{"id":15406,"date":"2021-11-27T18:02:01","date_gmt":"2021-11-27T11:02:01","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=15406"},"modified":"2021-11-27T18:02:03","modified_gmt":"2021-11-27T11:02:03","slug":"vi-sao-ham-doi-tay-ban-nha-bi-ham-doi-anh-danh-bai","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/vi-sao-ham-doi-tay-ban-nha-bi-ham-doi-anh-danh-bai\/","title":{"rendered":"V\u00ec sao h\u1ea1m \u0111\u1ed9i T\u00e2y Ban Nha b\u1ecb h\u1ea1m \u0111\u1ed9i Anh \u0111\u00e1nh b\u1ea1i?"},"content":{"rendered":"\n<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 9 &#8211; Arkady Leokum<\/p>\n\n\n\n<p>Vua n\u01b0\u1edbc Anh Henry VIII c\u00f3 hai ng\u01b0\u1eddi con g\u00e1i, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi t\u00ean Mary, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi t\u00ean Elizabeth.<\/p>\n\n\n\n<p>Henry VIII c\u00f3 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi con trai. Ng\u01b0\u1eddi con trai n\u00e0y tuy nh\u1ecf h\u01a1n hai c\u00f4 g\u00e1i, nh\u01b0ng b\u1ea5y gi\u1edd ng\u01b0\u1eddi ta lu\u00f4n c\u1ea3m th\u1ea5y vi\u1ec7c cai tr\u1ecb qu\u1ed1c gia l\u00e0 vi\u1ec7c c\u1ee7a \u0111\u00e0n \u00f4ng, cho n\u00ean l\u00e0m vua th\u00ec \u0111\u00e0n \u00f4ng th\u00edch h\u1ee3p h\u01a1n ph\u1ee5 n\u1eef. Do \u0111\u00f3, sau khi Henry VIII b\u0103ng h\u00e0 b\u00e8n cho con trai \u00f4ng k\u1ebf th\u1eeba v\u01b0\u01a1ng v\u1ecb. Nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi con trai n\u00e0y s\u1ed1ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5y n\u0103m th\u00ec ch\u1ebft. Mary l\u00e0 ch\u1ecb, do v\u1eady \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebf th\u1eeba v\u01b0\u01a1ng v\u1ecb l\u00e0m N\u1eef ho\u00e0ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Mary l\u00e0 m\u1ed9t n\u1eef ho\u00e0ng r\u1ea5t \u0111\u1ed9c \u00e1c, gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng g\u1edbm tay n\u00ean ng\u01b0\u1eddi ta g\u1ecdi b\u00e0 l\u00e0 \u201cMary M\u00e1u\u201d (Bloody Mary).<\/p>\n\n\n\n<p>Sau khi Mary M\u00e1u ch\u1ebft, Elizabeth Tudor, em g\u00e1i c\u1ee7a b\u00e0, k\u1ebf v\u1ecb l\u00ean l\u00e0m N\u1eef ho\u00e0ng n\u01b0\u1edbc Anh. B\u00e0 l\u00e0 m\u1ed9t v\u1ecb N\u1eef ho\u00e0ng t\u00e0i gi\u1ecfi. M\u00e1i t\u00f3c c\u1ee7a b\u00e0 Elizabeth \u0111\u1ecf hoe, b\u00e0 r\u1ea5t chu\u1ed9ng h\u01b0 vinh, th\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi ta n\u1ecbnh b\u1ee3. Elizabeth l\u00e0 m\u1ed9t t\u00edn \u0111\u1ed3 T\u00e2n gi\u00e1o n\u00ean r\u1ea5t gh\u00e9t t\u00edn \u0111\u1ed3 C\u00f4ng gi\u00e1o.<\/p>\n\n\n\n<p>Elizabeth c\u00f3 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi h\u1ecd h\u00e0ng th\u00e2n th\u00edch l\u00e0 N\u1eef ho\u00e0ng<\/p>\n\n\n\n<p>Scotland. B\u1ea5y gi\u1edd, Scotland c\u00f2n ch\u01b0a ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc Anh. N\u1eef ho\u00e0ng Scotland t\u00ean Mary Stuart. B\u00e0 tr\u1ebb \u0111\u1eb9p, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00f2ng th\u01b0\u01a1ng y\u00eau c\u1ee7a nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi. C\u00f3 \u0111i\u1ec1u b\u00e0 l\u00e0 m\u1ed9t t\u00edn \u0111\u1ed3 C\u00f4ng gi\u00e1o, cho n\u00ean Elizabeth v\u00e0 b\u00e0, hai ng\u01b0\u1eddi lu\u00f4n nh\u01b0 n\u01b0\u1edbc v\u1edbi l\u1eeda.