{"id":16327,"date":"2021-11-27T20:28:03","date_gmt":"2021-11-27T13:28:03","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=16327"},"modified":"2021-11-27T20:28:04","modified_gmt":"2021-11-27T13:28:04","slug":"vat-the-xa-nhat-co-the-thay-duoc-bang-mat-thuong-la-gi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/vat-the-xa-nhat-co-the-thay-duoc-bang-mat-thuong-la-gi\/","title":{"rendered":"V\u1eadt th\u1ec3 xa nh\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eb1ng m\u1eaft th\u01b0\u1eddng l\u00e0 g\u00ec?"},"content":{"rendered":"\n<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 12 &#8211; Arkady Leokum<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng c\u00e2u \u0111\u1ed1 m\u1eb9o th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t ra d\u01b0\u1edbi d\u1ea1ng \u201cB\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00ecn xa bao nhi\u00eau v\u1edbi m\u1eaft tr\u1ea7n?\u201d. B\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 ngh\u0129 ra n\u00f3 v\u00e0o kho\u1ea3ng 160km, gi\u1ea3 s\u1eed l\u00e0 t\u1eeb \u0111\u1ec9nh Everest hay \u0111i\u1ec3m n\u00e0o \u0111\u00f3 cao g\u1ea7n nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi th\u1ef1c s\u1ef1 ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o t\u1ea7m m\u1eaft c\u1ee7a b\u1ea1n t\u1ed1t t\u1edbi m\u1ee9c n\u00e0o nh\u01b0ng xa h\u01a1n nhi\u1ec1u so v\u1edbi b\u1ea1n ngh\u0129. B\u1ea5t c\u1ee9 ai v\u1edbi t\u1ea7m nh\u00ecn trung b\u00ecnh c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00ecn th\u1ea5y thi\u00ean h\u00e0 trong ch\u00f2m sao Ti\u00ean n\u1eef (Andromeda), c\u00e1ch tr\u00e1i \u0111\u1ea5t kho\u1ea3ng 2.200.000 n\u0103m \u00e1nh s\u00e1ng hay kho\u1ea3ng 20 t\u1ec9 t\u1ec9 km. C\u00f2n nh\u1eefng ai v\u1edbi t\u1ea7m nh\u00ecn th\u1ef1c s\u1ef1 t\u1ed1t th\u00ec th\u1eadm ch\u00ed c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00ecn tho\u00e1ng qua c\u0169ng th\u1ea5y thi\u00ean h\u00e0 M33 trong ch\u00f2m sao Tam gi\u00e1c (Triangulum). Thi\u00ean h\u00e0 n\u00e0y ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00ecn th\u1ea5y khi b\u1ea7u tr\u1eddi th\u1eadt s\u1ef1 trong v\u00e0 n\u00f3 c\u00e1ch xa tr\u00e1i \u0111\u1ea5t 3.000.000 n\u0103m \u00e1nh s\u00e1ng, g\u1ea7n g\u1ea5p r\u01b0\u1ee1i so v\u1edbi ch\u00f2m sao Ti\u00ean n\u1eef.<\/p>\n\n\n\n<p>Khi m\u1ed9t thi\u00ean th\u1ea1ch \u0111\u1ebfn g\u1ea7n tr\u00e1i \u0111\u1ea5t, t\u1ea1i sao l\u1ef1c h\u1ea5p d\u1eabn kh\u00f4ng k\u00e9o n\u00f3 v\u00e0o v\u00e0 g\u00e2y n\u00ean m\u1ed9t c\u00fa va ch\u1ea1m?<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t \u0111\u00e3 su\u00fdt l\u00e2m nguy v\u00e0o n\u0103m 2002, khi m\u1ed9t thi\u00ean th\u1ea1ch r\u1ed9ng kho\u1ea3ng 100m, t\u00ean l\u00e0 2002MN, \u0111\u1ebfn g\u1ea7n 120.000km so v\u1edbi tr\u00e1i \u0111\u1ea5t. N\u1ebfu l\u00fac \u0111\u00f3 n\u00f3 va v\u00e0o tr\u00e1i \u0111\u1ea5t, c\u00fa va ch\u1ea1m s\u1ebd c\u00f3 s\u1ee9c m\u1ea1nh h\u1ee7y di\u1ec7t c\u1ee7a g\u1ea7n m\u1ed9t