{"id":15511,"date":"2021-11-27T18:09:12","date_gmt":"2021-11-27T11:09:12","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=15511"},"modified":"2021-11-27T18:09:13","modified_gmt":"2021-11-27T11:09:13","slug":"carbon-14-duoc-su-dung-cach-nao-de-tinh-nien-dai-cua-cac-mau-vat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/carbon-14-duoc-su-dung-cach-nao-de-tinh-nien-dai-cua-cac-mau-vat\/","title":{"rendered":"Carbon 14 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng c\u00e1ch n\u00e0o \u0111\u1ec3 t\u00ednh ni\u00ean \u0111\u1ea1i c\u1ee7a c\u00e1c m\u1eabu v\u1eadt?"},"content":{"rendered":"\n<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 9 &#8211; Arkady Leokum<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c v\u1eadt s\u1ed1ng \u0111\u1ec1u ch\u1ee9a carbon. Ch\u00fang c\u0169ng ch\u1ee9a m\u1ed9t s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng l\u1edbn carbon 14, m\u1ed9t ch\u1ea5t bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i ph\u00f3ng x\u1ea1 c\u1ee7a carbon. D\u00f9ng carbon 14, c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc c\u00f3 th\u1ec3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh tu\u1ed5i c\u1ee7a g\u1ed7 v\u00e0 qu\u1ea7n \u00e1o; v\u00e0 b\u1ea5t c\u1ee9 v\u1eadt g\u00ec c\u00f3 m\u1ed9t th\u1eddi \u0111\u00e3 s\u1ed1ng. X\u00e1c \u0111\u1ecbnh tu\u1ed5i c\u1ee7a m\u1ed9t v\u1eadt b\u1eb1ng carbon 14 g\u1ecdi l\u00e0 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh b\u1eb1ng carbon ph\u00f3ng x\u1ea1. X\u00e1c \u0111\u1ecbnh ni\u00ean \u0111\u1ea1i theo ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p n\u00e0y ch\u1ec9 \u00e1p d\u1ee5ng cho nh\u1eefng v\u1eadt c\u00f3 \u0111\u1ebfn 50.000 n\u0103m tu\u1ed5i.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1ed1c \u0111\u1ed9 ph\u00e2n h\u1ee7y c\u1ee7a m\u1ed9t nguy\u00ean t\u1ed1 ph\u00f3ng x\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 chu k\u1ef3 b\u00e1n ph\u00e2n h\u1ee7y. Chu k\u1ef3 b\u00e1n ph\u00e2n h\u1ee7y c\u1ee7a m\u1ed9t nguy\u00ean t\u1ed1 l\u00e0 th\u1eddi gian c\u1ea7n thi\u1ebft \u0111\u1ec3 ph\u00e2n n\u1eeda s\u1ed1 nguy\u00ean t\u1eed c\u1ee7a nguy\u00ean t\u1ed1 \u0111\u00f3 ph\u00e2n h\u1ee7y.<\/p>\n\n\n\n<p>Chu k\u1ef3 b\u00e1n ph\u00e2n h\u1ee7y c\u1ee7a carbon 14 kho\u1ea3ng 5.500 n\u0103m. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 5.500 n\u0103m sau khi th\u1ef1c v\u1eadt hay \u0111\u1ed9ng v\u1eadt ch\u1ebft \u0111i, ch\u1ec9 c\u00f3 ph\u00e2n n\u1eeda s\u1ed1 carbon 14 m\u00e0 n\u00f3 c\u00f3 b\u1ecb m\u1ea5t \u0111i. Sau 11.000 n\u0103m, \u00bc s\u1ed1 nguy\u00ean t\u1eed carbon 14 g\u1ed1c v\u1eabn c\u00f2n v\u00e0 sau 16.500 n\u0103m 1\/8 carbon 14 g\u1ed1c v\u1eabn c\u00f2n\u2026 gi\u1ea3 s\u1eed ng\u01b0\u1eddi ta t\u00ecm th\u1ea5y m\u1ed9t m\u1ea3nh g\u1ed7 x\u01b0a trong m\u1ed9t ng\u00f4i m\u1ed9 c\u1ed5. Trong ph\u00f2ng th\u00ed nghi\u1ec7m, ng\u01b0\u1eddi ta nung n\u00f3ng n\u00f3 l\u00ean, v\u00e0 bi\u1ebfn th\u00e0nh carbon, ho\u1eb7c \u0111\u1ed1t ch\u00e1y n\u00f3 \u0111\u1ec3 cho ra nhi\u1ec1u lo\u1ea1i kh\u00ed kh\u00e1c nhau, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 kh\u00ed carbonic. Kh\u00ed carbonic CO2 ch\u1ee9a m\u1ed9t s\u1ed1 nguy\u00ean t\u1eed carbon 14. Nh\u1eefng nguy\u00ean t\u1eed carbon 14 \u0111ang t\u1ef1 ph\u00e2n h\u1ee7y. C\u1ee9 m\u1ed7i l\u1ea7n ph\u00e2n h\u1ee7y, m\u1ed9t th\u00e0nh ph\u1ea7n r\u1ea5t nh\u1ecf tho\u00e1t ra kh\u1ecfi nguy\u00ean t\u1eed.<\/p>\n\n\n\n<p>Carbon hay kh\u00ed CO2 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t trong m\u1ed9t thi\u1ebft b\u1ecb r\u1ea5t nh\u1ea1y, \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u00e1y \u0111\u1ebfm geiger, n\u00f3 cho bi\u1ebft nh\u1eefng th\u00e0nh ph\u1ea7n do c\u00e1c nguy\u00ean t\u1eed c\u1ee7a carbon 14 th\u1ea3i ra. Nh\u1edd s\u1ed1 th\u00e0nh ph\u1ea7n th\u1ea3i ra, c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc x\u00e1c \u0111\u1ecbnh l\u01b0\u1ee3ng carbon 14 c\u00f3 trong m\u1eabu v\u1eadt.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc t\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f3 bao nhi\u00eau carbon 14 hi\u1ec7n di\u1ec7n trong s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng g\u1ed7 b\u1eb1ng nh\u01b0 v\u1eady c\u1ee7a c\u00f9ng lo\u00e0i c\u00e2y nh\u01b0 th\u1ebf nh\u01b0ng v\u1eabn c\u00f2n s\u1ed1ng. T\u1eeb s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng carbon 14 c\u00f2n l\u1ea1i trong m\u1eabu c\u0169, c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc t\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ed1 tu\u1ed5i c\u1ee7a c\u00e2y \u1ea5y. V\u00ed d\u1ee5, n\u1ebfu m\u1eabu c\u0169 ch\u1ee9a m\u1ed9t n\u1eeda s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng g\u1ed1c, th\u1eddi gian s\u1ebd l\u00e0 kho\u1ea3ng 5.500 tu\u1ed5i.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 9 &#8211; Arkady Leokum T\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c v\u1eadt s\u1ed1ng \u0111\u1ec1u ch\u1ee9a carbon. Ch\u00fang c\u0169ng ch\u1ee9a m\u1ed9t s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng l\u1edbn carbon 14, m\u1ed9t ch\u1ea5t bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i ph\u00f3ng x\u1ea1 c\u1ee7a carbon. D\u00f9ng carbon 14, c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc c\u00f3 th\u1ec3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh tu\u1ed5i c\u1ee7a g\u1ed7 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-15511","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15511","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15511"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15511\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15512,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15511\/revisions\/15512"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15511"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15511"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15511"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}