{"id":15436,"date":"2021-11-27T18:04:03","date_gmt":"2021-11-27T11:04:03","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=15436"},"modified":"2021-11-27T18:04:04","modified_gmt":"2021-11-27T11:04:04","slug":"roosevelt-la-ai","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/roosevelt-la-ai\/","title":{"rendered":"Roosevelt l\u00e0 ai?"},"content":{"rendered":"\n<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 9 &#8211; Arkady Leokum<\/p>\n\n\n\n<p>Khi x\u1ea3y ra \u0110\u1ea1i chi\u1ebfn th\u1ebf gi\u1edbi l\u1ea7n th\u1ee9 nh\u1ea5t, h\u1ea7u h\u1ebft nh\u1eefng th\u1ee9 m\u00e0 trong th\u1eddi b\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 th\u1ec3 h\u01b0\u1edfng th\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1u bi\u1ebfn m\u1ea5t. \u0110\u1ea1i chi\u1ebfn k\u1ebft th\u00fac, h\u00f2a b\u00ecnh tr\u1edf l\u1ea1i, m\u01b0\u1eddi n\u0103m \u0111\u1ea7u ng\u01b0\u1eddi ta b\u1eadn r\u1ed9n ch\u1ebf t\u1ea1o, mua b\u00e1n, s\u1eed d\u1ee5ng nh\u1eefng th\u1ee9 m\u00e0 trong chi\u1ebfn tranh kh\u00f4ng th\u1ec3 h\u01b0\u1edfng th\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c. \u1ede M\u1ef9, cho d\u00f9 l\u00e0 ai, b\u1ea5y gi\u1edd n\u1ebfu nh\u01b0 mu\u1ed1n l\u00e0m vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c l\u00e0m. C\u00f4ng x\u01b0\u1edfng t\u1ea5t b\u1eadt ch\u1ebf t\u1ea1o c\u00e1c s\u1ea3n ph\u1ea9m, vi\u1ec7c l\u1edbn l\u00e0 s\u1ea3n xu\u1ea5t xe h\u01a1i, vi\u1ec7c nh\u1ecf l\u00e0 may \u00e1o qu\u1ea7n.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ea5y gi\u1edd, c\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng nghi\u1ec7p m\u1edf ra nh\u01b0 n\u1ea5m, h\u1ebft s\u1ee9c ph\u1ed3n th\u1ecbnh. M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi ki\u1ebfm ti\u1ec1n r\u1ea5t d\u1ec5 m\u00e0 ti\u00eau ti\u1ec1n c\u0169ng r\u1ea5t mau. L\u1eafm ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng, n\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 v\u1eady m\u00e3i th\u00ec s\u1ebd ch\u00f3ng l\u00e0m gi\u00e0u. Nh\u01b0ng h\u1ecd \u0111\u00e3 l\u1ea7m. Th\u1eddi k\u1ef3 ph\u1ed3n th\u1ecbnh \u0111\u00f3 kh\u00f4ng k\u00e9o d\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c bao l\u00e2u. Kinh t\u1ebf suy tho\u00e1i. H\u00e0ng v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi th\u1ea5t nghi\u1ec7p v\u00ec c\u00f4ng x\u01b0\u1edfng ch\u1ebf t\u1ea1o ra bao nhi\u00eau th\u1ee9 m\u00e0 b\u00e1n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c. Nhi\u1ec1u c\u00f4ng x\u01b0\u1edfng ph\u1ea3i \u0111\u00f3ng c\u1eeda. N\u1ebfu nh\u01b0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c l\u00e0m th\u00ec anh ta l\u1ea5y ti\u1ec1n \u0111\u00e2u mua s\u1eafm v\u1eadt d\u1ee5ng, lo c\u00e1i \u0103n c\u00e1i m\u1eb7c cho gia \u0111\u00ecnh m\u00ecnh? M\u01b0\u1eddi n\u0103m sau th\u1eddi k\u1ef3 h\u00f2a b\u00ecnh l\u00e0 th\u1eddi k\u1ef3 kh\u00f3 kh\u0103n, kinh t\u1ebf b\u1ecb \u0111\u00ecnh tr\u1ec7.