{"id":15420,"date":"2021-11-27T18:02:57","date_gmt":"2021-11-27T11:02:57","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=15420"},"modified":"2021-11-27T18:02:58","modified_gmt":"2021-11-27T11:02:58","slug":"nho-ai-ma-nuoc-pho-tro-thanh-cuong-quoc-o-chau-au-the-ky-18","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/nho-ai-ma-nuoc-pho-tro-thanh-cuong-quoc-o-chau-au-the-ky-18\/","title":{"rendered":"Nh\u1edd ai m\u00e0 n\u01b0\u1edbc Ph\u1ed5 tr\u1edf th\u00e0nh c\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c \u1edf ch\u00e2u \u00c2u? (th\u1ebf k\u1ef7 18)?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 9 &#8211; Arkady Leokum<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u01b0\u1edbc Ph\u1ed5 (Prussia) l\u00e0 m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc nh\u1ecf \u1edf ch\u00e2u \u00c2u, v\u1ec1 sau n\u01b0\u1edbc n\u00e0y tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc \u0110\u1ee9c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">D\u00f9 Ph\u1ed5 l\u00e0 m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc r\u1ea5t nh\u1ecf nh\u01b0ng nh\u1edd m\u1ed9t v\u1ecb vua t\u00e0i ba m\u00e0 n\u00f3 \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t c\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c. T\u00ean v\u1ecb vua n\u00e0y l\u00e0 Frederick. \u00d4ng c\u0169ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a th\u1ebf k\u1ef7 18, c\u00f3 \u0111i\u1ec1u \u00f4ng ra \u0111\u1eddi sau Peter. \u00d4ng c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u201c\u0110\u1ea1i \u0111\u1ebf\u201d &#8211; Frederick the great.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Frederick l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi r\u1ea5t y\u00eau th\u01a1 ca, th\u1eadm ch\u00ed \u00f4ng c\u00f2n t\u1ef1 m\u00ecnh s\u00e1ng t\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t s\u1ed1 b\u00e0i th\u01a1; \u00f4ng l\u1ea1i h\u1ebft s\u1ee9c m\u00ea \u00e2m nh\u1ea1c, v\u00e0 th\u1ed5i s\u00e1o th\u00ec tuy\u1ec7t v\u1eddi. Nh\u01b0ng \u0111i\u1ec1u m\u00e0 Frederick mong m\u1ecfi nh\u1ea5t l\u00e0 bi\u1ebfn n\u01b0\u1edbc \u00f4ng th\u00e0nh m\u1ed9t c\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c \u1edf ch\u00e2u \u00c2u; v\u00ec tr\u01b0\u1edbc \u00f4ng, qu\u1ed1c gia n\u00e0y \u00edt \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft \u0111\u1ebfn.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u1ea1nh n\u01b0\u1edbc Ph\u1ed5 l\u00e0 n\u01b0\u1edbc \u00c1o (Austria). N\u01b0\u1edbc \u00c1o b\u1ea5y gi\u1edd \u0111ang do m\u1ed9t N\u1eef ho\u00e0ng th\u1ed1ng tr\u1ecb. N\u1eef ho\u00e0ng n\u00e0y t\u00ean l\u00e0 Maria Theresa. Khi Frederick k\u1ebf v\u1ecb l\u00ean l\u00e0m vua n\u01b0\u1edbc Ph\u1ed5, Maria Theresa c\u0169ng tr\u1edf th\u00e0nh ng\u01b0\u1eddi th\u1ed1ng tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc \u00c1o. Ph\u1ee5 th\u00e2n Frederick tr\u01b0\u1edbc kia t\u1eebng h\u1ee9a l\u00e0 kh\u00f4ng x\u00e2m ph\u1ea1m \u0111\u1ebfn n\u01b0\u1edbc \u00c1o, b\u1edfi \u00f4ng kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u0111\u00e1nh m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n b\u00e0. Nh\u01b0ng sau khi Frederick l\u00ean l\u00e0m vua, \u00f4ng mu\u1ed1n \u0111em m\u1ed9t ph\u1ea7n l\u00e3nh th\u1ed5 n\u01b0\u1edbc \u00c1o s\u00e1p nh\u1eadp v\u00e0o b\u1ea3n \u0111\u1ed3 n\u01b0\u1edbc \u00f4ng. Do \u0111\u00f3 \u00f4ng quy\u1ebft ra tay chi\u1ebfm l\u1ea5y l\u00e3nh th\u1ed5 c\u1ee7a Maria Theresa, m\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec chi\u1ebfn tranh d\u1ee9t kho\u00e1t s\u1ebd di\u1ec5n ra. Kh\u00f4ng bao l\u00e2u, g\u1ea7n nh\u01b0 to\u00e0n b\u1ed9 c\u00e1c n\u01b0\u1edbc ch\u00e2u \u00c2u \u0111\u1ec1u tham chi\u1ebfn, kh\u00f4ng ph\u1ea3i h\u1ecd gi\u00fap Frederick \u0111\u00e1nh m\u00e0 l\u00e0 \u0111\u00e1nh Frederick. Nh\u01b0ng r\u1ed1t cu\u1ed9c Frederick \u0111\u00e3 chi\u1ebfn th\u1eafng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Maria Theresa \u0111\u00e2u ch\u1ecbu xu\u00f4i tay. B\u00e0 mu\u1ed1n l\u1ea5y l\u1ea1i \u0111\u1ea5t \u0111ai c\u1ee7a m\u00ecnh. Cho n\u00ean, b\u00e0 b\u00ed m\u1eadt t\u00edch tr\u1eef l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, d\u1ef1 \u0111\u1ecbnh \u0111\u00e1nh v\u1edbi Frederick m\u1ed9t tr\u1eadn n\u1eefa. B\u00e0 l\u1ea1i b\u00ed m\u1eadt li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi c\u00e1c qu\u1ed1c gia kh\u00e1c, nh\u1edd h\u1ecd gi\u00fap \u0111\u1ee1 b\u00e0. Nh\u01b0ng Frederick \u0111\u00e3 s\u1edbm bi\u1ebft d\u1ef1 t\u00ednh c\u1ee7a b\u00e0, do \u0111\u00f3 \u00f4ng l\u1ea1i t\u1ea5n c\u00f4ng \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t. Tr\u1eadn \u0111\u1ea1i chi\u1ebfn l\u1ea7n n\u00e0y k\u00e9o d\u00e0i nh\u1eefng b\u1ea3y n\u0103m, cho n\u00ean g\u1ecdi l\u00e0 \u201cChi\u1ebfn tranh b\u1ea3y n\u0103m\u201d (Seven Years\u2019 War). Frederick ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111\u00e1nh kh\u00f4ng ng\u1eebng, \u0111\u00e1nh m\u00e3i cho \u0111\u1ebfn khi \u0111\u00e1nh b\u1ea1i n\u01b0\u1edbc \u00c1o, m\u00e3i cho \u0111\u1ebfn khi \u00f4ng \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ee5c \u0111\u00edch c\u1ee7a \u00f4ng &#8211; khi\u1ebfn n\u01b0\u1edbc Ph\u1ed5 nh\u1ecf b\u00e9 c\u1ee7a \u00f4ng tr\u1edf th\u00e0nh qu\u1ed1c gia l\u1edbn m\u1ea1nh nh\u1ea5t ch\u00e2u \u00c2u. \u0110\u1ea7u ti\u00ean, \u00f4ng chi\u1ebfm l\u1ea5y \u00c1o, sau \u0111\u00f3 \u00f4ng ti\u1ebfp t\u1ee5c chi\u1ebfm th\u00eam nh\u1eefng v\u00f9ng \u0111\u1ea5t kh\u00e1c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00f3 \u0111i\u1ec1u l\u1ea1 l\u00e0 chi\u1ebfn tranh b\u1ea3y n\u0103m kh\u00f4ng ch\u1ec9 x\u1ea3y ra \u1edf ch\u00e2u \u00c2u m\u00e0 \u1edf ch\u00e2u M\u1ef9 xa x\u00f4i c\u0169ng c\u00f3 chi\u1ebfn s\u1ef1. N\u01b0\u1edbc Anh v\u00e0 Frederick \u0111\u1ee9ng v\u1ec1 m\u1ed9t phe. N\u01b0\u1edbc Ph\u00e1p v\u00e0 c\u00e1c qu\u1ed1c gia kh\u00e1c l\u1ea1i ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i Frederick. Cho n\u00ean, th\u1ef1c d\u00e2n n\u01b0\u1edbc Anh \u1edf ch\u00e2u M\u1ef9 \u0111\u1ee9ng v\u1ec1 phe Frederick, th\u1ef1c d\u00e2n n\u01b0\u1edbc Ph\u00e1p \u1edf ch\u00e2u M\u1ef9 \u0111\u1ee9ng v\u1ec1 phe ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i Frederick, c\u0169ng \u0111\u00e1nh nhau. Do v\u1eady, khi Frederick th\u1eafng l\u1ee3i \u1edf ch\u00e2u \u00c2u th\u00ec ng\u01b0\u1eddi n\u01b0\u1edbc Anh \u1edf ch\u00e2u M\u1ef9 c\u0169ng \u0111\u00e1nh th\u1eafng ng\u01b0\u1eddi n\u01b0\u1edbc Ph\u00e1p \u1edf ch\u00e2u M\u1ef9.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Frederick tuy l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi n\u01b0\u1edbc \u0110\u1ee9c, nh\u01b0ng \u0111i\u1ec1u l\u1ea1 l\u00f9ng l\u00e0 \u00f4ng r\u1ea5t gh\u00e9t ti\u1ebfng \u0110\u1ee9c. \u00d4ng cho r\u1eb1ng ti\u1ebfng \u0110\u1ee9c l\u00e0 th\u1ee9 ng\u00f4n ng\u1eef c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f3 gi\u00e1o d\u1ee5c. \u00d4ng th\u01b0\u1eddng n\u00f3i ti\u1ebfng Ph\u00e1p, vi\u1ebft v\u0103n Ph\u00e1p, ch\u1ec9 khi n\u00e0o n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1edbi k\u1ebb n\u00f4 b\u1ed9c v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng bi\u1ebft ti\u1ebfng Ph\u00e1p \u00f4ng m\u1edbi d\u00f9ng ti\u1ebfng \u0110\u1ee9c.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 9 &#8211; Arkady Leokum N\u01b0\u1edbc Ph\u1ed5 (Prussia) l\u00e0 m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc nh\u1ecf \u1edf ch\u00e2u \u00c2u, v\u1ec1 sau n\u01b0\u1edbc n\u00e0y tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc \u0110\u1ee9c. D\u00f9 Ph\u1ed5 l\u00e0 m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc r\u1ea5t nh\u1ecf nh\u01b0ng nh\u1edd m\u1ed9t v\u1ecb vua t\u00e0i ba m\u00e0 n\u00f3 \u0111\u00e3 tr\u1edf [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-15420","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15420","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15420"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15420\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15421,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15420\/revisions\/15421"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15420"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15420"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15420"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}