{"id":16353,"date":"2021-11-27T20:29:42","date_gmt":"2021-11-27T13:29:42","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=16353"},"modified":"2021-11-27T20:29:43","modified_gmt":"2021-11-27T13:29:43","slug":"cai-gi-gay-ra-suc-keo-cua-trong-luc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/cai-gi-gay-ra-suc-keo-cua-trong-luc\/","title":{"rendered":"C\u00e1i g\u00ec g\u00e2y ra s\u1ee9c k\u00e9o c\u1ee7a tr\u1ecdng l\u1ef1c?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 12 &#8211; Arkady Leokum<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u00e2y l\u00e0 c\u00e2u h\u1ecfi khoa h\u1ecdc th\u01b0\u1eddng g\u1eb7p nh\u1ea5t, cho th\u1ea5y c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng g\u1eb7p r\u1eafc r\u1ed1i trong v\u1ea5n \u0111\u1ec1 l\u1ef1c h\u1ea5p d\u1eabn nh\u01b0 Isaac Newton t\u1eebng g\u1eb7p. B\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 ngh\u0129 r\u1eb1ng c\u00f4ng th\u1ee9c c\u1ee7a \u0110\u1ecbnh lu\u1eadt V\u1ea1n v\u1eadt H\u1ea5p d\u1eabn s\u1ebd gi\u00fap m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi n\u1eafm v\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y nh\u01b0ng s\u1ef1 th\u1eadt l\u1ea1i kh\u00f4ng ho\u00e0n to\u00e0n nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">L\u1eadp tr\u01b0\u1eddng c\u00f4ng khai c\u1ee7a Newton \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00eau ra n\u0103m 1713 trong cu\u1ed1n s\u00e1ch n\u1ed5i ti\u1ebfng nh\u1ea5t c\u1ee7a \u00f4ng Principia l\u00e0 \u201ct\u00f4i kh\u00f4ng c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng kh\u00e1m ph\u00e1 nguy\u00ean nh\u00e2n c\u1ee7a nh\u1eefng \u0111\u1eb7c t\u00ednh c\u1ee7a l\u1ef1c h\u1ea5p d\u1eabn t\u1eeb c\u00e1c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng t\u1ef1 nhi\u00ean, v\u00e0 t\u00f4i kh\u00f4ng tr\u00ecnh b\u00e0y c\u00e1c gi\u1ea3 thi\u1ebft v\u1edbi ch\u00fang ta, ch\u1ec9 c\u1ea7n bi\u1ebft l\u1ef1c h\u1ea5p d\u1eabn th\u1eadt s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i l\u00e0 \u0111\u1ee7\u201d. Cho n\u00ean \u1edf \u0111\u00e2y, Newton d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 \u0111\u00e3 \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn l\u1ef1c h\u1ea5p d\u1eabn nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t bi\u1ec3u hi\u1ec7n c\u1ee7a tinh th\u1ea7n hi\u1ec7n h\u1eefu kh\u1eafp n\u01a1i c\u1ee7a Ch\u00faa, v\u00e0 \u00f4ng bi\u1ebft tinh th\u1ea7n \u0111\u00f3 s\u1ebd kh\u00f4ng \u0103n thua g\u00ec \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ed1i th\u1ee7 khoa h\u1ecdc c\u1ee7a \u00f4ng. B\u00ed \u1ea9n ch\u1ee7 y\u1ebfu \u1edf \u0111\u00e2y l\u00e0 l\u00e0m c\u00e1ch n\u00e0o m\u00e0 m\u1ed9t kh\u1ed1i l\u1edbn nh\u01b0 tr\u00e1i \u0111\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u00e1c v\u1eadt th\u1ec3 \u1edf xa xuy\u00ean qua ch\u00e2n kh\u00f4ng c\u1ee7a kh\u00f4ng gian. Einstein \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a ra c\u00e2u gi\u1ea3i \u0111\u00e1p v\u00e0o n\u0103m 1915, trong Thuy\u1ebft T\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ed1i c\u1ee7a \u00f4ng. Thuy\u1ebft n\u00e0y xem x\u00e9t l\u1ef1c h\u1ea5p d\u1eabn nh\u01b0 c\u00e1c s\u1ef1 b\u00f3p m\u00e9o g\u00e2y ra b\u1edfi kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng trong ch\u00ednh c\u1ea5u tr\u00fac c\u1ee7a kh\u00f4ng gian v\u00e0 th\u1eddi gian.