{"id":16293,"date":"2021-11-27T20:25:55","date_gmt":"2021-11-27T13:25:55","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=16293"},"modified":"2021-11-27T20:25:56","modified_gmt":"2021-11-27T13:25:56","slug":"muoi-o-bien-tu-dau-toi-va-no-co-dang-tiep-tuc-tich-tu-lai-nua-khong","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/muoi-o-bien-tu-dau-toi-va-no-co-dang-tiep-tuc-tich-tu-lai-nua-khong\/","title":{"rendered":"Mu\u1ed1i \u1edf bi\u1ec3n t\u1eeb \u0111\u00e2u t\u1edbi v\u00e0 n\u00f3 c\u00f3 \u0111ang ti\u1ebfp t\u1ee5c t\u00edch t\u1ee5 l\u1ea1i n\u1eefa kh\u00f4ng?"},"content":{"rendered":"\n<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 12 &#8211; Arkady Leokum<\/p>\n\n\n\n<p>Bi\u1ec3n c\u1ea3 ch\u1ee9a r\u1ea5t nhi\u1ec1u h\u1ee3p ch\u1ea5t b\u1ecb c\u00e1c c\u01a1n m\u01b0a r\u1eeda tr\u00f4i sau khi h\u00f2a tan c\u00e1c ch\u1ea5t h\u00f3a h\u1ecdc trong c\u00e1c t\u1ea3ng \u0111\u00e1 l\u1ed9 thi\u00ean. Ho\u00e0n to\u00e0n t\u1ef1 nhi\u00ean, nh\u1eefng ch\u1ea5t c\u00f3 nhi\u1ec1u kh\u1ea3 n\u0103ng nh\u1ea5t \u0111\u1ec3 \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ec3n ch\u00ednh l\u00e0 nh\u1eefng ch\u1ea5t tan trong n\u01b0\u1edbc nhi\u1ec1u nh\u1ea5t, \u0111\u00f3 l\u00e0 Cl v\u00e0 Na &#8211; th\u00e0nh ph\u1ea7n c\u0103n b\u1ea3n c\u1ee7a mu\u1ed1i th\u01b0\u1eddng; ch\u00fang chi\u1ebfm t\u1edbi g\u1ea7n 90% t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c h\u1ee3p ch\u1ea5t h\u00f2a tan \u1edf trong bi\u1ec3n. Qua nhi\u1ec1u tri\u1ec7u n\u0103m, qu\u00e1 tr\u00ecnh x\u00f3i m\u00f2n \u0111\u00e3 k\u00e9o m\u1ed9t l\u01b0\u1ee3ng mu\u1ed1i t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng v\u1edbi kho\u1ea3ng b\u1ed1n th\u00eca u\u1ed1ng tr\u00e0 \u0111\u1ea7y v\u00e0o trong m\u1ed7i n\u1eeda l\u00edt n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n &#8211; m\u1ed9t n\u1ed3ng \u0111\u1ed9 m\u00e0 n\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebft t\u00e1ch ra kh\u1ecfi t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c \u0111\u1ea1i d\u01b0\u01a1ng th\u00ec s\u1ebd t\u1ea1o ra m\u1ed9t l\u1edbp mu\u1ed1i d\u1ea7y 45m. Nghe c\u00f3 v\u1ebb r\u1ea5t nhi\u1ec1u, nh\u01b0ng c\u00e1c t\u00ednh to\u00e1n l\u00f9i tr\u1edf l\u1ea1i c\u00f2n g\u1ee3i \u00fd r\u1eb1ng c\u00f3 l\u1ebd hi\u1ec7n gi\u1edd bi\u1ec3n \u0111\u00e3 ho\u00e0n to\u00e0n b\u00e3o h\u00f2a v\u1edbi mu\u1ed1i &#8211; v\u00e0 c\u0169ng ch\u1ebft ch\u00f3c nh\u01b0 bi\u1ec3n Ch\u1ebft. \u0110\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean l\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 kh\u00f4ng x\u1ea3y ra, cho n\u00ean \u0111i\u1ec1u b\u00ed \u1ea9n kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 t\u1ea1i sao bi\u1ec3n l\u1ea1i m\u1eb7n m\u00e0 l\u00e0 t\u1ea1i sao n\u00f3 l\u1ea1i kh\u00f4ng b\u1ecb b\u00e3o h\u00f2a mu\u1ed1i?