{"id":15438,"date":"2021-11-27T18:04:11","date_gmt":"2021-11-27T11:04:11","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=15438"},"modified":"2021-11-27T18:04:13","modified_gmt":"2021-11-27T11:04:13","slug":"vi-sao-xay-ra-dai-chien-the-gioi-lan-thu-hai","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/vi-sao-xay-ra-dai-chien-the-gioi-lan-thu-hai\/","title":{"rendered":"V\u00ec sao x\u1ea3y ra \u0110\u1ea1i chi\u1ebfn th\u1ebf gi\u1edbi l\u1ea7n th\u1ee9 hai?"},"content":{"rendered":"\n<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 9 &#8211; Arkady Leokum<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ea5y gi\u1edd, \u00dd tuy c\u00f3 vua, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi th\u1ed1ng tr\u1ecb \u00dd th\u1ef1c s\u1ef1 l\u1ea1i kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 vua, m\u00e0 l\u00e0 m\u1ed9t k\u1ebb \u0111\u1ed9c t\u00e0i t\u00ean Mussolini. Sau khi \u0110\u1ea1i chi\u1ebfn th\u1ebf gi\u1edbi l\u1ea7n th\u1ee9 nh\u1ea5t k\u1ebft th\u00fac \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5y n\u0103m, \u00f4ng ta tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t k\u1ebb \u0111\u1ed9c t\u00e0i, n\u1eafm quy\u1ec1n cai tr\u1ecb \u1edf \u00dd.<\/p>\n\n\n\n<p>Mussolini l\u00e0 m\u1ed9t k\u1ebb x\u1ea5u xa. Nh\u01b0ng so v\u1edbi m\u1ed9t k\u1ebb \u0111\u1ed9c t\u00e0i n\u1eafm ch\u00ednh quy\u1ec1n \u1edf \u0110\u1ee9c, Mussolini ch\u1ec9 l\u00e0 t\u00e9p riu. T\u00ean \u0111\u1ed9c t\u00e0i n\u00e0y l\u00e0 Adolf Hitler. B\u00e8 l\u0169 c\u1ee7a Hitler t\u1ef1 x\u01b0ng m\u00ecnh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea3ng Nazis. Ch\u1eef \u201cNazis\u201d n\u00e0y v\u1ed1n l\u00e0 t\u1ef1 m\u1eabu th\u1ee9 nh\u1ea5t c\u1ee7a b\u1ed1n ch\u1eef \u0110\u1ee9c gh\u00e9p l\u1ea1i, \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a b\u1ed1n ch\u1eef \u0110\u1ee9c n\u00e0y l\u00e0: \u0110\u1ea3ng Qu\u1ed1c gia X\u00e3 h\u1ed9i \u0110\u1ee9c. V\u00ec th\u1ebf ng\u01b0\u1eddi ta g\u1ecdi \u0110\u1ea3ng Nazis l\u00e0 \u0110\u1ee9c qu\u1ed1c x\u00e3. Ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a \u0110\u1ee9c qu\u1ed1c x\u00e3 l\u00e0 t\u00edn \u0111\u1ed3 c\u1ee7a Hitler, ch\u1ec9 bi\u1ebft nghe theo m\u1ec7nh l\u1ec7nh c\u1ee7a y.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ea3ng qu\u1ed1c x\u00e3 c\u1ee7a Hitler v\u00f4 c\u00f9ng t\u00e0n \u00e1c. Ch\u00fang b\u00e0i ng\u01b0\u1eddi Do Th\u00e1i. Ch\u00fang b\u1eaft \u0111\u1ea7u gi\u1ebft h\u1ea1i nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Do Th\u00e1i \u1edf \u0110\u1ee9c. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi Do Th\u00e1i n\u00e0o b\u1ecf tr\u1ed1n sang n\u01b0\u1edbc kh\u00e1c, c\u0169ng kh\u00f4ng tho\u00e1t kh\u1ecfi. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea3ng qu\u1ed1c x\u00e3 b\u1eaft nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Do Th\u00e1i tr\u1ed1n \u0111i, t\u1ed1ng v\u00f4 m\u1ed9t tr\u1ea1i t\u1eadp trung. \u1ede \u0111\u00e2y, r\u1ea5t nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi Do Th\u00e1i, ph\u1ea3i ch\u1ecbu kh\u1ed5 h\u00ecnh m\u1ed9t c\u00e1ch t\u00e0n kh\u1ed1c v\u00e0 c\u00f2n b\u1ecb gi\u1ebft. