{"id":16461,"date":"2021-11-27T20:36:34","date_gmt":"2021-11-27T13:36:34","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=16461"},"modified":"2021-11-27T20:36:35","modified_gmt":"2021-11-27T13:36:35","slug":"tai-sao-mot-so-chat-ran-nhu-thuy-tinh-va-perpex-chat-deo-lam-kinh-may-bay-lai-trong-suot","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/tai-sao-mot-so-chat-ran-nhu-thuy-tinh-va-perpex-chat-deo-lam-kinh-may-bay-lai-trong-suot\/","title":{"rendered":"T\u1ea1i sao m\u1ed9t s\u1ed1 ch\u1ea5t r\u1eafn nh\u01b0 th\u1ee7y tinh v\u00e0 perpex (ch\u1ea5t d\u1ebbo l\u00e0m k\u00ednh m\u00e1y bay) l\u1ea1i trong su\u1ed1t?"},"content":{"rendered":"\n<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 12 &#8211; Arkady Leokum<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ea5t c\u1ee9 v\u1eadt n\u00e0o trong su\u1ed1t \u0111\u1ec1u cho ph\u00e9p c\u00e1c tia s\u00e1ng \u0111i xuy\u00ean qua c\u00e1c l\u1edbp nguy\u00ean t\u1eed d\u00e0y \u0111\u1eb7c c\u1ee7a n\u00f3 m\u1ed9t c\u00e1ch g\u1ea7n nh\u01b0 to\u00e0n v\u1eb9n. V\u00ec ch\u1ec9 m\u1ed9t h\u1ea1t mu\u1ed1i nh\u1ecf c\u0169ng ch\u1ee9a c\u0169ng ch\u1ee9a kho\u1ea3ng 20 t\u1ec9 nguy\u00ean t\u1eed, kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec ng\u1ea1c nhi\u00ean khi \u00e1nh s\u00e1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i qua h\u1ea7u h\u1ebft ch\u1ea5t r\u1eafn v\u00e0 b\u1ecb gi\u1eef l\u1ea1i, b\u1ecb ph\u1ea3n x\u1ea1 hay ph\u00e2n t\u00e1n b\u1edfi c\u00e1c \u0111\u00e1m m\u00e2y electron bao quanh m\u1ed7i nguy\u00ean t\u1eed. L\u00fd do m\u00e0 \u00e1nh s\u00e1ng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111i xuy\u00ean qua c\u00e1c ch\u1ea5t nh\u01b0 th\u1ee7y tinh l\u00e0 b\u1edfi v\u00ec c\u00e1c ph\u00e2n t\u1eed c\u1ee7a ch\u00fang ch\u1ec9 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c tia s\u00e1ng v\u1edbi b\u01b0\u1edbc s\u00f3ng ng\u1eafn h\u01a1n \u00e1nh s\u00e1ng th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c (n\u00f3 bao g\u1ed3m c\u1ea3 c\u00e1c tia s\u00e1ng t\u1eed ngo\u1ea1i sinh ung th\u01b0, may gh\u00ea). K\u00ednh c\u00f2n c\u00f3 t\u00ednh ch\u1ea5t tr\u01a1n nh\u1eb5n v\u00e0 v\u00f4 \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh v\u00e0 do \u0111\u00f3 c\u1ea5u tr\u00fac b\u00ean trong c\u1ee7a n\u00f3 kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1ea5t c\u1ee9 th\u1ee9 g\u00ec c\u00f3 k\u00edch th\u01b0\u1edbc t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 v\u1edbi \u0111\u1ed9 d\u00e0i b\u01b0\u1edbc s\u00f3ng c\u1ee7a \u00e1nh s\u00e1ng th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c. Do \u0111\u00f3 c\u00e1c tia n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 \u0111i xuy\u00ean qua v\u1edbi s\u1ef1 ph\u00e2n t\u00e1n v\u00e0 m\u1ea5t m\u00e1t n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng t\u1ed1i thi\u1ec3u, cho ph\u00e9p ch\u00fang ta nh\u00ecn c\u00e1c v\u1eadt th\u1ec3 xuy\u00ean qua ch\u00fang m\u1ed9t c\u00e1ch r\u00f5 r\u00e0ng. V\u1edbi nhi\u1ec1u ch\u1ea5t r\u1eafn, ch\u1eb3ng c\u00f3 c\u00e1ch n\u00e0o \u0111\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i c\u1ea5u tr\u00fac b\u00ean trong hay ph\u00e2n t\u1eed c\u1ee7a ch\u00fang \u0111\u1ec3 l\u00e0m cho ch\u00fang trong su\u1ed1t. M\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p thay th\u1ebf l\u00e0 chuy\u1ec3n sang d\u00f9ng \u00e1nh s\u00e1ng v\u1edbi b\u01b0\u1edbc s\u00f3ng ng\u1eafn h\u01a1n v\u00e0 kh\u1ea3 n\u0103ng xuy\u00ean th\u1ea5u cao h\u01a1n, ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 tia X.