<\/p>\n\n\n\n<p>Elizabeth nghe n\u00f3i Mary Stuart mu\u1ed1n l\u00e0m n\u1eef ho\u00e0ng c\u1ea3 hai n\u01b0\u1edbc Scotland v\u00e0 Anh qu\u1ed1c n\u00ean h\u1ea1 l\u1ec7nh b\u1eaft b\u00e0 giam v\u00e0o ng\u1ee5c. Mary Stuart b\u1ecb nh\u1ed1t g\u1ea7n hai m\u01b0\u01a1i n\u0103m. Cu\u1ed1i c\u00f9ng Elizabeth h\u1ea1 l\u1ec7nh x\u1eed t\u1eed b\u00e0. Sau khi Elizabeth x\u1eed t\u1eed Mary Stuart, Philip II vua T\u00e2y Ban Nha, quy\u1ebft t\u00e2m tr\u1eebng tr\u1ecb Elizabeth &#8211; em v\u1ee3 c\u1ee7a \u00f4ng.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00e2y Ban Nha c\u00f3 m\u1ed9t h\u1ea1m \u0111\u1ed9i g\u1ecdi l\u00e0 \u201ch\u1ea1m \u0111\u1ed9i T\u00e2y Ban Nha\u201d (The Spanish Armanda) h\u1ebft s\u1ee9c h\u00f9ng m\u1ea1nh. Ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y Ban Nha g\u1ecdi n\u00f3 l\u00e0 \u201ch\u1ea1m \u0111\u1ed9i v\u00f4 \u0111\u1ecbch\u201d (The Invincible Armanda). \u201cH\u1ea1m \u0111\u1ed9i v\u00f4 \u0111\u1ecbch\u201d ra \u0111i v\u00e0o n\u0103m 1588, \u0111\u1ecbnh chinh ph\u1ee5c h\u1ea3i qu\u00e2n Anh. Thuy\u1ec1n c\u1ee7a h\u1ea1m \u0111\u1ed9i b\u00e0y th\u00e0nh h\u00ecnh v\u00f2ng cung, ph\u0103ng ph\u0103ng l\u01b0\u1edbt s\u00f3ng t\u1edbi Anh qu\u1ed1c.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ea1m \u0111\u1ed9i Anh qu\u1ed1c ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u1eefng chi\u1ebfc thuy\u1ec1n nh\u1ecf.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y Ban Nha v\u1ed1n tin r\u1eb1ng, h\u1ea1m \u0111\u1ed9i c\u1ee7a Anh qu\u1ed1c s\u1ebd ra kh\u01a1i ngh\u00eanh chi\u1ebfn v\u1edbi h\u1ea1m \u0111\u1ed9i v\u00f4 \u0111\u1ecbch v\u00e0 ch\u00ednh th\u1ee9c \u0111\u1ed1i m\u1eb7t \u0111\u00e1nh nhau. Nh\u01b0ng h\u1ea1m \u0111\u1ed9i Anh l\u1ea1i kh\u00f4ng l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady. H\u1ea1m \u0111\u1ed9i Anh ra kh\u01a1i, t\u1eeb m\u1eb7t sau t\u1eadp k\u00edch h\u1ea1m \u0111\u1ed9i T\u00e2y Ban Nha, v\u00e0 m\u1ed7i l\u1ea7n ch\u1ec9 nh\u1eafm \u0111\u00e1nh v\u00e0o m\u1ed9t thuy\u1ec1n. Ng\u01b0\u1eddi Anh v\u1ed1n ki\u00eau d\u0169ng v\u00e0 thi\u1ec7n chi\u1ebfn, thuy\u1ec1n nh\u1ecf c\u1ee7a h\u1ecd so ra nh\u1eb9 v\u00e0 nhanh h\u01a1n, d\u1ec5 d\u00e0ng xoay tr\u1edf h\u01a1n. H\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 x\u00f4ng t\u1edbi \u0111\u00e1nh ch\u1edbp nho\u00e1ng r\u1ed3i b\u1ecf ch\u1ea1y, khi thuy\u1ec1n c\u1ee7a T\u00e2y Ban Nha quay \u0111\u1ea7u l\u1ea1i \u0111\u1ec3 khai h\u1ecfa th\u00ec h\u1ecd \u0111\u00e3 ch\u1ea1y bi\u1ec7t d\u1ea1ng t\u1eeb l\u00e2u r\u1ed3i. B\u1eb1ng c\u00e1ch \u0111\u00f3, h\u1ea1m \u0111\u1ed9i Anh t\u1eeb t\u1eeb \u0111\u00e1nh \u0111\u1eafm t\u1eebng chi\u1ebfc m\u1ed9t \u0111\u1ed9i thuy\u1ec1n l\u1edbn c\u1ee7a T\u00e2y Ban Nha.