{"id":16385,"date":"2021-11-27T20:31:43","date_gmt":"2021-11-27T13:31:43","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=16385"},"modified":"2021-11-27T20:31:44","modified_gmt":"2021-11-27T13:31:44","slug":"vu-tru-co-chua-lo-trang-khong","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/vu-tru-co-chua-lo-trang-khong\/","title":{"rendered":"V\u0169 tr\u1ee5 c\u00f3 ch\u1ee9a l\u1ed7 tr\u1eafng kh\u00f4ng?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 12 &#8211; Arkady Leokum<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Theo nh\u01b0 t\u00ean c\u1ee7a n\u00f3, m\u1ed9t l\u1ed7 tr\u1eafng s\u1ebd \u0111\u1ed1i l\u1eadp ch\u00ednh x\u00e1c v\u1edbi l\u1ed7 \u0111en. Trong khi l\u1ed7 \u0111en l\u00e0 m\u1ed9t v\u00f9ng kh\u00f4ng gian m\u00e0 t\u1ea1i \u0111\u00f3 v\u1eadt ch\u1ea5t s\u1ebd bi\u1ebfn m\u1ea5t gi\u1ed1ng nh\u01b0 n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ed5 v\u00e0o \u1ed1ng c\u1ed1ng, l\u1ed7 tr\u1eafng s\u1ebd cho ph\u00e9p m\u1ecdi v\u1eadt b\u00f9ng ph\u00e1t ra t\u1eeb h\u01b0 kh\u00f4ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 m\u1ed9t su\u1ed1i n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean l\u00e0 l\u1ed7 tr\u1eafng kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ed3n t\u1ea1i, \u00edt nh\u1ea5t l\u00e0 theo to\u00e1n h\u1ecdc. \u0110i\u1ec3m kh\u1edfi \u0111\u1ea7u c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 s\u1ef1 s\u1ee5p \u0111\u1ed5 c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u00f4i sao khi m\u00e0 nhi\u00ean li\u1ec7u h\u1ea1t nh\u00e2n c\u1ee7a n\u00f3 \u0111\u00e3 ch\u00e1y h\u1ebft. V\u00ec kh\u00f4ng c\u00f2n g\u00ec \u0111\u1ec3 ng\u0103n s\u1ef1 s\u1ee5p \u0111\u1ed5 v\u00e0 tr\u1ecdng l\u1ef1c s\u1ebd ng\u00e0y c\u00e0ng m\u1ea1nh h\u01a1n, m\u1ed9t khu v\u1ef1c s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh th\u00e0nh m\u00e0 t\u1ea1i \u0111\u00f3 tr\u1ecdng l\u1ef1c m\u1ea1nh t\u1edbi m\u1ee9c ngay c\u1ea3 \u00e1nh s\u00e1ng c\u0169ng kh\u00f4ng tho\u00e1t ra \u0111\u01b0\u1ee3c &#8211; n\u00f3i c\u00e1ch kh\u00e1c l\u00e0 l\u1ed7 \u0111en.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Theo thuy\u1ebft tr\u1ecdng tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a Einstein, n\u1ebfu trong kh\u00f4ng gian c\u00f3 l\u1ed7 \u0111en, \u1ea9n d\u1ea5u \u1edf trung t\u00e2m c\u1ee7a n\u00f3 s\u1ebd l\u00e0 m\u1ed9t v\u00f9ng tr\u1ecdng tr\u01b0\u1eddng m\u1ea1nh v\u00f4 h\u1ea1n, m\u1ed9t \u0111i\u1ec3m \u201c\u0111\u1ed9c nh\u1ea5t\u201d (singularity).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tuy nhi\u00ean, n\u1ebfu l\u1ed7 \u0111en \u0111ang xoay (l\u1ed7 \u0111en \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o th\u00e0nh t\u1eeb m\u1ed9t ng\u00f4i sao \u0111ang xoay th\u00ec g\u1ea7n nh\u01b0 ch\u1eafc ch\u1eafn l\u00e0 l\u1ed7 \u0111en \u0111\u00f3 s\u1ebd xoay) th\u00ec m\u1ecdi vi\u1ec7c l\u1ea1i kh\u00e1c h\u01a1n. \u1ede \u0111i\u1ec3m \u0111\u1ed9c nh\u1ea5t, n\u00f3 s\u1ebd ch\u1ee9a m\u1ed9t \u201ccu\u1ed1ng