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1ea1i sao c\u00e1c v\u1eadt th\u1ec3 kim lo\u1ea1i c\u00f3 c\u1ea3m gi\u00e1c l\u1ea1nh h\u01a1n c\u00e1c v\u1eadt th\u1ec3 b\u1eb1ng g\u1ed7, khi c\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u \u1edf c\u00f9ng nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9?<\/p>\n\n\n\n<p>Khi ch\u00fang ta ch\u1ea1m v\u00e0o m\u1ed9t v\u1eadt th\u1ec3, ch\u00fang ta kh\u00f4ng th\u1ef1c s\u1ef1 c\u1ea3m nh\u1eadn nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 c\u1ee7a n\u00f3 m\u00e0 ch\u1ec9 c\u1ea3m nh\u1eadn chi\u1ec1u v\u00e0 t\u1ed1c \u0111\u1ed9 c\u1ee7a d\u00f2ng nhi\u1ec7t l\u01b0\u1ee3ng gi\u1eefa ng\u00f3n tay c\u1ee7a ch\u00fang ta v\u00e0 v\u1eadt th\u1ec3. V\u00ed d\u1ee5, trong m\u1ed9t c\u0103n ph\u00f2ng 210C, b\u1ea5t c\u1ee9 v\u1eadt n\u00e0o c\u0169ng l\u1ea1nh h\u01a1n ng\u00f3n tay c\u1ee7a ch\u00fang ta (ng\u00f3n tay c\u00f3 nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 g\u1ea7n v\u1edbi th\u00e2n nhi\u1ec7t, kho\u1ea3ng 370C). B\u1ea5t ch\u1ea5p r\u1eb1ng t\u1ea5t c\u1ea3 v\u1eadt th\u1ec3 \u0111\u1ec1u \u1edf c\u00f9ng nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9, c\u00e1c v\u1eadt b\u1eb1ng g\u1ed7 v\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m cho ta c\u00f3 c\u1ea3m gi\u00e1c \u1ea5m h\u01a1n, b\u1edfi v\u00ec g\u1ed7 d\u1eabn truy\u1ec1n nhi\u1ec7t \u00edt h\u01a1n 100 l\u1ea7n so v\u1edbi kim lo\u1ea1i v\u00e0 do \u0111\u00f3 s\u1ef1 m\u1ea5t m\u00e1t nhi\u1ec7t t\u1eeb ng\u00f3n tay ch\u00fang ta sang v\u1eadt \u0111\u00f3 c\u0169ng ch\u1eadm h\u01a1n nhi\u1ec1u. V\u1edbi nh\u1eefng v\u1eadt n\u00f3ng h\u01a1n ch\u00fang ta, hi\u1ec7u \u1ee9ng n\u00e0y s\u1ebd ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, l\u00e0m cho c\u00e1c v\u1eadt b\u1eb1ng g\u1ed7 c\u00f3 c\u1ea3m gi\u00e1c t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i l\u1ea1nh. Do \u0111\u00f3, v\u00ed d\u1ee5, m\u1ed9t c\u00e1i gh\u1ebf d\u00e0i b\u1eb1ng g\u1ed7 m\u00e0 \u0111\u00e3 \u1edf d\u01b0\u1edbi m\u1eb7t tr\u1eddi c\u1ea3 m\u1ed9t ng\u00e0y s\u1ebd kh\u00f4ng l\u00e0m ch\u00fang ta c\u1ea3m th\u1ea5y n\u00f3ng b\u1eb1ng tay v\u1ecbn b\u1eb1ng s\u1eaft c\u1ee7a n\u00f3, ngay c\u1ea3 khi ch\u00fang c\u00f3 c\u00f9ng nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9, b\u1edfi v\u00ec v\u1eadn t\u1ed1c m\u00e0 ch\u00fang ta nh\u1eadn nhi\u1ec7t l\u01b0\u1ee3ng t\u1eeb chi\u1ebfc gh\u1ebf g\u1ed7 ch\u1eadm h\u01a1n nhi\u1ec1u so v\u1edbi v\u1eadn t\u1ed1c t\u1eeb thanh kim lo\u1ea1i c\u1ee7a tay v\u1ecbn gh\u1ebf.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: H\u00e3y Tr\u1ea3 L\u1eddi Em T\u1ea1i Sao? \u2013 T\u1eadp 12 &#8211; Arkady Leokum B\u1ea5t c\u1ee9 v\u1eadt n\u00e0o trong su\u1ed1t \u0111\u1ec1u cho ph\u00e9p c\u00e1c tia s\u00e1ng \u0111i xuy\u00ean qua c\u00e1c l\u1edbp nguy\u00ean t\u1eed d\u00e0y \u0111\u1eb7c c\u1ee7a n\u00f3 m\u1ed9t c\u00e1ch g\u1ea7n nh\u01b0 to\u00e0n v\u1eb9n. V\u00ec ch\u1ec9 m\u1ed9t h\u1ea1t mu\u1ed1i nh\u1ecf c\u0169ng ch\u1ee9a c\u0169ng ch\u1ee9a [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-16461","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16461","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16461"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16461\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16462,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16461\/revisions\/16462"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16461"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16461"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16461"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}