1t hi\u1ec7n th\u1ea5y tr\u00ean b\u1ec1 m\u1eb7t v\u1ec7 tinh th\u1ee9 2 c\u1ee7a sao M\u1ed9c c\u00f3 m\u1ed9t l\u1edbp b\u0103ng gi\u00e1 bao b\u1ecdc; tr\u00ean v\u1ec7 tinh s\u1ed1 3 c\u1ee7a sao M\u1ed9c c\u00f3 thung l\u0169ng v\u00e0 khe n\u1ee9t r\u00f5 r\u1ec7t; tr\u00ean v\u1ec7 tinh s\u1ed1 4 c\u1ee7a sao M\u1ed9c d\u00e0y \u0111\u1eb7c nh\u1eefng h\u1ed1, c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1eefng h\u1ed1 v\u1ea9n th\u1ea1ch do v\u1ea9n th\u1ea1ch va ch\u1ea1m t\u1ea1o n\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>Sao M\u1ed9c c\u00f3 m\u1ed9t l\u1edbp kh\u00ed quy\u1ec3n bao quanh, kh\u00ed quy\u1ec3n ch\u1ee7 y\u1ebfu do hydro v\u00e0 helium t\u1ea1o th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ea3n th\u00e2n sao M\u1ed9c kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1ec1 m\u1eb7t nham th\u1ea1ch c\u1ee9ng m\u00e0 l\u00e0 h\u00e0nh tinh \u1edf tr\u1ea1ng th\u00e1i d\u1ecbch th\u1ec3 ch\u1ee7 y\u1ebfu do hydro v\u00e0 helium h\u1ee3p th\u00e0nh. \u00c1nh s\u00e1ng c\u1ee7a sao M\u1ed9c ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 ph\u1ea3n chi\u1ebfu \u00e1nh s\u00e1ng m\u1eb7t tr\u1eddi, nh\u01b0ng b\u1ea3n th\u00e2n n\u00f3 c\u0169ng ph\u00e1t ra \u00e1nh s\u00e1ng y\u1ebfu \u1edbt. \u0110\u00e2y l\u00e0 ch\u1ed7 kh\u00e1c nhau v\u1edbi c\u00e1c h\u00e0nh tinh kh\u00e1c, l\u1ea1i l\u00e0 m\u00f4t b\u00ed m\u1eadt n\u1eefa c\u1ee7a gia \u0111\u00ecnh m\u1eb7t tr\u1eddi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 8 &#8211; Arkady Leokum Sao M\u1ed9c v\u1ed1n kh\u1ed5ng l\u1ed3 v\u00e0 n\u1ed5i ti\u1ebfng. B\u00e1n k\u00ednh x\u00edch \u0111\u1ea1o c\u1ee7a n\u00f3 g\u1ea5p 11 l\u1ea7n tr\u00e1i \u0111\u1ea5t, th\u1ec3 t\u00edch g\u1ea5p 1316 l\u1ea7n c\u1ee7a tr\u00e1i \u0111\u1ea5t. Kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng b\u1eb1ng 300 l\u1ea7n c\u1ee7a tr\u00e1i \u0111\u1ea5t, b\u1eb1ng 2,5 l\u1ea7n t\u1ed5ng [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-15354","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15354","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15354"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15354\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15355,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15354\/revisions\/15355"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15354"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15354"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15354"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}