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea3ng Qu\u1ed1c x\u00e3 x\u00e2y c\u1ea5t nh\u1eefng gian nh\u00e0 r\u1ea5t l\u1edbn, r\u1ed3i b\u1eaft ng\u01b0\u1eddi Do Th\u00e1i, b\u1ea5t k\u1ec3 gi\u00e0 tr\u1ebb, g\u00e1i trai, \u0111\u01b0a v\u00e0o gian nh\u00e0 \u0111\u00f3, x\u1ea3 kh\u00ed \u0111\u1ed9c gi\u1ebft ch\u1ebft h\u1ebft. B\u1eb1ng c\u00e1ch \u0111\u00f3 h\u1ecd \u0111\u00e3 gi\u1ebft ch\u1ebft ng\u00e0n v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi Do Th\u00e1i.<\/p>\n\n\n\n<p>\u1ede n\u01b0\u1edbc \u0110\u1ee9c, ch\u1eb3ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Do Th\u00e1i b\u1ecb t\u1ed1ng v\u00e0o tr\u1ea1i t\u1eadp trung, m\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb nghi ng\u1edd ch\u1ed1ng \u0111\u1ed1i \u0111\u1ea3ng Qu\u1ed1c x\u00e3 c\u0169ng b\u1ecb t\u1ed1ng v\u00f4 tr\u1ea1i t\u1eadp trung, v\u00e0 r\u1ea5t nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 ch\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u0103m 1933, Hitler n\u1eafm quy\u1ec1n sinh s\u00e1t \u1edf \u0110\u1ee9c. Hitler mu\u1ed1n \u0110\u1ee9c tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t qu\u1ed1c gia h\u00f9ng m\u1ea1nh nh\u1ea5t tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi. V\u00ec mu\u1ed1n \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ee5c \u0111\u00edch n\u00e0y, h\u1eafn b\u1eaft \u0111\u1ea7u g\u00e2y d\u1ef1ng qu\u00e2n \u0111\u1ed9i. V\u00e0 ch\u1eb3ng bao l\u00e2u, n\u01b0\u1edbc \u0110\u1ee9c \u0111\u00e3 c\u00f3 h\u1ea3i l\u1ee5c kh\u00f4ng qu\u00e2n h\u00f9ng m\u1ea1nh. Sau \u0111\u00f3, Hitler b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u00e1nh chi\u1ebfm c\u00e1c n\u01b0\u1edbc. Qu\u00e2n \u0111\u1ed9i \u0110\u1ee9c qu\u1ed1c x\u00e3 tr\u00e0n v\u00e0o \u00c1o, khi\u1ebfn \u00c1o tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t b\u1ed9 ph\u1eadn c\u1ee7a \u0110\u1ee9c. Sau n\u00e0y, h\u1ecd l\u1ea1i b\u1eaft \u0111\u1ea7u x\u00e2m chi\u1ebfm nh\u1eefng \u0111\u1ea5t \u0111ai kh\u00e1c c\u1ee7a c\u00e1c n\u01b0\u1edbc xung quanh.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ea5y gi\u1edd, Anh v\u00e0 Ba Lan c\u00f3 m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc. Ba Lan \u1edf ph\u00eda \u0110\u00f4ng n\u01b0\u1edbc \u0110\u1ee9c. \u0110i\u1ec1u \u01b0\u1edbc gi\u1eefa n\u01b0\u1edbc Anh v\u00e0 Ba Lan quy \u0111\u1ecbnh: n\u01b0\u1edbc Anh ph\u1ea3i b\u1ea3o h\u1ed9 n\u1ec1n \u0111\u1ed9c l\u1eadp c\u1ee7a Ba Lan. Cho n\u00ean, khi \u0110\u1ee9c chu\u1ea9n b\u1ecb \u0111\u00e1nh Ba Lan, Anh li\u1ec1n c\u1ea3nh c\u00e1o n\u01b0\u1edbc \u0110\u1ee9c, r\u1eb1ng Anh v\u00e0 Ba Lan \u0111\u00e3 c\u00f3 \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc n\u00e0y, Anh c\u00f3 ngh\u0129a v\u1ee5 ph\u1ea3i b\u1ea3o v\u1ec7 Ba Lan. Nh\u01b0ng Hitler ch\u1eb3ng \u0111\u1ebfm x\u1ec9a g\u00ec t\u1edbi Anh, v\u1eabn ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh Ba Lan. Tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft, Hitler cho m\u00e1y bay t\u1edbi v\u00f9ng tr\u1eddi Ba Lan, n\u00e9m bom v\u00e0 b\u1eafn xu\u1ed1ng. L\u1ee5c qu\u00e2n c\u1ee7a \u0110\u1ee9c qu\u1ed1c x\u00e3 theo \u0111\u00f3 \u0111\u00e1nh th\u1eb3ng v\u00e0o Warsaw. Th\u1ea5y Ba Lan b\u1ecb \u0110\u1ee9c qu\u1ed1c x\u00e3 chi\u1ebfm \u0111\u00f3ng, Anh b\u00e8n tuy\u00ean chi\u1ebfn v\u1edbi \u0110\u1ee9c. Vi\u1ec7c n\u00e0y x\u1ea3y ra n\u0103m 1939. Th\u1ebf l\u00e0 \u0110\u1ea1i chi\u1ebfn th\u1ebf gi\u1edbi l\u1ea7n th\u1ee9 hai b\u00f9ng n\u1ed5.<\/p>\n\n\n\n<p>Ti\u1ebfp theo, \u0110\u1ee9c l\u1ea1i \u0111\u00e1nh chi\u1ebfm Na uy v\u00e0 \u0110an M\u1ea1ch.