{"id":16191,"date":"2021-11-27T20:19:21","date_gmt":"2021-11-27T13:19:21","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=16191"},"modified":"2021-11-27T20:19:22","modified_gmt":"2021-11-27T13:19:22","slug":"tai-sao-con-nguoi-di-thang-tren-hai-chan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/tai-sao-con-nguoi-di-thang-tren-hai-chan\/","title":{"rendered":"T\u1ea1i sao con ng\u01b0\u1eddi \u0111i th\u1eb3ng tr\u00ean hai ch\u00e2n?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 12 &#8211; Arkady Leokum<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u b\u00ed \u1ea9n kh\u00f4ng bao gi\u1edd l\u1eafng xu\u1ed1ng. T\u00ednh cho t\u1edbi gi\u1edd, \u0111\u00e3 h\u01a1n m\u1ed9t t\u00e1 l\u00fd thuy\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t ra trong th\u1ebf k\u1ec9 v\u1eeba r\u1ed3i ho\u1eb7c h\u01a1n. N\u0103m 1871, Charles<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Darwin \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u1ed9t gi\u1ea3 thi\u1ebft ho\u00e0n to\u00e0n h\u1ee3p l\u00fd r\u1eb1ng s\u1ef1 \u0111i hai ch\u00e2n l\u00e0 \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i ph\u00f3ng b\u00e0n tay cho vi\u1ec7c c\u1ea7m n\u1eafm c\u00f4ng c\u1ee5. D\u00f9 \u0111i\u1ec1u n\u00e0y hi\u1ec3n nhi\u00ean l\u00e0 \u0111em l\u1ea1i m\u1ed9t l\u1ee3i th\u1ebf ti\u1ebfn h\u00f3a, nh\u01b0ng n\u00f3 c\u00f3 v\u1ebb nh\u01b0 \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111\u1ed9ng l\u1ef1c, ch\u00ednh nh\u1eefng b\u1eb1ng ch\u1ee9ng h\u00f3a th\u1ea1ch v\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u ph\u00e2n t\u1eed cho th\u1ea5y r\u1eb1ng con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u1ee9ng th\u1eb3ng \u0111\u00e3 c\u00f3 c\u00e1ch \u0111\u00e2y kho\u1ea3ng 7 tri\u1ec7u n\u0103m &#8211; 4,5 tri\u1ec7u n\u0103m tr\u01b0\u1edbc khi h\u1ecd b\u1eaft \u0111\u1ea7u l\u00e0m c\u00f4ng c\u1ee5.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong nh\u1eefng n\u0103m 1950, nh\u00e0 nh\u00e2n ch\u1ee7ng h\u1ecdc Raymond Dart ch\u1ec9 ra r\u1eb1ng \u0111\u1ee9ng th\u1eb3ng cho ph\u00e9p sinh v\u1eadt nh\u00ecn xa h\u01a1n &#8211; \u0111i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u00fang, tuy nhi\u00ean ngay c\u1ea3 khi chi\u1ec1u cao t\u0103ng g\u1ea5p \u0111\u00f4i th\u00ec t\u1ea7m nh\u00ecn ch\u1ec9 t\u0103ng l\u00ean d\u01b0\u1edbi 50%.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1ed9t gi\u1ea3 thi\u1ebft g\u1ea7n \u0111\u00e2y h\u01a1n cho r\u1eb1ng s\u1ef1 \u0111i hai ch\u00e2n gi\u00fap gi\u1ea3m di\u1ec7n t\u00edch da b\u1ecb ph\u01a1i ra \u00e1nh n\u1eafng ban ng\u00e0y; m\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa, nh\u1eefng t\u00ednh to\u00e1n l\u1ea1i cho th\u1ea5y nh\u1eefng l\u1ee3i \u00edch l\u00e0 r\u1ea5t th\u1ea5p.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00f3 l\u1ebd l\u1eddi gi\u1ea3i th\u00edch to\u00e0n di\u1ec7n nh\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a ra b\u1edfi Peter Rodman v\u00e0 Henry McHenry c\u1ee7a \u0110\u1ea1i h\u1ecdc California v\u00e0o n\u0103m 1980. H\u1ecd l\u00fd lu\u1eadn r\u1eb1ng s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i th\u1eddi ti\u1ebft \u0111\u00e3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn s\u1ef1 thu h\u1eb9p di\u1ec7n t\u00edch r\u1eebng, do \u0111\u00f3 ngu\u1ed3n th\u1ee9c \u0103n th\u01b0a th\u1edbt h\u01a1n \u0111\u00e3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn s\u1ef1 \u0111i hai ch\u00e2n, v\u00ec \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1ch c\u00f3 hi\u1ec7u qu\u1ea3 n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng h\u01a1n cho vi\u1ec7c t\u00ecm ki\u1ebfm m\u00f4t l\u01b0\u1ee3ng th\u1ee9c \u0103n c\u1ea7n thi\u1ebft. Nh\u1eefng l\u1eddi ph\u00ea b\u00ecnh l\u1eadp t\u1ee9c ch\u1ec9 ra r\u1eb1ng nh\u1eefng nghi\u00ean c\u1ee9u cho th\u1ea5y s\u1ef1 \u0111i b\u1ed1n ch\u00e2n (nh\u01b0 ch\u00f3) gi\u00fap vi\u1ec7c \u0111i l\u1ea1i c\u00f3 hi\u1ec7u qu\u1ea3 n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng h\u01a1n con ng\u01b0\u1eddi. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u00fang, nh\u01b0ng c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u00f9 h\u1ee3p: v\u1ea5n \u0111\u1ec1 l\u00e0 v\u1edbi m\u1ed9t con ng\u01b0\u1eddi \u0111i hai ch\u00e2n th\u00ec c\u00f3 hi\u1ec7u qu\u1ea3 n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng h\u01a1n m\u1ed9t con ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb \u00e9p \u0111i l\u1ea1i tr\u00ean c\u1ea3 b\u1ed1n ch\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong quy\u1ec3n s\u00e1ch Ngu\u1ed3n g\u1ed1c t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng (Lowly Origin), nh\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Princeton, ti\u1ebfn s\u0129 Jonathan Kingdon c\u1ee7a \u0111\u1ea1i h\u1ecdc Oxford cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c t\u00ecm th\u1ee9c \u0103n b\u1eb1ng tay trong t\u01b0 th\u1ebf ng\u1ed3i x\u1ed5m \u0111\u00e3 d\u1eabn t\u1edbi nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i gi\u1ea3i ph\u1eabu, l\u00e0m cho vi\u1ec7c \u0111i hai ch\u00e2n l\u00e0 h\u1ea7u nh\u01b0 kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u00e1nh kh\u1ecfi &#8211; m\u1ed9t s\u1ef1 \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c r\u00f5 r\u00e0ng so v\u1edbi nh\u1eefng gi\u1ea3 thi\u1ebft ban \u0111\u1ea7u c\u1ee7a Darwin.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 12 &#8211; Arkady Leokum \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u b\u00ed \u1ea9n kh\u00f4ng bao gi\u1edd l\u1eafng xu\u1ed1ng. T\u00ednh cho t\u1edbi gi\u1edd, \u0111\u00e3 h\u01a1n m\u1ed9t t\u00e1 l\u00fd thuy\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t ra trong th\u1ebf k\u1ec9 v\u1eeba r\u1ed3i ho\u1eb7c h\u01a1n. N\u0103m 1871, Charles Darwin \u0111\u00e3 c\u00f3 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-16191","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16191","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16191"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16191\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16192,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16191\/revisions\/16192"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16191"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16191"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16191"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}