<\/p>\n\n\n\n<p>Kinh t\u1ebf \u0111\u00ecnh tr\u1ec7 li\u00ean ti\u1ebfp k\u00e9o d\u00e0i lu\u00f4n m\u1ea5y n\u0103m, ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 c\u1ea3m th\u1ea5y b\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1eddng tuy\u1ec7t v\u1ecdng. B\u1ea5y gi\u1edd, h\u1ecd b\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ecb t\u1ed5ng th\u1ed1ng m\u1edbi t\u00ean l\u00e0 Roosevelt. Khi \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea7u l\u00e0m t\u1ed5ng th\u1ed1ng, ch\u00ednh l\u00e0 l\u00fac c\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng nghi\u1ec7p t\u1edbi h\u1ed3i ti\u00eau \u0111i\u1ec1u nh\u1ea5t, t\u01b0\u01a1ng lai t\u1ed1i t\u0103m nh\u1ea5t.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi b\u00e0ng ho\u00e0ng, su\u1ed1t ng\u00e0y \u0111au \u0111\u00e1u kh\u00f4ng bi\u1ebft r\u1ed3i \u0111\u00e2y th\u1ebf n\u00e0o, k\u1ebft cu\u1ed9c ra sao. Ng\u00e0y Roosevelt nh\u1eadm ch\u1ee9c t\u1ed5ng th\u1ed1ng, \u00f4ng n\u00f3i v\u1edbi m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi: \u201c\u0110i\u1ec1u duy nh\u1ea5t ch\u00fang ta ph\u1ea3i s\u1ee3, \u0111\u00f3 l\u00e0 t\u00e2m l\u00fd s\u1ee3\u201d. Roosevelt \u0111\u00e3 c\u00f3 bi\u1ec7n ph\u00e1p \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i quy\u1ebft t\u00ecnh th\u1ebf. \u00d4ng y\u00eau c\u1ea7u qu\u1ed1c h\u1ed9i th\u00f4ng qua m\u1ed9t s\u1ed1 \u0111i\u1ec1u lu\u1eadt, \u0111em ti\u1ec1n c\u1ee9u t\u1ebf cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u01b0a t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c l\u00e0m.<\/p>\n\n\n\n<p>Sau \u0111\u00f3, ch\u00ednh ph\u1ee7 l\u1ea1i thu\u00ea h\u00e0ng ng\u00e0n h\u00e0ng v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi, t\u00f9y theo n\u0103ng l\u1ef1c c\u1ee7a h\u1ecd l\u00e0m \u0111\u1ee7 m\u1ecdi vi\u1ec7c. Nh\u00e0 m\u1ef9 thu\u1eadt v\u1ebd tranh, \u0111\u1ecba \u0111\u1ed3, s\u00e1ch b\u00e1o, nh\u00e0 \u00e2m nh\u1ea1c m\u1edf h\u1ed9i \u00e2m nh\u1ea1c, nh\u00e0 v\u0103n vi\u1ebft s\u00e1ch, c\u00f4ng nh\u00e2n qu\u00e9t r\u00e1c, \u0111\u00e0o k\u00eanh, v\u00e9t c\u1ed1ng r\u00e3nh, san l\u1ea5p nh\u1eefng ch\u1ed7 n\u01b0\u1edbc \u1ee9, v\u00e0 c\u1ea3 \u0111\u1ebfn bao nhi\u00eau th\u1ee9 c\u00f4ng vi\u1ec7c kh\u00e1c; h\u1ecd l\u00e0m vi\u1ec7c, ch\u00ednh ph\u1ee7 tr\u1ea3 ti\u1ec1n c\u00f4ng cho h\u1ecd. Nh\u1eefng bi\u1ec7n ph\u00e1p \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng khi \u00f4ng l\u00e0m t\u1ed5ng th\u1ed1ng g\u1ecdi l\u00e0 \u201cCh\u00ednh s\u00e1ch m\u1edbi\u201d (The New Deal).