ch\u1ee5c qu\u1ea3 bom khinh kh\u00ed (H-bomb). Theo c\u00e1ch n\u00f3i th\u01b0\u1eddng ng\u00e0y, 120.000km d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t kho\u1ea3ng c\u00e1ch r\u1ea5t l\u1edbn nh\u01b0ng tr\u1ecdng l\u1ef1c c\u1ee7a tr\u00e1i \u0111\u1ea5t v\u1eabn c\u00f2n m\u1ed9t v\u00e0i \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u00f2n xa h\u01a1n nhi\u1ec1u trong kh\u00f4ng gian (b\u1eb1ng ch\u1ee9ng l\u00e0 m\u1eb7t tr\u0103ng c\u1ee7a ch\u00fang ta, v\u1edbi kho\u1ea3ng c\u00e1ch xa h\u01a1n g\u1ea5p ba l\u1ea7n). L\u00fd do khi\u1ebfn 2002MN tr\u01b0\u1ee3t kh\u1ecfi t\u1ea7m ng\u1eafm c\u1ee7a tr\u00e1i \u0111\u1ea5t l\u00e0 chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i c\u1ee7a n\u00f3 so v\u1edbi tr\u00e1i \u0111\u1ea5t th\u00ec qu\u00e1 nhanh &#8211; kho\u1ea3ng 10.000 m\/s &#8211; \u0111\u1ebfn n\u1ed7i n\u00f3 \u0111\u00e3 c\u00f3 \u0111\u1ee7 n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec3 tho\u00e1t ra kh\u1ecfi \u201cgi\u1ebfng tr\u1ecdng l\u1ef1c\u201d c\u1ee7a tr\u00e1i \u0111\u1ea5t v\u00e0 tr\u1edf v\u1ec1 v\u1edbi kh\u00f4ng gian s\u00e2u th\u1eb3m. M\u1ed9t t\u00ednh to\u00e1n nhanh cho th\u1ea5y r\u1eb1ng 2002MN ph\u1ea3i t\u1edbi g\u1ea7n 3.200km so v\u1edbi m\u1eb7t \u0111\u1ea5t \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb h\u00fat v\u00e0o v\u00e0 g\u00e2y ra m\u1ed9t v\u1ee5 va ch\u1ea1m. H\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c thi\u00ean th\u1ea1ch c\u00f3 m\u1ed9t t\u1ed1c \u0111\u1ed9 c\u00f2n cao h\u01a1n v\u00e0 ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn g\u1ea7n 1.600 km so v\u1edbi tr\u00e1i \u0111\u1ea5t \u0111\u1ec3 va v\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00fang ta. Tuy nhi\u00ean, \u0111\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 th\u1eddi gian cho t\u1edbi khi c\u00f3 m\u1ed9t thi\u00ean th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 12 &#8211; Arkady Leokum \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng c\u00e2u \u0111\u1ed1 m\u1eb9o th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t ra d\u01b0\u1edbi d\u1ea1ng \u201cB\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00ecn xa bao nhi\u00eau v\u1edbi m\u1eaft tr\u1ea7n?\u201d. B\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 ngh\u0129 ra n\u00f3 v\u00e0o kho\u1ea3ng 160km, gi\u1ea3 s\u1eed l\u00e0 t\u1eeb \u0111\u1ec9nh Everest [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-16327","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16327","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16327"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16327\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16328,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16327\/revisions\/16328"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16327"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16327"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16327"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}