<\/p>\n\n\n\n<p>Sau \u0111\u00f3, \u0110\u1ee9c l\u1ea1i \u0111\u00e1nh chi\u1ebfm Ph\u00e1p, B\u1ec9 v\u00e0 H\u00e0 Lan. Anh b\u00e8n ph\u00e1i qu\u00e2n \u0111\u1ed9i \u0111\u1ebfn gi\u00fap Ph\u00e1p, nh\u01b0ng m\u00e1y bay v\u00e0 xe t\u0103ng c\u1ee7a \u0110\u1ee9c qu\u1ed1c x\u00e3 qu\u00e1 l\u1ee3i h\u1ea1i, qu\u00e2n \u0111\u1ed9i Ph\u00e1p, B\u1ec9 v\u00e0 H\u00e0 Lan, k\u1ec3 c\u1ea3 qu\u00e2n \u0111\u1ed9i Anh \u1edf Ph\u00e1p \u0111\u1ec1u kh\u00e1ng c\u1ef1 kh\u00f4ng n\u1ed5i. Mussolini c\u0169ng v\u1ec1 theo Hitler, li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi \u0110\u1ee9c qu\u1ed1c x\u00e3. Kh\u00f4ng l\u00e2u sau, \u0110\u1ee9c qu\u1ed1c x\u00e3 \u0111\u00e3 chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t ph\u1ea7n l\u1edbn \u0111\u1ea5t c\u1ee7a H\u00e0 Lan, B\u1ec9 v\u00e0 Ph\u00e1p. th\u1ebf r\u1ed3i qu\u00e2n \u0110\u1ee9c qu\u1ed1c x\u00e3 v\u00e0o t\u1edbi Paris. H\u00e0ng v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p b\u1ecb \u0110\u1ee9c qu\u1ed1c x\u00e3 b\u1eaft \u0111em v\u1ec1 \u0110\u1ee9c l\u00e0m lao c\u00f4ng. B\u1ea5y gi\u1edd ch\u1ec9 c\u00f2n Anh \u0111\u00e1nh nhau v\u1edbi b\u1ecdn qu\u1ed1c x\u00e3.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u00fac b\u1ea5y gi\u1edd, th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng Anh l\u00e0 Winston Churchill. Churchill l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi d\u0169ng c\u1ea3m gan l\u00ec. L\u00fac n\u00e0y, to\u00e0n b\u1ed9 xe t\u0103ng c\u1ee7a Anh kh\u00f4ng qu\u00e1 100 chi\u1ebfc, m\u00e1y bay c\u1ee7a Anh so ra \u00edt h\u01a1n c\u1ee7a \u0110\u1ee9c, qu\u00e2n s\u1ed1 c\u1ee7a Anh c\u0169ng k\u00e9m h\u01a1n c\u1ee7a \u0110\u1ee9c r\u1ea5t nhi\u1ec1u, tuy v\u1eady Churchill v\u1eabn d\u1ee9t kho\u00e1t kh\u00f4ng \u0111\u1ea7u h\u00e0ng.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ee9c qu\u1ed1c x\u00e3 chu\u1ea9n b\u1ecb \u0111\u00e1nh Anh.<\/p>\n\n\n\n<p>\u1ede b\u1edd bi\u1ec3n ch\u00e2u \u00c2u \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi Anh, \u0110\u1ee9c qu\u1ed1c x\u00e3 t\u1eadp k\u1ebft h\u01a1n 300 thuy\u1ec1n l\u1edbn \u0111\u00e1y b\u1eb1ng \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0a qu\u00e2n qu\u1ed1c x\u00e3 qua eo bi\u1ec3n Anh. Nh\u01b0ng Hitler mu\u1ed1n \u0111\u00e1nh b\u1ea1i anh b\u1eb1ng l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng kh\u00f4ng qu\u00e2n tr\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ec3 qu\u00e2n qu\u1ed1c x\u00e3 d\u1ec5 b\u1ec1 \u0111\u1ed5 b\u1ed9 l\u00ean \u0111\u1ea5t li\u1ec1n. H\u1eafn cho m\u00e1y bay oanh t\u1ea1c phi tr\u01b0\u1eddng v\u00e0 h\u1ea3i c\u1ea3ng c\u1ee7a Anh.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u00e0 l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean Hitler \u0111\u00e3 n\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9i th\u1ea5t b\u1ea1i. Tuy Anh kh\u00f4ng c\u00f3 nhi\u1ec1u m\u00e1y bay nh\u01b0 \u0110\u1ee9c, nh\u01b0ng h\u1ecd l\u1ea1i \u0111\u00e1nh th\u1eafng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00e1y bay c\u1ee7a b\u1ecdn qu\u1ed1c x\u00e3. Tr\u1eadn \u0111\u00e1nh n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u201cChi\u1ebfn d\u1ecbch Britain\u201d (Battle of<\/p>\n\n\n\n<p>Britain). Trong m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng chi\u1ebfn c\u1ee7a chi\u1ebfn d\u1ecbch n\u00e0y, Anh \u0111\u00e3 b\u1eafn r\u01a1i 697 chi\u1ebfc m\u00e1y bay qu\u1ed1c x\u00e3 trong khi ch\u1ec9 t\u1ed5n th\u1ea5t c\u00f3 153 chi\u1ebfc!