<\/p>\n\n\n\n<p>Roosevelt d\u00f9ng ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 gi\u00fap \u0111\u1ee1 ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng kh\u1ed5. Nh\u01b0ng ch\u00ednh Roosevelt l\u1ea1i xu\u1ea5t th\u00e2n t\u1eeb gia \u0111\u00ecnh ph\u00fa qu\u00fd, ri\u00eang \u00f4ng c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u c\u00f3. H\u1ed3i ba m\u01b0\u01a1i ch\u00edn tu\u1ed5i, \u00f4ng m\u1eafc ph\u1ea3i ch\u1ee9ng t\u00ea li\u1ec7t, khi\u1ebfn ch\u00e2n tr\u00e1i b\u1ecb kh\u1eadp khi\u1ec5ng. T\u1eeb \u0111\u00f3 v\u1ec1 sau \u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ed1ng n\u1ea1ng v\u00e0 ph\u1ea3i b\u0103ng b\u00f3 m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ee9ng v\u1eefng. \u00d4ng v\u1ed1n kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111i ra \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c, mu\u1ed1n \u0111i ph\u1ea3i t\u1ef1a v\u00e0o tay ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. Tuy \u00f4ng c\u00f3 t\u1eadt nh\u01b0ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea7u l\u00e0m th\u1ecb tr\u01b0\u1edfng New York hai l\u1ea7n, sau n\u00e0y l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea7u l\u00e0m t\u1ed5ng th\u1ed1ng n\u01b0\u1edbc M\u1ef9.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u1ee9 c\u00e1ch b\u1ed1n n\u0103m th\u00ec ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 l\u1ea1i b\u1ea7u c\u1eed t\u1ed5ng th\u1ed1ng. Theo hi\u1ebfn ph\u00e1p M\u1ef9 th\u00ec m\u1ed9t t\u1ed5ng th\u1ed1ng ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m hai nhi\u1ec7m k\u1ef3. Nh\u01b0ng Roosevelt l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea7u l\u00e0m t\u1ed5ng th\u1ed1ng t\u1edbi nhi\u1ec7m k\u1ef3 th\u1ee9 t\u01b0, nh\u01b0ng trong khi l\u00e0m nhi\u1ec7m k\u1ef3 t\u1ed5ng th\u1ed1ng th\u1ee9 t\u01b0, \u00f4ng \u0111\u00e3 qua \u0111\u1eddi, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0m t\u1ed5ng th\u1ed1ng t\u1edbi 16 n\u0103m. Roosevelt l\u00e0 t\u1ed5ng th\u1ed1ng n\u01b0\u1edbc M\u1ef9 t\u1eeb n\u0103m 1933 \u0111\u1ebfn gi\u1eefa n\u0103m 1945. Tr\u01b0\u1edbc \u00f4ng, kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o l\u00e0m t\u1ed5ng th\u1ed1ng qu\u00e1 t\u00e1m n\u0103m, v\u1ea3 l\u1ea1i \u0111\u00e2u c\u00f3 ai \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea7u t\u1edbi nhi\u1ec7m k\u1ef3 th\u1ee9 ba. Ch\u1ec9 ri\u00eang Roosevelt \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea7u l\u00e0m t\u1ed5ng th\u1ed1ng t\u1edbi 4 nhi\u1ec7m k\u1ef3.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u0129 nhi\u00ean Roosevelt kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ee9c th\u1eddi ch\u1eb7n \u0111\u1ee9ng s\u1ef1 \u00e8o u\u1ed9t c\u1ee7a c\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng nghi\u1ec7p. C\u00f3 \u0111i\u1ec1u, \u00f4ng khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ta th\u1ea5y t\u1ea5t c\u1ea3 ch\u01b0a ph\u1ea3i l\u00e0 tuy\u1ec7t v\u1ecdng; h\u01a1n n\u1eefa r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 \u00f4ng kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft \u0111\u00f3i. \u0110\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 v\u1eady, ch\u00ednh ph\u1ee7 n\u01b0\u1edbc M\u1ef9 ph\u1ea3i m\u1ea5t c\u1ea3 ng\u00e0n v\u1ea1n M\u1ef9 kim.