<\/p>\n\n\n\n<p>M\u1ed9t l\u1eddi gi\u1ea3i th\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a ra v\u00e0o nh\u1eefng n\u0103m 1970, b\u1edfi m\u1ed9t nh\u00e0 sinh th\u00e1i h\u1ecdc kh\u00e1 n\u1ed5i ti\u1ebfng James Lovelock b\u1eb1ng vi\u1ec7c ph\u00e1t tri\u1ec3n \u201cgi\u1ea3 thuy\u1ebft Gaia\u201d c\u1ee7a \u00f4ng, m\u00e0 theo \u0111\u00f3 nh\u1eefng c\u01a1 th\u1ec3 s\u1ed1ng t\u01b0\u01a1ng t\u00e1c v\u1edbi tr\u00e1i \u0111\u1ea5t b\u1eb1ng nhi\u1ec1u c\u00e1ch gi\u00fap gi\u1eef cho h\u00e0nh tinh n\u00e0y v\u1eabn lu\u00f4n th\u00edch h\u1ee3p cho s\u1ef1 s\u1ed1ng. N\u1ed3ng \u0111\u1ed9 mu\u1ed1i qu\u00e1 cao s\u1ebd ra m\u1ed9t m\u1ed1i \u0111e do\u1ea1 h\u1ee7y di\u1ec7t cho s\u1ef1 s\u1ed1ng d\u01b0\u1edbi bi\u1ec3n v\u00e0 Lovelock t\u1ef1 h\u1ecfi li\u1ec7u c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 sinh v\u1eadt c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1eef \u1ed5n \u0111\u1ecbnh n\u1ed3ng \u0111\u1ed9 mu\u1ed1i b\u1ea5t ch\u1ea5p s\u1ef1 x\u00f3i m\u00f2n \u0111\u1ea5t li\u1ec1n to\u00e0n c\u1ea7u hay kh\u00f4ng. \u00d4ng \u0111\u00e3 t\u00ecm ra m\u1ed9t \u1ee9ng c\u1eed vi\u00ean trong c\u00e1c lo\u00e0i vi sinh v\u1eadt nguy\u00ean sinh ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m t\u1ea1o ra c\u00e1c ph\u00e1 c\u1ea1n kh\u1ed5ng l\u1ed3 \u1edf c\u00e1c v\u00f9ng b\u1edd bi\u1ec3n nh\u01b0 Baja California (ph\u00e1 l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1i h\u1ed3 b\u1ecb ng\u0103n c\u00e1ch v\u1edbi bi\u1ec3n b\u1edfi m\u1ed9t d\u1ea3i \u0111\u00e1 ng\u1ea7m hay c\u00e1t). Nhi\u1ec7t l\u01b0\u1ee3ng m\u1eb7t tr\u1eddi tr\u00ean c\u00e1c ph\u00e1 n\u00e0y l\u00e0m n\u01b0\u1edbc b\u1ed1c h\u01a1i \u0111i khi\u1ebfn mu\u1ed1i b\u1ecb l\u1eafng l\u1ea1i t\u1ea1i \u0111\u00e2y, sau \u0111\u00f3 n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n l\u1ea1i ch\u1ea3y v\u00e0o v\u00e0 qu\u00e1 tr\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eb7p l\u1ea1i. Kh\u00f4ng th\u1ec3 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e1 tr\u00ecnh n\u00e0y c\u00f3 \u0111\u1ee7 s\u1ee9c m\u1ea1nh \u0111\u1ec3 gi\u1eef nguy\u00ean \u0111\u1ed9 m\u1eb7n c\u1ee7a bi\u1ec3n hay kh\u00f4ng, nh\u01b0ng n\u00f3 v\u1eabn l\u00e0 m\u1ed9t gi\u1ea3i \u0111\u00e1p h\u1ea5p d\u1eabn thay v\u00ec ph\u1ea3i ch\u1ea5p nh\u1eadn m\u1ed9t b\u00ed \u1ea9n th\u1eadt kh\u00f3 ch\u1ecbu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 12 &#8211; Arkady Leokum Bi\u1ec3n c\u1ea3 ch\u1ee9a r\u1ea5t nhi\u1ec1u h\u1ee3p ch\u1ea5t b\u1ecb c\u00e1c c\u01a1n m\u01b0a r\u1eeda tr\u00f4i sau khi h\u00f2a tan c\u00e1c ch\u1ea5t h\u00f3a h\u1ecdc trong c\u00e1c t\u1ea3ng \u0111\u00e1 l\u1ed9 thi\u00ean. Ho\u00e0n to\u00e0n t\u1ef1 nhi\u00ean, nh\u1eefng ch\u1ea5t c\u00f3 nhi\u1ec1u kh\u1ea3 n\u0103ng nh\u1ea5t \u0111\u1ec3 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-16293","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16293","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16293"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16293\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16294,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16293\/revisions\/16294"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16293"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16293"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16293"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}