{"id":15485,"date":"2021-11-27T18:07:30","date_gmt":"2021-11-27T11:07:30","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=15485"},"modified":"2021-11-27T18:07:31","modified_gmt":"2021-11-27T11:07:31","slug":"dau-tay-duoc-dung-lan-dau-tien-de-nhan-dang-tu-khi-nao","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/dau-tay-duoc-dung-lan-dau-tien-de-nhan-dang-tu-khi-nao\/","title":{"rendered":"D\u1ea5u tay \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u1ec3 nh\u1eadn d\u1ea1ng t\u1eeb khi n\u00e0o?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 9 &#8211; Arkady Leokum<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u1ef1 th\u1eadt l\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 nh\u1eefng \u0111\u01b0\u1eddng v\u00f2ng \u1edf cu\u1ed1i ng\u00f3n tay, v\u00e0 m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed7i kh\u00e1c, ngay c\u1ea3 ng\u01b0\u1eddi ti\u1ec1n s\u1eed c\u0169ng th\u1ebf. C\u00f3 nh\u1eefng b\u00e0n t\u00ednh c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Trung Hoa c\u1ed5 \u0111\u1ea1i tr\u00ean \u0111\u00f3 d\u1ea5u tay xu\u1ea5t hi\u1ec7n nh\u01b0 m\u1ed9t c\u00e1ch nh\u1eadn d\u1ea1ng t\u00e1c gi\u1ea3 c\u1ee7a b\u00e0n t\u00ednh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00ec v\u1eady ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i r\u1eb1ng d\u1ea5u tay \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng, \u0111\u1ec3 nh\u1eadn d\u1ea1ng c\u00e1 nh\u00e2n, c\u00e1ch \u0111\u00e2y \u00edt nh\u1ea5t kho\u1ea3ng 2.000 n\u0103m. Nh\u01b0ng c\u00f3 s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t gi\u1eefa s\u1ef1 t\u00ecm hi\u1ec3u m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi v\u1ec1 d\u1ea5u tay c\u00e1 nh\u00e2n, hay t\u1ed5 ch\u1ee9c nh\u1eefng th\u00f4ng tin n\u00e0y theo m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p khoa h\u1ecdc.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u1ef1 \u0111\u00f3ng g\u00f3p quan tr\u1ecdng \u0111\u1ea7u ti\u00ean cho khoa h\u1ecdc v\u1ec1 ch\u1ec9 tay \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n b\u1edfi \u00f4ng Marcello Malpighi n\u0103m 1686. Malpighi, m\u1ed9t gi\u00e1o s\u01b0 ph\u1eabu thu\u1eadt \u00dd nghi\u00ean c\u1ee9u nh\u1eefng \u0111\u01b0\u1eddng v\u00f2ng v\u00e2n tay qua m\u1ed9t k\u00ednh hi\u1ec3n vi. \u00d4ng th\u1ea5y r\u1eb1ng nh\u1eefng \u0111\u01b0\u1eddng v\u00f2ng \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eafp x\u1ebfp theo m\u1eabu v\u00f2ng cung v\u00e0 xo\u1eafn \u1ed1c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">D\u1ea5u tay \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00ednh th\u1ee9c s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u1edf ch\u00e2u \u00c2u \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 \u0111i\u1ec3m c\u00e1c t\u00f9 nh\u00e2n n\u0103m 1858. V\u00e0i n\u0103m sau, c\u00f4ng tr\u00ecnh nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u1ea7u ti\u00ean v\u1ec1 c\u00e1ch s\u1eed d\u1ee5ng nh\u1eefng d\u1ea5u v\u00e2n tay \u0111\u01b0\u1ee3c \u1ea5n h\u00e0nh. C\u00f4ng tr\u00ecnh nghi\u00ean c\u1ee9u n\u00e0y m\u00f4 t\u1ea3 m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p l\u1ea5y d\u1ea5u tay b\u1eb1ng c\u00e1ch d\u00f9ng m\u1ed9t phim m\u1ecfng c\u00f3 m\u1ef1c in ri\u00eang. Ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p n\u00e0y ng\u00e0y nay v\u1eabn c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong th\u1eadp ni\u00ean 1880, ng\u00e0i Francis galton, m\u1ed9t nh\u00e0 khoa h\u1ecdc ng\u01b0\u1eddi Anh, b\u1eaft \u0111\u1ea7u l\u00e0m vi\u1ec7c tr\u00ean m\u1ed9t h\u1ec7 th\u1ed1ng v\u00e2n tay \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n lo\u1ea1i. V\u00e0i n\u0103m sau, h\u1ec7 th\u1ed1ng n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u00e0i Edward Henry, m\u1ed9t \u1ee7y vi\u00ean c\u1ea3nh s\u00e1t Lu\u00e2n \u0110\u00f4n, l\u00e0m \u0111\u01a1n gi\u1ea3n h\u00f3a. Ch\u1eb3ng bao l\u00e2u sau, d\u1ea5u tay \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng h\u1ea7u nh\u01b0 kh\u1eafp n\u01a1i, nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n ch\u1ec9 \u0111i\u1ec3m v\u00e0 do th\u00e1m t\u1ed9i ph\u1ea1m h\u00ecnh s\u1ef1.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u1ea1n c\u00f3 bi\u1ebft, ng\u00e0y nay trong nhi\u1ec1u b\u1ec7nh vi\u1ec7n, d\u1ea5u ch\u00e2n c\u1ee7a b\u00e9 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ea5y ngay khi m\u1edbi sinh. \u0110\u00e2y c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c nh\u1eadn di\u1ec7n.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 9 &#8211; Arkady Leokum S\u1ef1 th\u1eadt l\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 nh\u1eefng \u0111\u01b0\u1eddng v\u00f2ng \u1edf cu\u1ed1i ng\u00f3n tay, v\u00e0 m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed7i kh\u00e1c, ngay c\u1ea3 ng\u01b0\u1eddi ti\u1ec1n s\u1eed c\u0169ng th\u1ebf. C\u00f3 nh\u1eefng b\u00e0n t\u00ednh c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Trung Hoa c\u1ed5 \u0111\u1ea1i tr\u00ean \u0111\u00f3 d\u1ea5u tay [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-15485","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15485","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15485"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15485\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15486,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15485\/revisions\/15486"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15485"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15485"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15485"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}