<\/p>\n\n\n\n<p>Hitler bi\u1ebft m\u00e1y bay c\u1ee7a m\u00ecnh kh\u00f4ng th\u1ec3 di\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng qu\u00e2n Anh, h\u1eafn b\u00e8n cho m\u00e1y bay ng\u00e0y \u0111\u00eam kh\u00f4ng ng\u1eebng oanh t\u1ea1c Lu\u00e2n \u0110\u00f4n. H\u00e0ng ng\u00e0n v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n th\u00e0nh Lu\u00e2n \u0110\u00f4n \u0111\u00e3 b\u1ecb m\u00e1y bay \u0110\u1ee9c gi\u1ebft ch\u1ebft. Nh\u01b0ng phi c\u00f4ng kh\u00f4ng qu\u00e2n Ho\u00e0ng gia Anh v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c b\u1eafn r\u01a1i nhi\u1ec1u m\u00e1y bay \u0110\u1ee9c. Kh\u00f4ng qu\u00e2n \u0110\u1ee9c b\u1ecb t\u1ed5n th\u1ea5t qu\u00e1 n\u1eb7ng n\u00ean kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111\u00e1nh ban ng\u00e0y n\u1eefa m\u00e0 ch\u1ec9 kh\u00f4ng k\u00edch v\u00e0o ban \u0111\u00eam.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u00fac n\u00e0y nh\u1eefng thu\u1ed9c \u0111\u1ecba c\u1ee7a Anh c\u0169ng ph\u00e1i qu\u00e2n \u0111\u1ed9i \u0111\u1ebfn tr\u1ee3 gi\u00fap Anh. Nh\u01b0ng nh\u1eefng thu\u1ed9c \u0111\u1ecba nh\u01b0 Canada, \u00c1o, Nam Phi, New Zealand, \u1ea4n \u0110\u1ed9\u2026, \u0111\u1ec1u \u1edf c\u00e1ch xa Anh, m\u00e0 d\u01b0\u1edbi l\u00f2ng bi\u1ec3n th\u00ec t\u00e0u ng\u1ea7m c\u1ee7a \u0110\u1ee9c qu\u1ed1c x\u00e3 \u0111ang s\u0103n l\u00f9ng, s\u1eb5n s\u00e0ng d\u00f9ng ng\u01b0 l\u00f4i \u0111\u00e1nh ch\u00ecm b\u1ea5t c\u1ee9 t\u00e0u n\u00e0o.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u00fac n\u00e0y \u0110\u1ee9c, \u00dd, Nh\u1eadt B\u1ea3n \u0111\u00e3 li\u00ean k\u1ebft l\u1ea1i, g\u1ecdi l\u00e0 phe tr\u1ee5c. S\u1ee9c ti\u1ebfn c\u00f4ng v\u0169 b\u00e3o c\u1ee7a phe tr\u1ee5c \u0111\u00e3 gi\u1eabm n\u00e1t ch\u00e2u \u00c2u, Trung Qu\u1ed1c\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Tuy M\u1ef9 c\u00e1ch xa ch\u00e2u \u00c2u h\u01a1n ba ng\u00e0n d\u1eb7m, song h\u1ecd c\u0169ng c\u1ea3m th\u1ea5y ph\u1ea3i t\u0103ng c\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c ph\u00f2ng c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc m\u00ecnh. Qu\u00e2n \u0111\u1ed9i c\u1ee7a M\u1ef9 v\u1ed1n r\u1ea5t \u00edt, nh\u01b0ng l\u00fac n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 sung th\u00eam, v\u00e0 \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t qu\u00e2n \u0111\u1ed9i r\u1ea5t l\u1edbn. Nh\u1eefng c\u00f4ng x\u01b0\u1edfng \u1edf M\u1ef9 \u0111\u00e3 bi\u1ebfn th\u00e0nh c\u00f4ng x\u01b0\u1edfng ch\u1ebf t\u1ea1o xe t\u0103ng, m\u00e1y bay v\u00e0 qu\u00e2n d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng x\u1ea3y ra chi\u1ebfn tranh. M\u1ef9 b\u1eaft \u0111\u1ea7u ch\u1ebf t\u1ea1o chi\u1ebfn h\u1ea1m cho h\u1ea3i qu\u00e2n. Nh\u01b0ng m\u1ed9t qu\u00e2n \u0111\u1ed9i l\u1edbn m\u1ea1nh, hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ec9 trong m\u1ed9t s\u1edbm m\u1ed9t chi\u1ec1u l\u00e0 c\u00f3 ngay \u0111\u01b0\u1ee3c. Th\u1eddi gian c\u1ea7n thi\u1ebft \u0111\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng qu\u00e2n \u0111\u1ed9i ph\u1ea3i m\u1ea5t nhi\u1ec1u n\u0103m. Th\u00e0nh l\u1eadp h\u1ea1m \u0111\u1ed9i so ra c\u00f2n t\u1ed1n nhi\u1ec1u th\u1eddi gian h\u01a1n th\u00e0nh l\u1eadp l\u1ee5c qu\u00e2n. May sao, t\u1ed5ng th\u1ed1ng Roosevelt \u0111\u00e3 s\u1edbm l\u00e3nh \u0111\u1ea1o n\u01b0\u1edbc M\u1ef9 chu\u1ea9n b\u1ecb \u1ee9ng chi\u1ebfn.