<\/p>\n\n\n\n<p>Sau \u0111\u00f3, ng\u01b0\u1eddi Anh l\u1ea1i t\u00ecm c\u00e1ch \u0111\u1ed1t thuy\u1ec1n T\u00e2y Ban Nha b\u1eb1ng c\u00e1ch l\u00f9a b\u00e8 l\u1eeda tr\u00f4i v\u1ec1 ph\u00eda thuy\u1ec1n T\u00e2y Ban Nha. Th\u1eddi b\u1ea5y gi\u1edd, thuy\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ebf t\u1ea1o to\u00e0n b\u1eb1ng c\u00e2y v\u00e0 v\u00e1n, ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y Ban Nha th\u1ea5y l\u1eeda \u00f9n \u00f9n k\u00e9o \u0111\u1ebfn th\u00ec h\u1ebft h\u1ed3n, m\u1ed9t s\u1ed1 thuy\u1ec1n b\u1ecf ch\u1ea1y bi\u1ec7t x\u1ee9, m\u1ed9t s\u1ed1 thuy\u1ec1n ph\u1ea3i v\u00f2ng l\u00ean B\u1eafc theo m\u1ed9t con \u0111\u01b0\u1eddng xa tr\u1edf v\u1ec1 T\u00e2y Ban Nha. Nh\u01b0ng gi\u1eefa \u0111\u01b0\u1eddng, nh\u1eefng chi\u1ebfc thuy\u1ec1n n\u00e0y g\u1eb7p ph\u1ea3i gi\u00f3 b\u00e3o n\u00ean \u0111\u00e3 b\u1ecb \u0111\u1eafm ch\u00ecm g\u1ea7n h\u1ebft. Do \u0111\u00f3, to\u00e0n b\u1ed9 \u0111\u1ea1i h\u1ea1m \u0111\u1ed9i T\u00e2y Ban Nha \u0111\u1ec1u b\u1ecb ti\u00eau di\u1ec7t. V\u1edbi l\u1ea7n b\u1ecb ti\u00eau di\u1ec7t n\u00e0y, quy\u1ec1n uy quang vinh c\u1ee7a T\u00e2y Ban Nha tr\u00ean m\u1eb7t bi\u1ec3n c\u0169ng k\u1ebft th\u00fac. T\u00e2y Ban Nha kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t qu\u1ed1c gia c\u01b0\u1eddng th\u1ecbnh nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc n\u1eefa.<\/p>\n\n\n\n<p>Khi Elizabeth m\u1edbi l\u00ean k\u1ebf v\u1ecb, qu\u1ed1c gia h\u01b0ng th\u1ecbnh nh\u1ea5t tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi l\u00e0 T\u00e2y Ban Nha; khi b\u00e0 tu\u1ed5i t\u00e1c \u0111\u00e3 cao th\u00ec qu\u1ed1c gia c\u01b0\u1eddng th\u1ecbnh nh\u1ea5t tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi l\u00e0 Anh. Tr\u01b0\u1edbc kia r\u1ea5t l\u00e2u, vua Alfred s\u00e1ng l\u1eadp h\u1ea3i qu\u00e2n Anh, t\u1eeb sau khi \u0111\u00e1nh b\u1ea1i h\u1ea1m \u0111\u1ed9i v\u00f4 \u0111\u1ecbch T\u00e2y Ban Nha, h\u1ea3i qu\u00e2n Anh d\u1ea7n m\u1ea1nh th\u00eam l\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1eddi \u1ea5y, ng\u01b0\u1eddi ta c\u1ea3m th\u1ea5y, \u0111\u1ec3 cho m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n b\u00e0 l\u00e0m N\u1eef ho\u00e0ng kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o b\u1eb1ng \u0111\u1ec3 cho m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n \u00f4ng l\u00e0m vua, nh\u01b0ng d\u01b0\u1edbi s\u1ef1 cai tr\u1ecb c\u1ee7a Elizabeth, \u0111\u00e3 t\u1edbi phi\u00ean Anh tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t qu\u1ed1c gia m\u1ea1nh nh\u1ea5t ch\u00e2u \u00c2u.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 9 &#8211; Arkady Leokum Vua n\u01b0\u1edbc Anh Henry VIII c\u00f3 hai ng\u01b0\u1eddi con g\u00e1i, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi t\u00ean Mary, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi t\u00ean Elizabeth. Henry VIII c\u00f3 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi con trai. Ng\u01b0\u1eddi con trai n\u00e0y tuy nh\u1ecf h\u01a1n hai c\u00f4 g\u00e1i, nh\u01b0ng b\u1ea5y gi\u1edd ng\u01b0\u1eddi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-15406","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15406","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15406"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15406\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15407,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15406\/revisions\/15407"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15406"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15406"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15406"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}