{"id":16187,"date":"2021-11-27T20:19:06","date_gmt":"2021-11-27T13:19:06","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=16187"},"modified":"2021-11-27T20:19:07","modified_gmt":"2021-11-27T13:19:07","slug":"dong-vat-that-su-co-the-cam-nhan-mot-con-dong-dat-sap-den-khong","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/dong-vat-that-su-co-the-cam-nhan-mot-con-dong-dat-sap-den-khong\/","title":{"rendered":"\u0110\u1ed9ng v\u1eadt th\u1eadt s\u1ef1 c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ea3m nh\u1eadn m\u1ed9t c\u01a1n \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t s\u1eafp \u0111\u1ebfn kh\u00f4ng?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 12 &#8211; Arkady Leokum<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1ed9t v\u00e0i ng\u00e0y sau khi c\u01a1n s\u00f3ng th\u1ea7n \u1ea4n \u0110\u1ed9 D\u01b0\u01a1ng n\u1ed5i l\u00ean (26-12-2004), c\u00e1c b\u00e1o c\u00e1o b\u1eaft \u0111\u1ea7u cho th\u1ea5y m\u1ed9t m\u1ee9c t\u1eed vong th\u1ea5p t\u1edbi k\u00ec l\u1ea1 c\u1ee7a \u0111\u1ed9ng v\u1eadt hoang d\u00e3. Theo c\u00e1c nh\u00e2n vi\u00ean c\u1ee7a C\u00f4ng vi\u00ean qu\u1ed1c gia Yala \u1edf Sri Lanka, n\u01a1i \u0111\u00e3 c\u00f3 60 ng\u01b0\u1eddi thi\u1ec7t m\u1ea1ng, th\u00ec h\u1ecd \u0111\u00e3 kh\u00f4ng t\u00ecm th\u1ea5y m\u1ed9t \u0111\u1ed9ng v\u1eadt n\u00e0o ch\u1ebft &#8211; m\u1eb7c d\u00f9 \u0111\u00e2y l\u00e0 v\u00f9ng b\u1ecb t\u00e0n ph\u00e1 nhi\u1ec1u nh\u1ea5t. \u0110i\u1ec1u g\u00e2y b\u1ea5t ng\u1edd nh\u1ea5t l\u00e0 c\u00e1c b\u00e1o c\u00e1o t\u1eeb b\u1edd bi\u1ec3n Cuddalore c\u1ee7a \u1ea4n \u0110\u1ed9, n\u01a1i c\u00f3 h\u00e0ng ng\u00e0n ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft, trong khi tr\u00e2u, d\u00ea v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ed9ng v\u1eadt kh\u00e1c th\u00ec d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 \u0111\u00e3 tho\u00e1t ch\u1ebft m\u00e0 kh\u00f4ng h\u1ec1 b\u1ecb t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1eebng ngh\u0129 \u0111\u00e2y ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u1eefng l\u1eddi \u0111\u1ed3n th\u1ed5i hay ph\u00f3ng \u0111\u1ea1i v\u1ec1 m\u1ed9t quy\u1ec1n l\u1ef1c si\u00eau nhi\u00ean n\u00e0o \u0111\u00f3. B\u1edfi v\u00ec nhi\u1ec1u nh\u00e2n ch\u1ee9ng \u0111\u00e3 x\u00e1c nh\u1eadn r\u1eb1ng h\u1ecd \u0111\u00e3 nh\u00ecn th\u1ea5y nh\u1eefng con voi ch\u1ea1y l\u00ean v\u00f9ng \u0111\u1ea5t cao h\u01a1n, h\u1ed3ng h\u1ea1c r\u1eddi kh\u1ecfi nh\u1eefng v\u00f9ng \u0111\u1ea5t sinh s\u1ea3n th\u1ea5p c\u00f9ng nhi\u1ec1u h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng b\u1ea5t th\u01b0\u1eddng kh\u00e1c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1eb7c d\u00f9 hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng n\u00e0y c\u0169ng x\u1ea3y ra t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 trong nh\u1eefng c\u01a1n \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t l\u1edbn kh\u00e1c, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ho\u00e0i nghi v\u1eabn c\u00f3 l\u00fd khi ph\u1ea3n bi\u1ec7n r\u1eb1ng t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u1eefng suy lu\u1eadn. C\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc c\u0169ng ch\u1ec9 ra r\u1eb1ng kho\u1ea3ng th\u1eddi gian gi\u1eefa c\u00e1c c\u01a1n \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t l\u00e0 qu\u00e1 d\u00e0i \u0111\u1ec3 cho ph\u00e9p c\u00e1c \u0111\u1ed9ng v\u1eadt li\u00ean h\u1ec7 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ch\u00fang \u0111ang c\u1ea3m th\u1ea5y v\u1edbi k\u00ed \u1ee9c v\u1ec1 m\u1ed9t th\u1ea3m h\u1ecda trong qu\u00e1 kh\u1ee9 hay l\u00e0 \u0111\u1ec3 cho qu\u00e1 tr\u00ecnh ti\u1ebfn h\u00f3a c\u00f3 th\u1ec3 \u01b0u ti\u00ean cho t\u00ednh tr\u1ea1ng \u201cc\u1ea3m nh\u1eadn \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u01b0ng c\u00f3 m\u1ed9t h\u1ecdc thuy\u1ebft kh\u00e1c \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u00e1ng ch\u00fa \u00fd: c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u1ed9ng v\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng l\u1ee3i t\u1eeb nh\u1eefng n\u0103ng l\u1ef1c c\u1ea3m gi\u00e1c c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1edd nh\u1eefng l\u00fd do kh\u00e1c, ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 s\u1ef1 li\u00ean l\u1ea1c. N\u0103m 1997, c\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u \u1edf \u0110\u1ea1i h\u1ecdc California \u0111\u00e3 b\u00e1o c\u00e1o r\u1eb1ng voi c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1t hi\u1ec7n ti\u1ebfng r\u1ed1ng c\u1ee7a nh\u1eefng con voi kh\u00e1c \u1edf c\u00e1ch xa h\u01a1n 30 d\u1eb7m. Hay c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ed9ng v\u1eadt \u0111\u00e3 ph\u1ea3n \u1ee9ng l\u1ea1i v\u1edbi nh\u1eefng hi\u1ec7u \u1ee9ng \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t nh\u1eb9 th\u01b0\u1eddng b\u00e1o tr\u01b0\u1edbc nh\u1eefng c\u01a1n \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t ch\u00ednh; \u0111\u00e3 c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u chuy\u1ec7n nh\u01b0 v\u1eady trong nh\u1eefng \u0111\u1ee3t \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t \u1edf Sumatra &#8211; v\u00f9ng n\u00e0y \u0111\u00e3 ph\u1ea3i g\u00e1nh ch\u1ecbu ba trong b\u1ea3y c\u01a1n \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t m\u1ea1nh nh\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c ghi nh\u1eadn m\u1ecdi n\u01a1i tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi, trong n\u0103m 2004.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1ed9t c\u00e1ch kh\u00e1c, c\u00f3 th\u1ec3 ch\u00fang \u0111\u00e3 c\u1ea3m nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng x\u00e1o \u0111\u1ed9ng \u0111i\u1ec7n t\u1eeb m\u00e0 c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc cho r\u1eb1ng \u0111i k\u00e8m v\u1edbi s\u1ef1 v\u1ee1 c\u1ee7a \u0111\u00e1 tr\u01b0\u1edbc c\u01a1n \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t. N\u0103m 1998, m\u1ed9t nh\u00f3m c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc Nh\u1eadt B\u1ea3n \u0111\u00e3 ki\u1ec3m tra kh\u1ea3 n\u0103ng n\u00e0y b\u1eb1ng c\u00e1ch xem nh\u1eefng h\u00e0nh vi c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1ed9ng v\u1eadt trong ph\u00f2ng th\u00ed nghi\u1ec7m, trong khi nh\u1eefng kh\u1ed1i \u0111\u00e1 granite \u0111\u01b0\u1ee3c nghi\u1ec1n c\u01a1 h\u1ecdc \u1edf b\u00ean c\u1ea1nh. Khi \u00e1p su\u1ea5t tr\u00ean nh\u1eefng t\u1ea3ng \u0111\u00e1 t\u0103ng l\u00ean, c\u00e1c con v\u1eadt tr\u1edf n\u00ean k\u00edch th\u00edch cao \u0111\u1ed9. V\u00e0 \u0111i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi s\u1ef1 xu\u1ea5t hi\u1ec7n c\u1ee7a c\u00e1c hi\u1ec7u \u1ee9ng \u0111i\u1ec7n t\u1eeb t\u1eeb nh\u1eefng t\u1ea3ng \u0111\u00e1 b\u1ecb nghi\u1ec1n. H\u1ecd g\u1ee3i \u00fd r\u1eb1ng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00e0o nhi\u1ec1u lo\u00e0i \u0111\u1ed9ng v\u1eadt c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ea3m nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c c\u01a1n \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t l\u1edbn nhi\u1ec1u gi\u1edd hay nhi\u1ec1u ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3. Th\u1ea3m h\u1ecda th\u00e1ng 12 n\u0103m 2004 ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd th\u00fac \u0111\u1ea9y nhi\u1ec1u nghi\u00ean c\u1ee9u h\u01a1n trong l\u1ed1i gi\u1ea3i th\u00edch th\u1eadt l\u00f4i cu\u1ed1n n\u00e0y.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 12 &#8211; Arkady Leokum M\u1ed9t v\u00e0i ng\u00e0y sau khi c\u01a1n s\u00f3ng th\u1ea7n \u1ea4n \u0110\u1ed9 D\u01b0\u01a1ng n\u1ed5i l\u00ean (26-12-2004), c\u00e1c b\u00e1o c\u00e1o b\u1eaft \u0111\u1ea7u cho th\u1ea5y m\u1ed9t m\u1ee9c t\u1eed vong th\u1ea5p t\u1edbi k\u00ec l\u1ea1 c\u1ee7a \u0111\u1ed9ng v\u1eadt hoang d\u00e3. Theo c\u00e1c nh\u00e2n vi\u00ean c\u1ee7a [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-16187","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16187","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16187"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16187\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16188,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16187\/revisions\/16188"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16187"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16187"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16187"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}