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u00fac b\u1ea5y gi\u1edd, \u0110\u1ee9c qu\u1ed1c x\u00e3 \u0111ang b\u1eadn \u1edf Ph\u00e1p, \u0110an M\u1ea1ch, Na uy \u0111\u1ec3 thi\u1ebft l\u1eadp quy\u1ec1n th\u1ed1ng tr\u1ecb c\u1ee7a ch\u00fang, l\u1ea1i ph\u1ea3i lo \u0111\u00e1nh g\u1ee5c n\u01b0\u1edbc Anh. T\u00ean \u0111\u1ed9c t\u00e0i Mussolini c\u0169ng mu\u1ed1n x\u00e2m chi\u1ebfm Hy L\u1ea1p v\u00e0 Ai C\u1eadp. Nh\u01b0ng \u00dd \u0111\u00e1nh tr\u1eadn c\u00f2n thua xa ng\u01b0\u1eddi \u0110\u1ee9c. M\u1ed9t c\u00e1nh qu\u00e2n \u0111\u1ed9i d\u0169ng c\u1ea3m \u00edt \u1ecfi c\u1ee7a Hy L\u1ea1p \u0111\u00e3 ch\u1eb7n \u0111\u1ee9ng s\u1ef1 x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u00dd \u1edf Hy L\u1ea1p; \u0111\u1ed3ng th\u1eddi, \u1edf B\u1eafc Phi c\u00f3 m\u1ed9t v\u1ecb t\u01b0\u1edbng ng\u01b0\u1eddi Anh ch\u1ec9 huy m\u1ed9t c\u00e1nh qu\u00e2n thu\u1ed9c \u0111\u1ecba \u0111\u00e3 \u0111\u00e1nh b\u1ea1i hai c\u00e1nh qu\u00e2n \u00dd c\u00f3 s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f4ng g\u1ea5p n\u0103m l\u1ea7n. Nh\u1edd v\u1eady, Ethiopia \u0111\u00e3 tho\u00e1t kh\u1ecfi s\u1ef1 th\u1ed1ng tr\u1ecb c\u1ee7a \u00dd.<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u01b0ng, sau n\u00e0y \u0110\u1ee9c qu\u1ed1c x\u00e3 \u0111\u00e3 ph\u00e1i m\u1ed9t c\u00e1nh qu\u00e2n \u0111\u1ebfn Hy L\u1ea1p, v\u00e0 ch\u1ec9 trong v\u00f2ng ba tu\u1ea7n l\u1ec5 \u0111\u00e3 chinh ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c to\u00e0n b\u1ed9 Hy L\u1ea1p. Ch\u00fang l\u1ea1i ph\u00e1i m\u1ed9t c\u00e1nh qu\u00e2n \u0111\u1ebfn B\u1eafc Phi, \u1edf \u0111\u00e2y ch\u00fang \u0111\u00e1nh nhau v\u1edbi qu\u00e2n \u0111\u1ed9i Anh r\u00f2ng r\u00e3 ba n\u0103m tr\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00ecnh l\u00ecnh, Hitler t\u1ea5n c\u00f4ng Nga. Hitler hy v\u1ecdng s\u1ebd mau ch\u00f3ng ti\u00eau di\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e2n \u0111\u1ed9i Nga. H\u1eafn c\u1ee9 \u0111\u01b0a qu\u00e2n \u0111i s\u00e2u v\u00e0o \u0111\u1ea5t Nga. Qu\u00e2n \u0111\u1ed9i Nga tuy kh\u00f4ng ng\u1eebng tho\u00e1i lui, nh\u01b0ng kh\u00f4ng b\u1ecb ti\u00eau di\u1ec7t. Cu\u1ed1i c\u00f9ng, Hitler \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn Moscow, chia qu\u00e2n l\u00e0m ba nh\u00e1nh ti\u1ebfn v\u00e0o th\u1ee7 \u0111\u00f4 n\u01b0\u1edbc Nga. Hitler tuy\u00ean b\u1ed1, chi\u1ebfn d\u1ecbch Mos- cow s\u1ebd l\u00e0 m\u1ed3 ch\u00f4n qu\u00e2n \u0111\u1ed9i Nga. Nh\u01b0ng l\u1eddi tuy\u00ean b\u1ed1 c\u1ee7a h\u1eafn qu\u00e1 s\u1edbm. N\u01b0\u1edbc \u0110\u1ee9c tuy d\u00f9ng h\u00e0ng ng\u00e0n m\u00e1y bay v\u00e0 xe t\u0103ng ti\u1ebfn c\u00f4ng, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi Nga v\u1eabn ki\u00ean c\u01b0\u1eddng c\u1ed1 th\u1ee7 th\u00e0nh th\u1ecb n\u00e0y. Su\u1ed1t m\u1ea5y tu\u1ea7n, binh s\u0129 v\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang k\u1ec1 vai s\u00e1t c\u00e1nh chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u, quy\u1ebft b\u1ea3o v\u1ec7 Moscow. Cu\u1ed1i c\u00f9ng nh\u00e2n d\u00e2n Nga \u0111\u00e3 \u0111\u00e1nh b\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e2n \u0111\u1ed9i \u0110\u1ee9c, gi\u1ea3i v\u00e2y cho Moscow.