{"id":16339,"date":"2021-11-27T20:28:49","date_gmt":"2021-11-27T13:28:49","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=16339"},"modified":"2021-11-27T20:28:50","modified_gmt":"2021-11-27T13:28:50","slug":"tai-sao-nhung-hanh-tinh-ben-trong-la-da-trong-khi-cac-hanh-tinh-ben-ngoai-la-nhung-qua-cau-khi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/tai-sao-nhung-hanh-tinh-ben-trong-la-da-trong-khi-cac-hanh-tinh-ben-ngoai-la-nhung-qua-cau-khi\/","title":{"rendered":"T\u1ea1i sao nh\u1eefng h\u00e0nh tinh b\u00ean trong l\u00e0 \u0111\u00e1 trong khi c\u00e1c h\u00e0nh tinh b\u00ean ngo\u00e0i l\u00e0 nh\u1eefng qu\u1ea3 c\u1ea7u kh\u00ed?"},"content":{"rendered":"\n<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 12 &#8211; Arkady Leokum<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1ch \u0111\u00e2y r\u1ea5t l\u00e2u v\u00e0o n\u0103m 1755, tri\u1ebft gia Immanuel Kant \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a ra \u00fd t\u01b0\u1edfng r\u1eb1ng m\u1eb7t tr\u1eddi v\u00e0 c\u00e1c h\u00e0nh tinh \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4 \u0111\u1eb7c l\u1ea1i t\u1eeb m\u1ed9t \u0111\u00e1m m\u00e2y b\u1ee5i v\u00e0 kh\u00ed kh\u1ed5ng l\u1ed3, t\u1eeb \u0111\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u k\u00e8n tr\u1ed1ng \u0111\u00e3 ca ng\u1ee3i th\u00eam \u201cgi\u1ea3 thi\u1ebft tinh v\u00e2n\u201d n\u00e0y, gi\u1ea3 thi\u1ebft \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a ra m\u1ed9t gi\u1ea3i ph\u00e1p th\u00fa v\u1ecb v\u00e0 h\u1ea5p d\u1eabn cho c\u00e2u h\u1ecfi t\u1ea1i sao nh\u1eefng h\u00e0nh tinh nh\u1ecf b\u1eb1ng \u0111\u00e1 nh\u01b0 tr\u00e1i \u0111\u1ea5t v\u00e0 sao H\u1ecfa \u1edf g\u1ea7n m\u1eb7t tr\u1eddi h\u01a1n l\u00e0 \u201cnh\u1eefng g\u00e3 kh\u1ed5ng l\u1ed3 b\u1eb1ng kh\u00ed\u201d \u0111\u1eafc th\u1eafng nh\u01b0 sao M\u1ed9c v\u00e0 sao Th\u1ed5. Kh\u00e1 \u0111\u01a1n gi\u1ea3n, s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a m\u1eb7t tr\u1eddi n\u00f3ng b\u1ecfng \u0111\u00e3 h\u00fat c\u1ea1n kh\u00ed d\u1ec5 bay h\u01a1i c\u1ee7a v\u00f9ng b\u00ean trong c\u1ee7a \u0111\u00e1m m\u00e2y nguy\u00ean th\u1ee7y, ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i ph\u00eda sau nh\u1eefng v\u1eadt ch\u1ea5t n\u1eb7ng h\u01a1n, th\u1ee9 \u0111\u00e3 s\u1ee5p xu\u1ed1ng d\u01b0\u1edbi l\u1ef1c h\u1ea5p d\u1eabn c\u1ee7a ch\u00ednh m\u00ecnh \u0111\u1ec3 h\u00ecnh th\u00e0nh c\u00e1c h\u00e0nh tinh \u0111\u00e1, m\u1ed9t trong s\u1ed1 \u0111\u00f3 l\u00e0 n\u01a1i ch\u00fang ta \u0111ang c\u01b0 ng\u1ee5.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u0169ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 nh\u1eefng t\u00ednh to\u00e1n cho h\u1ec7 m\u1eb7t tr\u1eddi c\u1ee7a ch\u00fang ta, l\u00fd thuy\u1ebft n\u00e0y \u0111\u01b0a ra m\u1ed9t d\u1ef1 \u0111o\u00e1n: nh\u1eefng h\u00e0nh tinh gi\u1ed1ng sao M\u1ed9c c\u0169ng s\u1ebd kh\u00f4ng bao gi\u1edd \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y \u1edf qu\u00e1 g\u1ea7n ng\u00f4i sao m\u1eb9 c\u1ee7a ch\u00fang trong c\u00e1c h\u1ec7 m\u1eb7t tr\u1eddi kh\u00e1c. Tuy nhi\u00ean, g\u1ea7n \u0111\u00e2y, theo gi\u00e1o s\u01b0 Scott Tremain, m\u1ed9t nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u