<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u01b0ng, tr\u01b0\u1edbc khi Roosevelt \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea7u l\u00e0m t\u1ed5ng th\u1ed1ng nhi\u1ec7m k\u1ef3 th\u1ee9 ba, th\u1eddi k\u1ef3 hai m\u01b0\u01a1i n\u0103m h\u00f2a b\u00ecnh \u0111\u00e3 k\u1ebft th\u00fac. \u0110\u1ea1i chi\u1ebfn th\u1ebf gi\u1edbi l\u1ea7n th\u1ee9 hai \u0111\u00e3 b\u00f9ng n\u1ed5 \u1edf ch\u00e2u \u00c2u. Nh\u00e2n d\u00e2n n\u01b0\u1edbc M\u1ef9 hy v\u1ecdng qu\u1ed1c gia c\u1ee7a h\u1ecd kh\u00f4ng b\u1ecb l\u00f4i cu\u1ed1n v\u00e0o \u0111\u1ea1i chi\u1ebfn l\u1ea7n n\u00e0y. Roosevelt c\u1ea3m th\u1ea5y, \u0111\u1ea1i chi\u1ebfn n\u00e0y l\u1ea7n n\u00e0y tuy \u1edf xa b\u00ean kia b\u1edd \u0111\u1ea1i d\u01b0\u01a1ng, nh\u01b0ng M\u1ef9 r\u1ed3i \u0111\u00e2y c\u0169ng s\u1ebd b\u1ecb \u0111\u00e1nh t\u1edbi. Do \u0111\u00f3, \u00f4ng l\u00e3nh \u0111\u1ea1o to\u00e0n qu\u1ed1c chu\u1ea9n b\u1ecb s\u1eb5n s\u00e0ng, \u0111\u1ec3 m\u1ed9t khi chi\u1ebfn tranh lan \u0111\u1ebfn n\u01b0\u1edbc M\u1ef9 th\u00ec h\u1ecd s\u1ebd kh\u00f4ng b\u1ecb \u0111\u1ed9ng. V\u00e0 khi Nh\u1eadt B\u1ea3n t\u1ea5n c\u00f4ng Tr\u00e2n Ch\u00e2u C\u1ea3ng, M\u1ef9 \u0111\u00e3 tham chi\u1ebfn. Roosevelt l\u00e3nh \u0111\u1ea1o to\u00e0n qu\u1ed1c t\u00e1c chi\u1ebfn g\u00f3p ph\u1ea7n c\u00f9ng v\u1edbi Li\u00ean X\u00f4 v\u00e0 phe \u0110\u1ed3ng minh \u0111\u00e1nh b\u1ea1i \u0110\u1ee9c, Nh\u1eadt B\u1ea3n v\u00e0 \u00dd (phe tr\u1ee5c). V\u00e0 tr\u01b0\u1edbc khi n\u01b0\u1edbc \u0110\u1ee9c \u0111\u1ea7u h\u00e0ng m\u1ed9t th\u00e1ng, \u00f4ng \u0111\u00e3 t\u1eeb gi\u00e3 c\u00f5i \u0111\u1eddi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 9 &#8211; Arkady Leokum Khi x\u1ea3y ra \u0110\u1ea1i chi\u1ebfn th\u1ebf gi\u1edbi l\u1ea7n th\u1ee9 nh\u1ea5t, h\u1ea7u h\u1ebft nh\u1eefng th\u1ee9 m\u00e0 trong th\u1eddi b\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 th\u1ec3 h\u01b0\u1edfng th\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1u bi\u1ebfn m\u1ea5t. \u0110\u1ea1i chi\u1ebfn k\u1ebft th\u00fac, h\u00f2a b\u00ecnh tr\u1edf l\u1ea1i, m\u01b0\u1eddi n\u0103m \u0111\u1ea7u [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-15436","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15436","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15436"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15436\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15437,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15436\/revisions\/15437"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15436"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15436"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15436"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}