<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u01b0ng vi\u1ec7c kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 cho ng\u01b0\u1eddi \u0110\u1ee9c chi\u1ebfm Moscow c\u0169ng ch\u01b0a ph\u1ea3i l\u00e0 th\u1eafng l\u1ee3i tr\u1ecdn v\u1eb9n trong l\u1ea7n chi\u1ebfn tranh n\u00e0y. \u0110\u1ee9c v\u00e0 \u00dd v\u1eabn \u0111\u00e1nh chi\u1ebfm g\u1ea7n h\u1ebft c\u00e1c n\u01b0\u1edbc ch\u00e2u \u00c2u.<\/p>\n\n\n\n<p>Trong khi Nga \u0111\u00e1nh lui \u0110\u1ee9c ra kh\u1ecfi Moscow th\u00ec Nh\u1eadt b\u1ea3n ra tay t\u1eadp k\u00edch. M\u00e1y bay Nh\u1eadt B\u1ea3n \u0111\u1ed9t nhi\u00ean oanh t\u1ea1c h\u1ea1m \u0111\u1ed9i c\u1ee7a M\u1ef9 \u1edf Tr\u00e2n Ch\u00e2u C\u1ea3ng (Pearl Harbor \u1edf Hawaii) vi\u1ec7c n\u00e0y x\u1ea3y ra v\u00e0o ng\u00e0y 7 th\u00e1ng 12 n\u0103m 1941. To\u00e0n b\u1ed9 s\u1ed1 qu\u00e2n h\u1ea1m c\u1ee7a M\u1ef9 \u1edf \u0111\u00e2y \u0111\u1ec1u b\u1ecb ch\u00ecm ho\u1eb7c h\u01b0 hao n\u1eb7ng. Tr\u00ean hai ng\u00e0n qu\u00e2n M\u1ef9 b\u1ecb ch\u1ebft. B\u1ed1n ng\u00e0y sau, \u0110\u1ee9c v\u00e0 \u00dd tuy\u00ean chi\u1ebfn v\u1edbi M\u1ef9.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u00fac \u0111\u00f3, M\u1ef9 c\u00f2n ch\u01b0a chu\u1ea9n b\u1ecb xong, ch\u01b0a \u0111\u1ee7 l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00e1nh nhau v\u1edbi \u0110\u1ee9c v\u00e0 Nh\u1eadt B\u1ea3n, l\u1ee5c qu\u00e2n m\u1edbi m\u00e0 M\u1ef9 th\u00e0nh l\u1eadp c\u00f2n ch\u01b0a hu\u1ea5n luy\u1ec7n t\u1ed1t, h\u1ea1m \u0111\u1ed9i m\u1edbi c\u0169ng ch\u01b0a c\u00f3 th\u1ec3 thay th\u1ebf nh\u1eefng chi\u1ebfc t\u00e0u b\u1ecb \u0110\u1ee9c \u0111\u00e1nh ch\u00ecm \u1edf Tr\u00e2n Ch\u00e2u C\u1ea3ng. May sao, ng\u01b0\u1eddi Nga \u1edf ph\u00eda \u00c2u chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u h\u1ebft s\u1ee9c d\u0169ng c\u1ea3m, v\u00ec v\u1eady, \u0111\u00e3 c\u1ea7m ch\u00e2n tr\u00ean tr\u0103m v\u1ea1n qu\u00e2n \u0111\u1ed9i qu\u1ed1c x\u00e3 \u1edf \u0111\u00e2y, khi\u1ebfn qu\u00e2n \u0110\u1ee9c kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn n\u01a1i kh\u00e1c, M\u1ef9 m\u1edbi c\u00f3 th\u1eddi gian chu\u1ea9n b\u1ecb h\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m n\u1eefa. C\u00f4ng x\u01b0\u1edfng<\/p>\n\n\n\n<p>M\u1ef9 ra s\u1ee9c ch\u1ebf t\u1ea1o xe t\u0103ng, xe cam-nh\u00f4ng, r\u1ed3i t\u00e0u M\u1ef9 nhanh ch\u00f3ng ch\u1edf nh\u1eefng qu\u00e2n d\u1ee5ng kh\u00ed t\u00e0i cung c\u1ea5p cho Nga v\u00e0 qu\u00e2n \u0111\u1ed9i Anh \u1edf Ai C\u1eadp.<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u01b0ng l\u00fac \u0111\u1ea7u M\u1ef9 kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o ng\u0103n ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ebf ti\u1ebfn c\u00f4ng c\u1ee7a Nh\u1eadt B\u1ea3n. Nh\u1eadt B\u1ea3n \u0111\u00e3 chi\u1ebfm l\u1ea5y qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o Philippines thu\u1ed9c M\u1ef9. \u1ede ch\u00e2u \u00c1 h\u1ecd l\u1ea1i chi\u1ebfm c\u0103n c\u1ee9 h\u1ea3i qu\u00e2n c\u1ee7a Anh &#8211; Singapore. H\u1ecd chi\u1ebfm l\u1ea5y qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o H\u00e0 Ch\u00fac \u0111\u00f4ng \u1ea4n \u0110\u1ed9 c\u1ee7a H\u00e0 Lan. H\u1ecd chi\u1ebfm Th\u00e1i Lan v\u00e0 Mi\u1ebfn \u0110i\u1ec7n, l\u1ea1i c\u00f2n ti\u1ebfn qu\u00e2n v\u1ec1 \u1ea4n \u0110\u1ed9. H\u1ecd chi\u1ebfm b\u00e1n \u0111\u1ea3o Malaysia. H\u1ecd c\u0169ng chi\u1ebfm \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng thu\u1ed9c Ph\u00e1p, v\u00e0 m\u1ed9t v\u00f9ng \u0111\u1ea5t r\u1ed9ng c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c.