{"id":15937,"date":"2021-11-27T19:25:14","date_gmt":"2021-11-27T12:25:14","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=15937"},"modified":"2021-11-27T19:26:47","modified_gmt":"2021-11-27T12:26:47","slug":"de-gan-tivi-se-sinh-ra-cac-mau-sac-ki-ao","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/de-gan-tivi-se-sinh-ra-cac-mau-sac-ki-ao\/","title":{"rendered":"T\u1ea1i sao nam ch\u00e2m \u0111\u1ec3 g\u1ea7n tivi s\u1ebd sinh ra c\u00e1c m\u00e0u s\u1eafc k\u00ec \u1ea3o?"},"content":{"rendered":"\n<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 10 &#8211; Arkady Leokum<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e2u h\u1ecfi n\u00e0y \u0111\u00e3 g\u00e2y kh\u00f3 kh\u0103n cho c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc g\u1ea7n m\u1ed9t n\u1eeda th\u1ebf k\u1ec9. Hi\u1ec7u \u1ee9ng n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00e0 v\u1eadt l\u00fd ng\u01b0\u1eddi \u0110\u1ee9c Julius Pluecker t\u00ecm ra tr\u01b0\u1edbc ph\u00e1t minh c\u1ee7a tivi v\u00e0o n\u0103m 1858. \u00d4ng \u0111\u00e3 th\u1ef1c hi\u1ec7n th\u00ed nghi\u1ec7m cho d\u00f2ng \u0111i\u1ec7n ch\u1ea1y qua c\u00e1c \u1ed1ng th\u1ee7y tinh \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c r\u00fat h\u1ebft kh\u00f4ng kh\u00ed.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d4ng t\u00ecm th\u1ea5y r\u1eb1ng c\u00e1c tia s\u00e1ng r\u1ef1c r\u1ee1 t\u1ea1o ra \u1eeb nh\u1eefng \u1ed1ng th\u1ee7y tinh n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb b\u1ebb cong b\u1edfi nam ch\u00e2m.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1eddi gi\u1ea3i th\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm ra v\u00e0o n\u0103m 1897, khi nh\u00e0 v\u1eadt l\u00fd c\u1ee7a tr\u01b0\u1eddng Cambridge Joseph Thomson ch\u1ec9 ra r\u1eb1ng \u00e1nh s\u00e1ng r\u1ef1c r\u1ee1 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o n\u00ean b\u1edfi c\u00e1i m\u00e0 b\u00e2y gi\u1edd ch\u00fang ta g\u1ecdi l\u00e0 c\u00e1c electron v\u00e0 \u00e1nh s\u00e1ng \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb t\u00e1c \u0111\u1ed9ng b\u1edfi l\u1ef1c h\u00fat c\u1ee7a nam ch\u00e2m. C\u00e1c tivi th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng (ho\u1eb7c m\u00e0n h\u00ecnh m\u00e1y vi t\u00ednh) khai th\u00e1c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng t\u1ea1o ra \u1ea3nh m\u00e0u b\u1eb1ng c\u00e1ch \u0111\u1ed1t n\u00f3ng c\u00e1c \u0111i\u1ec7n t\u1eed tr\u00ean m\u00e0n h\u00ecnh \u0111\u1ec3 t\u1ea1o n\u00ean h\u00ecnh \u1ea3nh. Khi m\u1ed9t thanh nam ch\u00e2m \u0111\u1ec3 g\u1ea7n m\u00e0n h\u00ecnh, c\u00e1c \u0111i\u1ec7n t\u1eed b\u1ecb k\u00e9o b\u1eadt ra kh\u1ecfi \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i, t\u1ea1o n\u00ean m\u00e0u s\u1eafc k\u00ec \u1ea3o. Di chuy\u1ec3n nam ch\u00e2m \u0111i v\u00f2ng quanh kh\u00f4ng g\u00e2y nguy h\u1ea1i cho s\u1ee9c kh\u1ecfe nh\u01b0ng n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng x\u1ea5u \u0111\u1ebfn h\u00ecnh \u1ea3nh do n\u00f3 th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean l\u00e0m t\u1eeb h\u00f3a h\u1ec7 th\u1ed1ng d\u00f9ng cho vi\u1ec7c \u0111\u1ecbnh h\u01b0\u1edbng ch\u00f9m electron. Nh\u1eefng m\u00e0n h\u00ecnh hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i nh\u1ea5t c\u00f3 m\u1ea1ch \u201ckh\u1eed t\u1eeb\u201d, gi\u00fap lo\u1ea1i tr\u1eeb b\u1ea5t c\u1ee9 t\u1eeb tr\u01b0\u1eddng k\u00e9o d\u00e0i m\u1ed7i khi b\u1eadt m\u00e0n h\u00ecnh l\u00ean.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 10 &#8211; Arkady Leokum C\u00e2u h\u1ecfi n\u00e0y \u0111\u00e3 g\u00e2y kh\u00f3 kh\u0103n cho c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc g\u1ea7n m\u1ed9t n\u1eeda th\u1ebf k\u1ec9. Hi\u1ec7u \u1ee9ng n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00e0 v\u1eadt l\u00fd ng\u01b0\u1eddi \u0110\u1ee9c Julius Pluecker t\u00ecm ra tr\u01b0\u1edbc ph\u00e1t minh c\u1ee7a tivi v\u00e0o n\u0103m 1858. \u00d4ng [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-15937","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15937","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15937"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15937\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15948,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15937\/revisions\/15948"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15937"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15937"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15937"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}