h\u00e0nh tinh \u1edf \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Princeton, \u0111\u00e3 bu\u1ed3n b\u00e3 nh\u1eadn x\u00e9t: \u201cH\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c d\u1ef1 \u0111o\u00e1n c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00e0 l\u00fd lu\u1eadn v\u1ec1 s\u1ef1 h\u00ecnh th\u00e0nh h\u00e0nh tinh \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 sai\u201d v\u00e0 l\u00fd thuy\u1ebft n\u00e0y c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t ngo\u1ea1i l\u1ec7. Kh\u00f4ng l\u00e2u sau khi c\u00e1c nh\u00e0 thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc b\u1eaft \u0111\u1ea7u ph\u00e1t hi\u1ec7n c\u00e1c h\u1ec7 h\u00e0nh tinh b\u00ean ngo\u00e0i h\u1ec7 m\u1eb7t tr\u1eddi, h\u1ecd c\u0169ng \u0111\u00e3 ph\u00e1t hi\u1ec7n ra c\u00e1c qu\u1ea3 c\u1ea7u kh\u00ed kh\u1ed5ng l\u1ed3 xoay quanh r\u1ea5t g\u1ea7n c\u00e1c ng\u00f4i sao trung t\u00e2m.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ecd \u0111\u00e3 c\u1ed1 \u0111\u01b0a ra m\u1ed9t v\u00e0i l\u1eddi gi\u1ea3i th\u00edch thay th\u1ebf kh\u00e1c, ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 \u00fd ni\u1ec7m r\u1eb1ng c\u00e1c qu\u1ea3 c\u1ea7u kh\u00ed kh\u1ed5ng l\u1ed3 th\u1ef1c ra c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh th\u00e0nh \u1edf nh\u1eefng ph\u1ea7n l\u1ea1nh h\u01a1n c\u1ee7a tinh v\u00e2n nh\u01b0ng sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng xo\u1eafn \u1ed1c v\u00e0o trong, nh\u01b0ng l\u00fd thuy\u1ebft n\u00e0o c\u0169ng c\u00f3 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 (v\u00ed d\u1ee5, gi\u1ea3i th\u00edch t\u1ea1i sao c\u00e1c qu\u1ea3 c\u1ea7u kh\u00ed kh\u1ed5ng l\u1ed3 n\u00e0y kh\u00f4ng ti\u1ebfp t\u1ee5c chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng xo\u1eafn \u1ed1c v\u00e0o trong cho t\u1edbi khi b\u1ecb \u0111\u1ed1t ch\u00e1y). C\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 b\u1edfi v\u00ec th\u1ef1c s\u1ef1 kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t c\u00e1ch gi\u1ea3i th\u00edch \u0111\u01a1n gi\u1ea3n.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 12 &#8211; Arkady Leokum C\u00e1ch \u0111\u00e2y r\u1ea5t l\u00e2u v\u00e0o n\u0103m 1755, tri\u1ebft gia Immanuel Kant \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a ra \u00fd t\u01b0\u1edfng r\u1eb1ng m\u1eb7t tr\u1eddi v\u00e0 c\u00e1c h\u00e0nh tinh \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4 \u0111\u1eb7c l\u1ea1i t\u1eeb m\u1ed9t \u0111\u00e1m m\u00e2y b\u1ee5i v\u00e0 kh\u00ed kh\u1ed5ng l\u1ed3, t\u1eeb \u0111\u00f3 r\u1ea5t [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-16339","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16339","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16339"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16339\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16340,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16339\/revisions\/16340"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16339"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16339"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16339"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}