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t \u00fd t\u01b0\u1edfng r\u1ea5t s\u00e2u s\u1eafc, trong khi t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c quan \u0111i\u1ec3m v\u1ec1 s\u1ef1 chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng v\u00e0 l\u1ef1c \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed1i k\u1ebft m\u1eadt thi\u1ebft v\u1edbi c\u00e1ch nh\u00ecn c\u1ee7a ch\u00fang ta v\u1ec1 kh\u00f4ng gian v\u00e0 th\u1eddi gian l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i, Einstein l\u1ea1i n\u00f3i ch\u00fang ta ph\u1ea3i t\u1eeb b\u1ecf c\u00e1c quan \u0111i\u1ec3m \u0111\u00f3 v\u00e0 ngh\u0129 v\u1ec1 l\u1ef1c h\u1ea5p d\u1eabn nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t kh\u00f4ng gian v\u00e0 th\u1eddi gian b\u1ecb u\u1ed1n cong \u0111\u1ec3 ch\u00fang c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ea1o ra m\u1ed9t \u1ea5n t\u01b0\u1ee3ng r\u1eb1ng c\u00e1c v\u1eadt th\u1ec3 h\u1ea5p d\u1eabn l\u1eabn nhau.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00f3i m\u1ed9t c\u00e1ch \u0111\u1ea1i kh\u00e1i, Einstein \u0111ang n\u00f3i r\u1eb1ng ch\u00fang ta tin r\u1eb1ng l\u1ef1c h\u1ea5p d\u1eabn l\u00e0 m\u1ed9t l\u1ef1c b\u1edfi v\u00ec c\u00e1c \u0111o \u0111\u1ea1c c\u1ee7a ch\u00fang ta v\u1ec1 s\u1ef1 r\u01a1i c\u1ee7a tr\u00e1i t\u00e1o l\u00e0 ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi c\u00e1c t\u00ednh ch\u1ea5t m\u00e0 ch\u00fang ta cho l\u00e0 duy nh\u1ea5t. Tuy nhi\u00ean, \u0111i\u1ec1u th\u1eadt s\u1ef1 x\u1ea3y ra l\u00e0 c\u00e1c \u0111o \u0111\u1ea1c c\u1ee7a ch\u00fang ta v\u1ec1 kh\u00f4ng gian v\u00e0 th\u1eddi gian \u0111\u00e3 b\u1ecb sai l\u1ec7ch b\u1edfi l\u1ef1c h\u1ea5p d\u1eabn v\u00e0 t\u1ea1o n\u00ean c\u00e1c t\u00ednh ch\u1ea5t \u0111\u00f3.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 12 &#8211; Arkady Leokum \u0110\u00e2y l\u00e0 c\u00e2u h\u1ecfi khoa h\u1ecdc th\u01b0\u1eddng g\u1eb7p nh\u1ea5t, cho th\u1ea5y c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng g\u1eb7p r\u1eafc r\u1ed1i trong v\u1ea5n \u0111\u1ec1 l\u1ef1c h\u1ea5p d\u1eabn nh\u01b0 Isaac Newton t\u1eebng g\u1eb7p. B\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 ngh\u0129 r\u1eb1ng c\u00f4ng th\u1ee9c c\u1ee7a \u0110\u1ecbnh [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-16353","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16353","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16353"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16353\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16354,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16353\/revisions\/16354"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16353"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16353"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16353"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}