{"id":15529,"date":"2021-11-27T18:10:23","date_gmt":"2021-11-27T11:10:23","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=15529"},"modified":"2021-11-27T18:10:24","modified_gmt":"2021-11-27T11:10:24","slug":"con-nguoi-da-tap-viet-nhu-the-nao","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/con-nguoi-da-tap-viet-nhu-the-nao\/","title":{"rendered":"Con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 t\u1eadp vi\u1ebft nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 9 &#8211; Arkady Leokum<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kh\u00f4ng ai bi\u1ebft ch\u00ednh x\u00e1c ch\u1eef vi\u1ebft b\u1eaft \u0111\u1ea7u l\u00fac n\u00e0o v\u00e0 \u1edf \u0111\u00e2u nh\u01b0ng ai c\u0169ng bi\u1ebft n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t tri\u1ec3n t\u1eeb th\u1eddi xa x\u01b0a nh\u1ea5t.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Con ng\u01b0\u1eddi b\u1eaft \u0111\u1ea7u v\u1ebd ra nh\u1eefng h\u00ecnh \u1ea3nh \u0111\u1ec3 ghi l\u1ea1i nh\u1eefng cu\u1ed9c s\u0103n b\u1eafn, nh\u1eefng tr\u1eadn \u0111\u00e1nh nhau v\u00e0 \u0111\u1eddi s\u1ed1ng trong b\u1ed9 l\u1ea1c. H\u00ecnh \u1ea3nh c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng nh\u01b0 nh\u1eefng l\u1eddi nh\u1eafn tin. H\u00ecnh \u1ea3nh m\u1eb7t tr\u1eddi c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 m\u1ed9t ng\u00e0y. Hai d\u1ea5u ti\u1ebfp theo l\u00e0 hai ng\u00e0y. Nh\u1eefng d\u1ea5u hi\u1ec7u nh\u01b0 th\u1ebf g\u1ecdi l\u00e0 h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec3 di\u1ec5n \u0111\u1ea1t \u00fd.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Khi n\u1ec1n v\u0103n minh ph\u00e1t tri\u1ec3n, vi\u1ebft l\u00e0 c\u00e1ch nhanh ch\u00f3ng nh\u1eb1m l\u00e0m gi\u1ea3n \u0111\u01a1n nh\u1eefng h\u00ecnh \u1ea3nh. Ng\u01b0\u1eddi Ai C\u1eadp d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1eddng d\u1ee3n s\u00f3ng \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 m\u1ed9t v\u00f9ng c\u00f3 n\u01b0\u1edbc. Ng\u01b0\u1eddi Hoa d\u00f9ng m\u1ed9t l\u1ed7 tai \u1edf gi\u1eefa hai c\u00e1nh c\u1eeda \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 \u201cl\u1eafng nghe\u201d. Nh\u1eefng d\u1ea5u hi\u1ec7u nh\u01b0 th\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 ch\u1eef vi\u1ebft ghi \u00fd (ideographs).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u01b0\u1eddi Ai C\u1eadp c\u1ed5 \u0111\u1ea1i d\u00f9ng m\u1ed9t h\u1ec7 th\u1ed1ng d\u1ea5u hi\u1ec7u, ch\u00fang ta g\u1ecdi l\u00e0 ch\u1eef vi\u1ebft t\u01b0\u1ee3ng h\u00ecnh (hieroglyphics).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ban \u0111\u1ea7u, ng\u01b0\u1eddi ta ch\u1ec9 c\u00f3 nh\u1eefng d\u1ea5u hi\u1ec7u ghi \u00fd. Nh\u01b0ng tr\u1ea3i qua nhi\u1ec1u th\u1ebf k\u1ef7, ng\u01b0\u1eddi Ai C\u1eadp \u0111\u00e3 ph\u00e1t tri\u1ec3n m\u1ed9t h\u1ec7 th\u1ed1ng ng\u1eef \u00e2m. \u0110\u00e2y l\u00e0 ki\u1ec3u vi\u1ebft s\u1eed d\u1ee5ng c\u00e1c d\u1ea5u hi\u1ec7u t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng cho \u00e2m thanh ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng cho s\u1ef1 v\u1eadt hay \u00fd t\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Khi n\u1ec1n v\u0103n minh ph\u00e1t tri\u1ec3n cao h\u01a1n, con ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7n nhi\u1ec1u d\u1ea5u hi\u1ec7u h\u01a1n. V\u00ec v\u1eady ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e3 ph\u00e1t minh ra c\u00e1ch \u0111\u1ecdc t\u1eeb t\u00f9y thu\u1ed9c v\u00e0o \u00e2m thanh. V\u00ed d\u1ee5, trong Anh ng\u1eef, \u0111\u00e1ng l\u1ebd ch\u00fang ta ph\u1ea3i vi\u1ebft ch\u1eef the belief (\u0111\u1ee9c tin) b\u1eb1ng c\u00e1ch v\u1ebd m\u1ed9t con ong (bee) v\u00e0 m\u1ed9t ng\u1ecdn l\u00e1 (leaf).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">D\u1ea5u hi\u1ec7u nh\u01b0 th\u1ebf g\u1ecdi l\u00e0 vi\u1ebft b\u1eb1ng \u00e2m v\u00e0 ch\u1eef vi\u1ebft, nh\u01b0 v\u1eady g\u1ecdi l\u00e0 \u00e2m t\u1eeb v\u00ec c\u00f3 s\u1eed d\u1ee5ng \u00e2m ti\u1ebft. giai \u0111o\u1ea1n ti\u1ebfp theo trong vi\u1ec7c ph\u00e1t tri\u1ec3n ch\u1eef vi\u1ebft l\u00e0 \u00fd t\u01b0\u1edfng d\u00f9ng b\u1ea3ng m\u1eabu t\u1ef1 g\u1ed3m c\u00e1c ch\u1eef c\u00e1i ri\u00eang bi\u1ec7t. C\u1ea3 hai d\u00e2n t\u1ed9c Ai C\u1eadp v\u00e0 Babylon c\u1ed5 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec1u bi\u1ebft c\u00e1ch vi\u1ebft b\u1ea3ng ch\u1eef c\u00e1i. T\u1eeb ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c \u1ea5y m\u1edbi c\u00f3 b\u1ea3ng m\u1eabu t\u1ef1 Hy L\u1ea1p v\u00e0 La tinh m\u00e0 h\u1ea7u h\u1ebft m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u s\u1eed d\u1ee5ng ng\u00e0y nay tr\u1eeb c\u00e1c d\u00e2n t\u1ed9c ch\u00e2u \u00c1.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 9 &#8211; Arkady Leokum Kh\u00f4ng ai bi\u1ebft ch\u00ednh x\u00e1c ch\u1eef vi\u1ebft b\u1eaft \u0111\u1ea7u l\u00fac n\u00e0o v\u00e0 \u1edf \u0111\u00e2u nh\u01b0ng ai c\u0169ng bi\u1ebft n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t tri\u1ec3n t\u1eeb th\u1eddi xa x\u01b0a nh\u1ea5t. Con ng\u01b0\u1eddi b\u1eaft \u0111\u1ea7u v\u1ebd ra nh\u1eefng h\u00ecnh \u1ea3nh \u0111\u1ec3 ghi l\u1ea1i [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-15529","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15529","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15529"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15529\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15530,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15529\/revisions\/15530"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15529"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15529"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15529"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}