{"id":15408,"date":"2021-11-27T18:02:09","date_gmt":"2021-11-27T11:02:09","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=15408"},"modified":"2021-11-27T18:02:10","modified_gmt":"2021-11-27T11:02:10","slug":"ai-la-nguoi-dau-tien-dua-dan-anh-qua-my","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/ai-la-nguoi-dau-tien-dua-dan-anh-qua-my\/","title":{"rendered":"Ai l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u01b0a d\u00e2n Anh qua M\u1ef9?"},"content":{"rendered":"\n<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 9 &#8211; Arkady Leokum<\/p>\n\n\n\n<p>Khi Elizabeth l\u00e0m N\u1eef ho\u00e0ng, n\u01b0\u1edbc Anh c\u00f3 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi t\u00ean l\u00e0 Raleigh. H\u00f4m \u1ea5y tr\u1eddi \u0111ang m\u01b0a, m\u1eb7t \u0111\u01b0\u1eddng l\u1ea7y l\u1ed9i r\u1ea5t kh\u00f3 \u0111i, Elizabeth mu\u1ed1n qua \u0111\u01b0\u1eddng. V\u00ec kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u0111\u00f4i h\u00e0i c\u1ee7a N\u1eef ho\u00e0ng b\u1ecb l\u1ea5m s\u00ecnh, \u1ea9m \u01b0\u1edbt, n\u00ean Raleigh v\u1ed9i b\u01b0\u1edbc t\u1edbi, c\u1edfi chi\u1ebfc \u00e1o cho\u00e0ng b\u1eb1ng nhung \u0111\u1eb9p c\u1ee7a m\u00ecnh tr\u1ea3i tr\u00ean v\u0169ng b\u00f9n m\u00e0 b\u00e0 s\u1eafp b\u01b0\u1edbc t\u1edbi. N\u1eef ho\u00e0ng c\u1ea3m th\u1ea5y \u00f4ng bi\u1ebft t\u00ednh to\u00e1n chu \u0111\u00e1o, bi\u1ebft l\u1ec5 nghi, c\u00f3 phong \u0111\u1ed9 qu\u00ed t\u1ed9c, n\u00ean r\u1ea5t h\u00e0i l\u00f2ng. B\u00e0 b\u00e8n phong t\u01b0\u1edbc cho \u00f4ng, do \u0111\u00f3 \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 Sir Walter Raleigh; v\u00e0 t\u1eeb \u0111\u00f3 v\u1ec1 sau \u00f4ng \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t trong nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 b\u00e0 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t coi tr\u1ecdng.<\/p>\n\n\n\n<p>Sir Walter Raleigh r\u1ea5t quan t\u00e2m t\u1edbi T\u00e2n \u0111\u1ea1i l\u1ee5c Amer- ica. Kho\u1ea3ng m\u1ed9t tr\u0103m n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, tr\u00ean T\u00e2n \u0111\u1ea1i l\u1ee5c, Cabot \u0111\u00e3 gi\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t v\u00f9ng \u0111\u1ea5t r\u1ed9ng cho Anh, nh\u01b0ng Anh l\u1ea1i kh\u00f4ng m\u1ea5y ng\u00f3 ng\u00e0ng t\u1edbi v\u00e0 c\u0169ng ch\u1eb3ng l\u00e0m g\u00ec tr\u00ean v\u00f9ng \u0111\u1ea5t n\u00e0y. Raleigh c\u1ea3m th\u1ea5y n\u00ean l\u1ee3i d\u1ee5ng v\u00f9ng \u0111\u1ea5t n\u00e0y; ng\u01b0\u1eddi Anh n\u00ean di c\u01b0 \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y, b\u1edfi c\u00f3 nh\u1eefng qu\u1ed1c gia kh\u00e1c, nh\u01b0 T\u00e2y Ban Nha, \u0111\u00e3 c\u00f3 kh\u00f4ng \u00edt ng\u01b0\u1eddi di c\u01b0 \u0111\u1ebfn \u1edf ch\u00e2u M\u1ef9. N\u1ebfu nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi Anh c\u0169ng di c\u01b0 \u0111\u1ebfn \u1edf \u0111\u00e2y th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f9ng v\u1edbi nh\u1eefng qu\u1ed1c gia kh\u00e1c gi\u00e0nh l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t v\u00f9ng \u0111\u1ea5t m\u00e0u m\u1ee1. Do \u0111\u00f3 Raleigh t\u1eadp h\u1ee3p m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi Anh, \u0111\u01b0a h\u1ecd \u0111\u1ebfn m\u1ed9t \u0111\u1ea3o nh\u1ecf c\u00f3 t\u00ean l\u00e0 Roanoke. B\u00e2y gi\u1edd Roanoke l\u00e0 v\u00f9ng \u0111\u1ea5t Carolina ngo\u00e0i b\u1edd bi\u1ec3n kh\u00f4ng xa m\u1ea5y ph\u00eda B\u1eafc M\u1ef9. C\u00f3 \u0111i\u1ec1u v\u00e0o th\u1eddi \u1ea5y, to\u00e0n b\u1ed9 b\u1edd bi\u1ec3n m\u00e9 \u0110\u00f4ng n\u01b0\u1edbc M\u1ef9 b\u00e2y gi\u1edd, coi nh\u01b0 th\u1eb3ng \u0111\u1ebfn Canada \u0111\u1ec1u g\u1ecdi l\u00e0 Virginia. \u0110\u1ea5y l\u00e0 v\u00ec \u0111\u1ec3 k\u1ef7 ni\u1ec7m N\u1eef ho\u00e0ng \u0111\u1ed3ng trinh (Virgin Queen) Elizabeth n\u00ean m\u1edbi g\u1ecdi l\u00e0 Virginia.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi Anh \u0111\u1ebfn Roanoke \u1edf, nh\u01b0ng r\u1ed3i h\u1ecd c\u1ea3m th\u1ea5y cu\u1ed9c s\u1ed1ng n\u01a1i \u0111\u00e2y qu\u00e1 kh\u1ed5 cho n\u00ean ch\u00e1n n\u1ea3n, b\u00e8n ng\u1ed3i thuy\u1ec1n tr\u1edf v\u1ec1 qu\u00ea c\u0169. C\u00f2n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1edf l\u1ea1i tr\u00ean \u0111\u1ea3o, sau n\u00e0y \u0111\u1ec1u m\u1ea5t t\u00edch h\u1ebft. H\u1ecd \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u? Kh\u00f4ng ai bi\u1ebft. N\u00f3i chung ch\u1eb3ng c\u00f2n ai s\u1ed1ng s\u00f3t \u0111\u1ec3 k\u1ec3 l\u1ea1i chuy\u1ec7n c\u1ee7a h\u1ecd cho ch\u00fang ta nghe. Trong s\u1ed1 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi di d\u00e2n \u0111\u1ebfn \u1edf Roanoke, c\u00f3 m\u1ed9t \u0111\u1ee9a b\u00e9 Anh \u0111\u01b0\u1ee3c sinh ra \u0111\u1ea7u ti\u00ean t\u1ea1i ch\u00e2u M\u1ef9. \u0110\u00f3 l\u00e0 b\u00e9 g\u00e1i t\u00ean Virginia Dare. B\u1ea5y gi\u1edd N\u1eef ho\u00e0ng Elizabeth r\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00f2ng d\u00e2n, cho n\u00ean h\u1ea7u h\u1ebft nh\u1eefng b\u00e9 g\u00e1i \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t t\u00ean theo t\u00ean b\u00e0.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u00e1 thu\u1ed1c t\u1eeb Virginia \u0111\u01b0\u1ee3c mang v\u1ec1 Anh, Sir Walter Raleigh b\u1eaft ch\u01b0\u1edbc t\u1eadp h\u00fat thu\u1ed1c. Ng\u01b0\u1eddi b\u1ea5y gi\u1edd ch\u01b0a h\u1ec1 bi\u1ebft h\u00fat thu\u1ed1c l\u00e1 n\u00ean c\u1ea3m th\u1ea5y r\u1ea5t k\u1ef3 l\u1ea1. C\u00f3 m\u1ed9t h\u00f4m Sir Walter Raleigh \u0111ang ng\u1eadm chi\u1ebfc t\u1ea9u h\u00fat thu\u1ed1c, ng\u01b0\u1eddi n\u00f4 b\u1ed9c th\u1ea5y kh\u00f3i t\u1eeb trong mi\u1ec7ng \u00f4ng bay ra, ng\u1ee1 l\u00e0 \u00f4ng b\u1ecb ch\u00e1y b\u00e8n v\u1ed9i v\u00e3 x\u00e1ch th\u00f9ng n\u01b0\u1edbc gi\u1ed9i l\u00ean \u0111\u1ea7u \u00f4ng c\u1ee9u h\u1ecfa.