h\u1ecdng\u201d \u1edf trung t\u00e2m m\u00e0 t\u1eeb \u0111\u00f3 v\u1eadt ch\u1ea5t b\u1ecb bi\u1ebfn m\u1ea5t v\u00e0 t\u1eeb \u0111\u00f3 v\u1eadt ch\u1ea5t l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c \u201cho\u201d v\u00e0o n\u01a1i n\u00e0o \u0111\u00f3 trong v\u0169 tr\u1ee5. D\u00f2ng v\u1eadt ch\u1ea5t tu\u00f4n ch\u1ea3y \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o th\u00e0nh s\u1ebd l\u00e0 m\u1ed9t l\u1ed7 tr\u1eafng: m\u1ed9t d\u00f2ng su\u1ed1i v\u1eadt ch\u1ea5t v\u00e0 n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u1eady c\u00e1c l\u1ed7 tr\u1eafng \u0111ang \u1edf \u0111\u00e2u? Nh\u00ecn s\u01a1, ch\u00fang c\u00f3 th\u1ec3 \u0111ang \u1edf kh\u1eafp v\u0169 tr\u1ee5; c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u nh\u1eefng b\u1eb1ng ch\u1ee9ng r\u1eb1ng v\u1eadt ch\u1ea5t v\u00e0 n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng \u0111ang ch\u1ea3y v\u00e0o v\u0169 tr\u1ee5 (th\u1ef1c t\u1ebf, ngay c\u1ea3 ch\u00ednh l\u1ed7 \u0111en c\u0169ng cho th\u1ea5y c\u00e1c d\u1ea5u hi\u1ec7u r\u1eb1ng n\u00f3 t\u1eebng l\u00e0 m\u1ed9t l\u1ed7 tr\u1eafng).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tuy nhi\u00ean, v\u00e0o gi\u1eefa nh\u1eefng n\u0103m 1970, m\u1ed9t l\u00fd thuy\u1ebft gia ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng minh r\u1eb1ng l\u1ed7 tr\u1eafng s\u1ebd l\u1eadp t\u1ee9c b\u1ecb chuy\u1ec3n th\u00e0nh l\u1ed7 \u0111en, ngay khi n\u00f3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n, v\u00ec b\u1ee5i v\u00e0 kh\u00ed xung quanh s\u1ebd r\u01a1i v\u00e0o l\u1ed7 tr\u1eafng v\u00e0 l\u00e0m n\u00f3 ti\u00eau tan. Do \u0111\u00f3, b\u1ea5t ch\u1ea5p vi\u1ec7c l\u1ed7 tr\u1eafng c\u00f3 m\u1ed9t kh\u1ea3 n\u0103ng to\u00e1n h\u1ecdc kh\u00e1 t\u00e1o b\u1ea1o, v\u1eadt l\u00fd h\u1ecdc k\u00e9m c\u1ecfi d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 \u0111ang ng\u0103n ch\u00fang ta nh\u00ecn th\u1ea5y n\u00f3.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 12 &#8211; Arkady Leokum Theo nh\u01b0 t\u00ean c\u1ee7a n\u00f3, m\u1ed9t l\u1ed7 tr\u1eafng s\u1ebd \u0111\u1ed1i l\u1eadp ch\u00ednh x\u00e1c v\u1edbi l\u1ed7 \u0111en. Trong khi l\u1ed7 \u0111en l\u00e0 m\u1ed9t v\u00f9ng kh\u00f4ng gian m\u00e0 t\u1ea1i \u0111\u00f3 v\u1eadt ch\u1ea5t s\u1ebd bi\u1ebfn m\u1ea5t gi\u1ed1ng nh\u01b0 n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ed5 v\u00e0o \u1ed1ng [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-16385","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16385","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16385"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16385\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16386,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16385\/revisions\/16386"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16385"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16385"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16385"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}