{"id":16449,"date":"2021-11-27T20:35:47","date_gmt":"2021-11-27T13:35:47","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=16449"},"modified":"2021-11-27T20:35:48","modified_gmt":"2021-11-27T13:35:48","slug":"tai-sao-carbon-monoxide-co-gay-chet-nguoi-trong-khi-mot-nua-cua-no-la-oxygen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/tai-sao-carbon-monoxide-co-gay-chet-nguoi-trong-khi-mot-nua-cua-no-la-oxygen\/","title":{"rendered":"T\u1ea1i sao carbon monoxide (CO) g\u00e2y ch\u1ebft ng\u01b0\u1eddi, trong khi m\u1ed9t n\u1eeda c\u1ee7a n\u00f3 l\u00e0 oxygen?"},"content":{"rendered":"\n<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 12 &#8211; Arkady Leokum<\/p>\n\n\n\n<p>M\u1ed9t ngh\u1ecbch l\u00fd hi\u1ec3n nhi\u00ean nh\u01b0 th\u1ebf, ch\u1eb3ng l\u1ebd m\u00f4n h\u00f3a h\u1ecdc \u0111\u00e3 kh\u00f4ng gi\u1ea3i th\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00ec? Tuy nhi\u00ean, trong m\u1ed9t m\u00f4n h\u1ecdc ch\u1eafc ch\u1eafn ph\u1ea3i c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec \u0111\u00f3 tuy\u1ec7t di\u1ec7u \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch c\u00e1c ngh\u1ecbch l\u00fd nh\u01b0 t\u1ea1i sao CO gi\u00e0u oxygen l\u1ea1i g\u00e2y ch\u1ebft ng\u01b0\u1eddi &#8211; hay t\u1ea1i sao mu\u1ed1i \u0103n l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u1ed9c, m\u1eb7c d\u00f9 n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o th\u00e0nh t\u1eeb chlorine, ch\u1ea5t \u0111\u00e3 gi\u1ebft h\u00e0ng ng\u00e0n \u0111\u1ed9i qu\u00e2n trong th\u1ebf chi\u1ebfn th\u1ee9 nh\u1ea5t.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1ch \u0111\u1ec3 l\u00fd gi\u1ea3i ngh\u1ecbch l\u00fd \u0111\u00f3 n\u1eb1m trong li\u00ean k\u1ebft h\u00f3a h\u1ecdc t\u1ea1o ra b\u1edfi c\u00e1c \u0111\u00e1m m\u00e2y electron bao quanh m\u1ed7i nguy\u00ean t\u1eed. Trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p c\u1ee7a mu\u1ed1i, li\u00ean k\u1ebft m\u1ea1nh gi\u1eefa c\u00e1c nguy\u00ean t\u1eed Na v\u1edbi Cl \u0111\u1ea3m b\u1ea3o cho Cl kh\u00f4ng h\u00ecnh th\u00e0nh n\u00ean c\u00e1c ph\u00e2n t\u1eed Cl2 \u0111\u1ec3 r\u1ed3i li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi n\u01b0\u1edbc v\u00e0 t\u1ea1o th\u00e0nh acid HCl, nh\u1eefng ch\u1ea5t g\u00e2y ra hi\u1ec7u \u1ee9ng ch\u1ebft ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a chlorine.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u1ef1 nguy hi\u1ec3m c\u1ee7a CO b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb s\u1ef1 t\u01b0\u01a1ng t\u00e1c c\u1ee7a n\u00f3 v\u1edbi haemoglobin, lo\u1ea1i protein ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m trong vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n O2 \u0111i kh\u1eafp c\u01a1 th\u1ec3. Haemoglobin c\u00f3 c\u00e1c \u0111i\u1ec3m tr\u00ean b\u1ec1 m\u1eb7t c\u1ee7a n\u00f3 d\u00f9ng \u0111\u1ec3 mang c\u00e1c ph\u00e2n t\u1eed O2; nh\u01b0ng th\u1eadt kh\u00f4ng may l\u00e0 c\u00e1c \u0111i\u1ec3m \u0111\u00f3 l\u1ea1i \u201cm\u00ea m\u1ea9n\u201d ph\u00e2n t\u1eed CO h\u01a1n O2. H\u1eadu qu\u1ea3 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi h\u00edt ph\u1ea3i b\u1ecb ng\u1ea1t th\u1edf \u1edf m\u1ee9c \u0111\u1ed9 ph\u00e2n t\u1eed: ch\u1ec9 c\u1ea7n n\u1ed3ng \u0111\u1ed9 CO b\u1eb1ng 1\/1.000 so v\u1edbi kh\u00f4ng kh\u00ed c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y t\u1eed vong.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u1eabu nhi\u00ean, c\u1ea3 CO2 c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y t\u1eed vong, nh\u01b0 s\u1ef1 ki\u1ec7n n\u0103m 1986 \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng t\u1ecf, khi 1.700 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft t\u1ea1i Cameroon do s\u1ef1 ph\u00f3ng th\u00edch CO2 t\u1eeb h\u1ed3 Nyos. V\u00ec CO2 kh\u00f4ng c\u00f3 \u00e1i l\u1ef1c c\u1ef1c cao v\u1edbi haemoglobon nh\u01b0 h\u1ecd h\u00e0ng CO c\u1ee7a n\u00f3, n\u1ed3ng \u0111\u1ed9 t\u1eed vong c\u1ee7a n\u00f3 ph\u1ea3i cao h\u01a1n kho\u1ea3ng 100 l\u1ea7n, t\u1ee9c l\u00e0 n\u1ebfu n\u1ed3ng \u0111\u1ed9 CO2 chi\u1ebfm t\u1edbi 1\/10 trong kh\u00f4ng kh\u00ed th\u00ec m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y t\u1eed vong \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 12 &#8211; Arkady Leokum M\u1ed9t ngh\u1ecbch l\u00fd hi\u1ec3n nhi\u00ean nh\u01b0 th\u1ebf, ch\u1eb3ng l\u1ebd m\u00f4n h\u00f3a h\u1ecdc \u0111\u00e3 kh\u00f4ng gi\u1ea3i th\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00ec? Tuy nhi\u00ean, trong m\u1ed9t m\u00f4n h\u1ecdc ch\u1eafc ch\u1eafn ph\u1ea3i c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec \u0111\u00f3 tuy\u1ec7t di\u1ec7u \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch c\u00e1c ngh\u1ecbch l\u00fd [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-16449","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16449","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16449"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16449\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16450,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16449\/revisions\/16450"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16449"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16449"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16449"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}