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00e3i \u0111\u1ebfn nay, Virginia v\u1eabn l\u00e0 x\u1ee9 n\u1ed5i ti\u1ebfng v\u1ec1 thu\u1ed1c l\u00e1. Ban \u0111\u1ea7u ng\u01b0\u1eddi ta c\u1ea3m th\u1ea5y h\u00fat thu\u1ed1c c\u00f3 l\u1ee3i cho s\u1ee9c kh\u1ecfe, b\u1edfi ng\u01b0\u1eddi da \u0111\u1ecf h\u00fat thu\u1ed1c r\u1ea5t nhi\u1ec1u m\u00e0 th\u00e2n th\u1ec3 v\u1eabn r\u1eafn r\u1ecfi m\u1ea1nh m\u1ebd. Nh\u01b0ng v\u1ec1 sau, khi vua James I l\u00ean k\u1ebf v\u1ecb Elizabeth th\u00ec l\u1ea1i r\u1ea5t gh\u00e9t h\u00fat thu\u1ed1c. \u00d4ng vi\u1ebft h\u1eb3n m\u1ed9t quy\u1ec3n s\u00e1ch ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i vi\u1ec7c h\u00fat thu\u1ed1c, v\u00e0 c\u1ea5m ng\u1eb7t nh\u00e2n d\u00e2n s\u1eed d\u1ee5ng thu\u1ed1c l\u00e1.<\/p>\n\n\n\n<p>Sau khi N\u1eef ho\u00e0ng Elizabeth qua \u0111\u1eddi, Raleigh b\u1ecb b\u1eaft giam. \u00d4ng b\u1ecb g\u00e1n gh\u00e9p v\u00e0o t\u1ed9i danh l\u00e0 \u00e2m m\u01b0u ch\u1ed1ng l\u1ea1i t\u00e2n qu\u1ed1c v\u01b0\u01a1ng James. \u00d4ng b\u1ecb giam c\u1ea7m trong th\u00e1p Lu\u00e2n \u0110\u00f4n, \u1ea5y l\u00e0 ng\u00f4i th\u00e1p c\u1ee7a William Ng\u01b0\u1eddi Chinh Ph\u1ee5c (William the Conqueror) tr\u01b0\u1edbc kia x\u00e2y n\u00ean. Raleigh b\u1ecb giam trong th\u00e1p nh\u1eefng m\u01b0\u1eddi ba n\u0103m d\u00e0i. V\u00ec \u0111\u1ec3 khu\u00e2y kh\u1ecfa v\u1edbi n\u0103m th\u00e1ng d\u00e0i trong ng\u1ee5c, \u00f4ng vi\u1ebft m\u1ed9t b\u1ed9 S\u1eed th\u1ebf gi\u1edbi (History of the World). Cu\u1ed1i c\u00f9ng, c\u0169ng nh\u01b0 bao nhi\u00eau nh\u00e2n v\u1eadt v\u0129 \u0111\u1ea1i kh\u00e1c, \u00f4ng b\u1ecb x\u1eed t\u1eed h\u00ecnh.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 9 &#8211; Arkady Leokum Khi Elizabeth l\u00e0m N\u1eef ho\u00e0ng, n\u01b0\u1edbc Anh c\u00f3 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi t\u00ean l\u00e0 Raleigh. H\u00f4m \u1ea5y tr\u1eddi \u0111ang m\u01b0a, m\u1eb7t \u0111\u01b0\u1eddng l\u1ea7y l\u1ed9i r\u1ea5t kh\u00f3 \u0111i, Elizabeth mu\u1ed1n qua \u0111\u01b0\u1eddng. V\u00ec kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u0111\u00f4i h\u00e0i c\u1ee7a N\u1eef ho\u00e0ng b\u1ecb l\u1ea5m [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-15408","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15408","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15408"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15408\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15409,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15408\/revisions\/15409"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15408"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15408"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15408"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}