<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u1eefng n\u01a1i m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Nh\u1eadt B\u1ea3n chi\u1ebfm, nhi\u1ec1u n\u01a1i \u0111\u00e3 t\u1eebng c\u00f3 cu\u1ed9c kh\u00e1ng c\u1ef1 anh d\u0169ng. C\u00e1c binh s\u0129 M\u1ef9 v\u00e0 Philippines \u1edf qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o Philippines n\u1ebfu kh\u00f4ng b\u1ecb gi\u1ebft c\u0169ng b\u1ecb b\u1eaft, ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 \u00edt ng\u01b0\u1eddi tr\u1ed1n tho\u00e1t ch\u1ea1y l\u00ean n\u00fai. S\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y tuy \u00edt nh\u01b0ng h\u1ecd v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c ra s\u1ee9c chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u, g\u00e2y nhi\u1ec1u t\u1ed5n h\u1ea1i cho ph\u00e1t x\u00edt Nh\u1eadt.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1ed5ng th\u1ed1ng Roosevelt v\u00e0 th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng Churchill quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u0111\u00e1nh b\u1ea1i \u0110\u1ee9c tr\u01b0\u1edbc, sau \u0111\u00f3 h\u1ecd s\u1ebd ti\u00eau di\u1ec7t Nh\u1eadt B\u1ea3n. Do v\u1eady, qu\u00e2n \u0111\u1ed9i M\u1ef9 v\u00e0 Anh \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1i \u0111\u1ebfn B\u1eafc Phi \u0111\u00e1nh nhau v\u1edbi qu\u00e2n \u0111\u1ed9i \u0110\u1ee9c. \u1ede \u0111\u00e2y h\u1ecd \u0111\u00e3 \u0111\u00e1nh b\u1ea1i qu\u00e2n \u0110\u1ee9c. Sau \u0111\u00f3 h\u1ecd ti\u1ebfn c\u00f4ng \u00dd.<\/p>\n\n\n\n<p>R\u1ea5t \u0111\u00f4ng qu\u00e2n \u0111\u1ed9i M\u1ef9 v\u00e0 Anh t\u1eadp h\u1ee3p \u1edf Anh. M\u00e1y bay c\u1ee7a h\u1ecd c\u1ea5t c\u00e1nh t\u1eeb n\u01b0\u1edbc Anh, bay \u0111i oanh t\u1ea1c n\u01b0\u1edbc \u0110\u1ee9c v\u00e0 kh\u00f4ng chi\u1ebfn v\u1edbi m\u00e1y bay \u0110\u1ee9c. Cu\u1ed1i c\u00f9ng, v\u00e0o th\u00e1ng 6 n\u0103m 1944, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u chu\u1ea9n b\u1ecb xong, h\u1ecd mu\u1ed1n \u0111\u00e1nh qu\u00e2n ch\u1ee7 l\u1ef1c c\u1ee7a \u0110\u1ee9c qu\u1ed1c x\u00e3. D\u01b0\u1edbi s\u1ef1 ch\u1ec9 huy c\u1ee7a t\u01b0\u1edbng Eisenhower, nhi\u1ec1u binh s\u0129 M\u1ef9 v\u00e0 Anh \u0111\u00e3 \u0111\u1ed5 qu\u00e2n qua eo bi\u1ec3n Anh v\u00e0 l\u00ean \u0111\u1ea5t li\u1ec1n \u1edf b\u1edd bi\u1ec3n Normandy. H\u1ecd anh d\u0169ng chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u v\u1edbi qu\u00e2n \u0111\u1ed9i \u0110\u1ee9c qu\u1ed1c x\u00e3, xua qu\u00e2n \u0110\u1ee9c t\u1eeb n\u01b0\u1edbc Ph\u00e1p ch\u1ea1y tr\u1edf v\u1ec1 \u0110\u1ee9c. Ph\u00e1p, B\u1ec9 v\u00e0 H\u00e0 Lan thu l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ec1n t\u1ef1 do, tr\u1edf th\u00e0nh qu\u1ed1c gia \u0111\u1ed9c l\u1eadp.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ed3ng th\u1eddi, \u1edf m\u1eb7t b\u00ean kia n\u01b0\u1edbc \u0110\u1ee9c, Nga c\u0169ng \u0111\u00e3 ph\u00e1t \u0111\u1ed9ng ph\u1ea3n c\u00f4ng \u0111\u1ea1i quy m\u00f4 \u0111\u00e1nh lui \u0110\u1ee9c qu\u1ed1c x\u00e3 tr\u1edf v\u1ec1 \u0110\u1ee9c. H\u1ecd chi\u1ebfm th\u1ee7 \u0111\u00f4 Berlin c\u1ee7a \u0110\u1ee9c. Mus- solini \u1edf \u00dd b\u1ecb ch\u00ednh ng\u01b0\u1eddi \u00dd b\u1eaft v\u00e0 gi\u1ebft ch\u1ebft. \u0110\u1ea1i qu\u00e2n c\u1ee7a Hitler \u0111\u00e3 ho\u00e0n to\u00e0n th\u1ea3m b\u1ea1i, ch\u00ednh h\u1eafn c\u0169ng \u0111\u00e3 ch\u1ebft trong \u0111\u1ed1ng \u0111\u1ed5 n\u00e1t c\u1ee7a th\u1ee7 \u0111\u00f4 Berlin.