{"id":16897,"date":"2021-12-07T15:49:19","date_gmt":"2021-12-07T08:49:19","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=16897"},"modified":"2021-12-07T15:49:20","modified_gmt":"2021-12-07T08:49:20","slug":"nguoi-hoa-sap-mo-va-cai-chet-bi-an","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/nguoi-hoa-sap-mo-va-cai-chet-bi-an\/","title":{"rendered":"NG\u01af\u1edcI HO\u00c1 S\u00c1P M\u1ee0 V\u00c0 C\u00c1I CH\u1ebeT B\u00cd \u1ea8N"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: Nh\u1eefng b\u00ed \u1ea9n c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i &#8211; Minh Anh<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u00ed nghi\u1ec7m ch\u1ee5p c\u1eaft l\u1edbp thi h\u00e0i<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u00e0y 27\/9, t\u1ea1i b\u1ea3o t\u00e0ng Mutter, Philadelphia, M\u1ef9, ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e3 ti\u1ebfn h\u00e0nh ch\u1ee5p c\u1eaft l\u1edbp m\u1ed9t thi th\u1ec3 k\u1ef3 l\u1ea1: x\u00e1c \u01b0\u1edbp c\u1ee7a m\u1ed9t ph\u1ee5 n\u1eef m\u1eadp m\u1ea1p \u0111\u00e3 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i g\u1ea7n nh\u01b0 ho\u00e0n to\u00e0n th\u00e0nh ch\u1ea5t s\u00e1p m\u1ee1. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n b\u00e0 n\u00e0y l\u00e0 ai? B\u00e0 ta m\u1ea5t v\u00e0o th\u1ebf k\u1ef7 XVII, XVIII hay XIX? V\u00ec sao th\u00e2n th\u1ec3 b\u00e0 ta l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 ho\u00e1 s\u00e1p?\u2026 C\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc hy v\u1ecdng s\u1edbm c\u00f3 c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi t\u1eeb thi\u1ebft b\u1ecb qu\u00e9t m\u1edbi, m\u00e1y scan CT.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Thi h\u00e0i ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef n\u00e0y, v\u1edbi bi\u1ec7t danh &#8220;Soap Lady&#8221;, \u0111\u00e3 n\u1eb1m trong t\u1ee7 k\u00ednh c\u1ee7a b\u1ea3o t\u00e0ng Mutter h\u01a1n m\u1ed9t th\u1ebf k\u1ef7. Th\u1eddi gian qua b\u00e0 lu\u00f4n l\u00e0 m\u1eabu th\u1ef1c nghi\u1ec7m l\u00fd t\u01b0\u1edfng cho c\u00e1c sinh vi\u00ean y khoa v\u00e0 b\u00e2y gi\u1edd x\u00e1c b\u00e0 \u0111ang h\u1ea5p d\u1eabn du kh\u00e1ch nh\u01b0 m\u1ed9t tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p l\u00fd th\u00fa trong y h\u1ecdc.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u1eb1ng m\u00e1y ch\u1ee5p CT, c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc \u0111\u00e3 quan s\u00e1t th\u1ea5y m\u1ed9t s\u1ed1 m\u00f4 n\u1ed9i t\u1ea1ng. H\u1ecd hy v\u1ecdng s\u1ebd tr\u1ea3 l\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c nghi v\u1ea5n l\u00e2u nay: B\u00e0 \u1ea5y ch\u1ebft nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o? Gerald Conlogue, Gi\u00e1o s\u01b0 \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Quinnipac v\u00e0 c\u00e1c c\u1ed9ng s\u1ef1 \u0111ang t\u00ecm ki\u1ebfm m\u1ed9t mi\u1ebfng v\u1ecf quan t\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m t\u1eeb th\u1ee9 ch\u1ea5t x\u00e0 ph\u00f2ng n\u00e0y b\u1ecb r\u01a1i ra ngo\u00e0i m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng. T\u1eeb \u0111\u00f3, h\u1ecd s\u1ebd hi\u1ec3u r\u00f5 h\u01a1n v\u1ec1 s\u1ef1 x\u00e0 ph\u00f2ng ho\u00e1 &#8211; hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng chuy\u1ec3n ho\u00e1 ch\u1ea5t b\u00e9o th\u00e0nh ch\u1ea5t s\u00e1p m\u1ee1. Trong t\u1ef1 nhi\u00ean, tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p n\u00e0y r\u1ea5t hi\u1ebfm g\u1eb7p v\u00ec qu\u00e1 tr\u00ecnh x\u00e0 ph\u00f2ng ho\u00e1 ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o nhi\u1ec1u nh\u00e2n t\u1ed1, nh\u01b0 \u0111\u1ed9 \u1ea9m, nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9, qu\u1ea7n \u00e1o v\u00e0 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a vi khu\u1ea9n. Ng\u01b0\u1eddi c\u00e0ng b\u00e9o, kh\u1ea3 n\u0103ng b\u1ecb x\u00e0 ph\u00f2ng ho\u00e1 c\u00e0ng l\u1edbn.