{"id":15585,"date":"2021-11-27T18:14:08","date_gmt":"2021-11-27T11:14:08","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=15585"},"modified":"2021-11-27T18:14:09","modified_gmt":"2021-11-27T11:14:09","slug":"nguoi-me-la-goc-tay-ban-nha","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/nguoi-me-la-goc-tay-ban-nha\/","title":{"rendered":"Ng\u01b0\u1eddi M\u1ec5 l\u00e0 g\u1ed1c T\u00e2y Ban Nha?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 9 &#8211; Arkady Leokum<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ba nh\u00f3m ch\u00ednh t\u1ea1o n\u00ean d\u00e2n s\u1ed1 Mexico: Kho\u1ea3ng 20 \u0111\u1ebfn 25% l\u00e0 th\u1ed5 d\u00e2n da \u0111\u1ecf, con ch\u00e1u c\u1ee7a c\u01b0 d\u00e2n nguy\u00ean thu\u1ef7. Kho\u1ea3ng 10% l\u00e0 T\u00e2y Ban Nha hay con ch\u00e1u c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c kh\u00e1c. S\u1ed1 c\u00f2n l\u1ea1i t\u1eeb 65 \u0111\u1ebfn 70% l\u00e0 d\u00e2n lai, t\u1ed5ng h\u1ee3p huy\u1ebft th\u1ed1ng c\u1ee7a th\u1ed5 d\u00e2n v\u00e0 d\u00e2n T\u00e2y Ban Nha.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ai l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecbnh c\u01b0 \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u1edf Mexico? Nh\u1eefng nh\u00e0 nh\u00e2n ch\u1ee7ng h\u1ecdc n\u00f3i r\u1eb1ng h\u1ea7u h\u1ebft h\u1ecd l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi g\u1ed1c ch\u00e2u \u00c1. Ng\u01b0\u1eddi ta cho r\u1eb1ng h\u1ecd \u0111\u1ebfn Mexico tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng h\u1ecd \u0111\u1ebfn B\u1eafc M\u1ef9, theo \u0111\u01b0\u1eddng eo bi\u1ec3n Bering. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 x\u1ea3y ra v\u00e0o th\u1eddi \u0111i\u1ec3m c\u00e1ch \u0111\u00e2y t\u1eeb 10.000 \u0111\u1ebfn 25.000 n\u0103m.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u00e3 c\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111\u1ebf qu\u1ed1c th\u1ed5 d\u00e2n da \u0111\u1ecf v\u0129 \u0111\u1ea1i \u1edf Mexico h\u01a1n m\u1ed9t ng\u00e0n n\u0103m tr\u01b0\u1edbc khi Hernando Cort\u00e9s \u0111\u1ed5 b\u1ed9 l\u00ean \u0111\u1ea5y. \u0110\u1ea7u ti\u00ean l\u00e0 d\u00e2n Olmec, r\u1ed3i d\u00e2n Maya, ti\u1ebfp \u0111\u1ebfn l\u00e0 d\u00e2n Toltec, Zapotec, Mixtec v\u00e0 r\u1ed3i d\u00e2n Maya tr\u1edf l\u1ea1i m\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa. V\u00e0o th\u1eddi chinh ph\u1ea1t c\u1ee7a T\u00e2y Ban Nha, b\u1ed9 t\u1ed9c Aztecs cai tr\u1ecb b\u1edfi Montezuma, l\u00e0 th\u1ed5 d\u00e2n da \u0111\u1ecf c\u00f3 uy quy\u1ec1n nh\u1ea5t c\u1ee7a M\u1ec5.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1eeb n\u0103m 1522 \u0111\u1ebfn 1821, Mexico \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 m\u1ed9t thu\u1ed9c \u0111\u1ecba c\u1ee7a T\u00e2y Ban Nha. \u0110\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 th\u1ee9 19 s\u1ef1 h\u00f2a h\u1ee3p gi\u1eefa n\u1ec1n v\u0103n minh T\u00e2y Ban Nha v\u00e0 da \u0111\u1ecf b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1ea1o n\u00ean c\u00e1ch s\u1ed1ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi M\u1ec5 ng\u00e0y nay.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong su\u1ed1t th\u1eddi gian qu\u1ea3n ch\u1ebf c\u1ee7a T\u00e2y Ban Nha, nh\u00f3m c\u1ea7m quy\u1ec1n l\u00e0 m\u1ed9t thi\u1ec3u s\u1ed1, h\u00ecnh th\u00e0nh b\u1edfi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00e2y Ban Nha sinh tr\u01b0\u1edfng \u1edf \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a h\u1ecd. Sau \u0111\u1ea5y l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y Ban Nha sinh ra \u1edf M\u1ec5. V\u1ec1 sau, quy\u1ec1n l\u1ef1c n\u1eb1m trong tay ng\u01b0\u1eddi lai, con ch\u00e1u c\u1ee7a hai d\u00f2ng m\u00e1u T\u00e2y Ban Nha v\u00e0 da \u0111\u1ecf, m\u00e0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y h\u1ecd ch\u1eb3ng c\u00f3 ch\u00fat \u0111\u1ecba v\u1ecb n\u00e0o trong ch\u00ednh quy\u1ec1n. C\u00f2n \u0111\u1ea1i \u0111a s\u1ed1 d\u00e2n da \u0111\u1ecf, h\u1ecd s\u1ed1ng trong ho\u00e0n c\u1ea3nh n\u00f4 l\u1ec7 th\u1ef1c s\u1ef1. Ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u v\u00ec sao phong tr\u00e0o gi\u00e0nh \u0111\u1ed9c l\u1eadp cho Mexico, \u0111\u00f2i nh\u00e2n quy\u1ec1n v\u00e0 b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng cho d\u00e2n t\u1ed9c n\u01b0\u1edbc \u1ea5y th\u1eafng l\u1ee3i.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 9 &#8211; Arkady Leokum Ba nh\u00f3m ch\u00ednh t\u1ea1o n\u00ean d\u00e2n s\u1ed1 Mexico: Kho\u1ea3ng 20 \u0111\u1ebfn 25% l\u00e0 th\u1ed5 d\u00e2n da \u0111\u1ecf, con ch\u00e1u c\u1ee7a c\u01b0 d\u00e2n nguy\u00ean thu\u1ef7. Kho\u1ea3ng 10% l\u00e0 T\u00e2y Ban Nha hay con ch\u00e1u c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c kh\u00e1c. S\u1ed1 c\u00f2n [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-15585","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15585","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15585"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15585\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15586,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15585\/revisions\/15586"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15585"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15585"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15585"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}