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ed3ng th\u1eddi ph\u00eda b\u00ean kia \u0111\u1ea1i d\u01b0\u01a1ng, chi\u1ebfn tranh c\u1ee7a Nh\u1eadt B\u1ea3n v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c ti\u1ebfn h\u00e0nh. Qu\u00e2n \u0111\u1ed3ng minh c\u0169ng \u0111\u00e3 c\u00f3 nhi\u1ec1u tr\u1eadn \u0111\u00e1nh nhau v\u1edbi ph\u00e1t x\u00edt Nh\u1eadt \u1edf kh\u00f4ng trung, tr\u00ean m\u1eb7t bi\u1ec3n, tr\u00ean \u0111\u1ea5t li\u1ec1n. R\u1ed1t cu\u1ed9c h\u1ecd \u0111\u00e3 l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t thu h\u1ed3i l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng \u0111\u1ea3o m\u00e0 tr\u01b0\u1edbc kia Nh\u1eadt B\u1ea3n \u0111\u00e3 chi\u1ebfm. T\u01b0\u1edbng Mac Arthur l\u00e0 th\u1ed1ng so\u00e1i chi\u1ebfn khu Th\u00e1i B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng. Qu\u00e2n \u0111\u1ed9i c\u1ee7a \u00f4ng d\u01b0\u1edbi s\u1ef1 h\u1ed7 tr\u1ee3 c\u1ee7a h\u1ea3i qu\u00e2n \u0111\u00e3 chi\u1ebfm l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o Philippines. Khi h\u1ecd \u0111ang d\u1ef1 \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ed5 b\u1ed9 l\u00ean \u0111\u1ea5t Nh\u1eadt th\u00ec M\u1ef9 \u0111\u00e3 s\u1eed d\u1ee5ng m\u1ed9t lo\u1ea1i v\u0169 kh\u00ed m\u1edbi th\u1eadt \u0111\u00e1ng s\u1ee3 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi Nh\u1eadt.<\/p>\n\n\n\n<p>Lo\u1ea1i v\u0169 kh\u00ed m\u1edbi n\u00e0y l\u00e0 bom nguy\u00ean t\u1eed. Phi c\u01a1 c\u1ee7a M\u1ef9 \u0111\u00e3 th\u1ea3 hai tr\u00e1i bom nguy\u00ean t\u1eed xu\u1ed1ng hai th\u00e0nh ph\u1ed1 Hir\u00f4sima v\u00e0 Nagasaki khi\u1ebfn h\u00e0ng v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 5 n\u0103m 1945, n\u01b0\u1edbc \u0110\u1ee9c \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, th\u00e1ng 8 c\u00f9ng n\u0103m, Nh\u1eadt B\u1ea3n \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, cu\u1ed9c chi\u1ebfn tranh \u0111\u1ea1i quy m\u00f4 nh\u1ea5t v\u00e0 \u0111\u00e1ng s\u1ee3 nh\u1ea5t \u0111\u00e3 k\u1ebft th\u00fac.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 9 &#8211; Arkady Leokum B\u1ea5y gi\u1edd, \u00dd tuy c\u00f3 vua, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi th\u1ed1ng tr\u1ecb \u00dd th\u1ef1c s\u1ef1 l\u1ea1i kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 vua, m\u00e0 l\u00e0 m\u1ed9t k\u1ebb \u0111\u1ed9c t\u00e0i t\u00ean Mussolini. Sau khi \u0110\u1ea1i chi\u1ebfn th\u1ebf gi\u1edbi l\u1ea7n th\u1ee9 nh\u1ea5t k\u1ebft th\u00fac \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5y [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-15438","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15438","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15438"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15438\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15439,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15438\/revisions\/15439"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15438"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15438"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15438"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}