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>\u0110i t\u00ecm tung t\u00edch Soap Lady<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">L\u1ea7n th\u00ed nghi\u1ec7m ch\u1ee5p c\u1eaft l\u1edbp l\u00e0 l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean Soap Lady \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a kh\u1ecfi b\u00e0n tr\u01b0ng b\u00e0y, k\u1ec3 t\u1eeb n\u0103m 1874. M\u1ed9t nh\u00e0 gi\u1ea3i ph\u1eabu n\u1ed5i ti\u1ebfng c\u1ee7a \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Pennsylvania, Joseph Leidy, \u0111\u00e3 t\u1eb7ng thi h\u00e0i n\u00e0y cho b\u1ea3o t\u00e0ng. Leidy kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh Soap Lady m\u1ea5t v\u00e0o kho\u1ea3ng cu\u1ed1i th\u1ebf k\u1ef7 XVII. Theo m\u1ea9u ch\u00fa th\u00edch g\u1eafn k\u00e8m v\u1edbi gi\u00e1 tr\u01b0ng b\u00e0y, &#8220;Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n b\u00e0 n\u00e0y, c\u00f3 t\u00ean Ellenbogen, \u0111\u00e3 m\u1ea5t n\u0103m 1792 t\u1ea1i Philadenlphia v\u00ec b\u1ec7nh s\u1ed1t v\u00e0ng v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00f4n g\u1ea7n \u0111\u01b0\u1eddng Fourth v\u00e0 Race&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u01b0ng, l\u1eddi gi\u1ea3i th\u00edch c\u1ee7a Leidy ch\u1ec9 \u0111\u1ee9ng v\u1eefng t\u1edbi n\u0103m 1942, khi Ti\u1ebfn s\u0129 Joseph McFarland, ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n l\u00fd b\u1ea3o t\u00e0ng \u0111\u00e3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh Soap Lady m\u1ea5t v\u00e0o th\u1ebf k\u1ef7 XVIII v\u00e0 t\u00ean c\u1ee7a b\u00e0 \u0111\u00e3 b\u1ecb qu\u00e1 kh\u1ee9 l\u00e3ng qu\u00ean. Theo \u00f4ng, kh\u00f4ng c\u00f3 ai qua \u0111\u1eddi v\u00ec b\u1ec7nh s\u1ed1t v\u00e0ng \u1edf Philadenphia v\u00e0o n\u0103m 1792. Ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p x\u1ea3y ra v\u00e0o 1793, nh\u01b0ng t\u00ean kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 &#8220;Ellenbogen&#8221;. H\u01a1n th\u1ebf, ch\u01b0a h\u1ec1 c\u00f3 m\u1ed9t ngh\u0129a \u0111\u1ecba g\u1ea7n \u0111\u01b0\u1eddng Fourth v\u00e0 Race.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u0103m 1987, ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e3 ch\u1ee5p tia X tr\u00ean x\u00e1c \u01b0\u1edbp n\u00e0y v\u00e0 ph\u00e1t hi\u1ec7n th\u1ea5y c\u00f3 2 c\u00e1i ghim th\u1eb3ng v\u00e0 2 chi\u1ebfc khuy 4 l\u1ed7 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ea3n xu\u1ea5t v\u00e0o th\u1ebf k\u1ef7 XIX. M\u1ed9t quan ch\u1ee9c b\u1ea3o t\u00e0ng n\u00f3i: &#8220;\u0110\u1ebfn \u0111\u00e2y, tung t\u00edch c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n b\u00e0 n\u00e0y l\u1ea1i c\u00e0ng m\u1edd m\u1ecbt h\u01a1n&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: Nh\u1eefng b\u00ed \u1ea9n c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i &#8211; Minh Anh Th\u00ed nghi\u1ec7m ch\u1ee5p c\u1eaft l\u1edbp thi h\u00e0i Ng\u00e0y 27\/9, t\u1ea1i b\u1ea3o t\u00e0ng Mutter, Philadelphia, M\u1ef9, ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e3 ti\u1ebfn h\u00e0nh ch\u1ee5p c\u1eaft l\u1edbp m\u1ed9t thi th\u1ec3 k\u1ef3 l\u1ea1: x\u00e1c \u01b0\u1edbp c\u1ee7a m\u1ed9t ph\u1ee5 n\u1eef m\u1eadp m\u1ea1p \u0111\u00e3 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i g\u1ea7n nh\u01b0 ho\u00e0n [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[24],"tags":[],"class_list":["post-16897","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kham-pha"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16897","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16897"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16897\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16898,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16897\/revisions\/16898"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16897"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16897"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16897"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}