{"id":16925,"date":"2021-12-07T15:51:09","date_gmt":"2021-12-07T08:51:09","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=16925"},"modified":"2021-12-07T15:51:10","modified_gmt":"2021-12-07T08:51:10","slug":"giai-ma-nhung-bi-mat-cua-thien-dinh","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/giai-ma-nhung-bi-mat-cua-thien-dinh\/","title":{"rendered":"GI\u1ea2I M\u00c3 NH\u1eeeNG B\u00cd M\u1eacT C\u1ee6A THI\u1ec0N \u0110\u1ecaNH"},"content":{"rendered":"\n<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: Nh\u1eefng b\u00ed \u1ea9n c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i &#8211; Minh Anh<\/p>\n\n\n\n<p>Thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u00f4n h\u1ecdc ch\u00ednh kh\u00f3a \u1edf nhi\u1ec1u tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc c\u1ee7a M\u1ef9<\/p>\n\n\n\n<p>Kh\u00f4ng c\u1ee9 ph\u1ea3i v\u00e0o r\u1eebng ki\u1ebfm m\u1ed9t guru r\u00e2u d\u00e0i m\u1edbi h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ec1n. T\u1ea1i M\u1ef9, gi\u1edd \u0111\u00e2y, nhi\u1ec1u khi kh\u00f4ng mu\u1ed1n ng\u1ed3i thi\u1ec1n c\u0169ng kh\u00f3 v\u00ec gi\u1edd \u0111\u00e2y n\u00f3 l\u00e0 m\u00f4n \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00eau c\u1ea7u t\u1ea1i nhi\u1ec1u tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc, b\u1ec7nh vi\u1ec7n, c\u00f4ng ty lu\u1eadt, c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c ch\u00ednh ph\u1ee7 v\u00e0 c\u1ea3 trong nh\u00e0 t\u00f9\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Trong c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc bao g\u1ed3m c\u1ea3 \u0111\u1ea1i h\u1ecdc, trung h\u1ecdc c\u1ea5p 2, c\u1ea5p 3 v\u00e0 ti\u1ec3u h\u1ecdc \u1edf Fairfeild, Iowa, sinh vi\u00ean v\u00e0 <a href=\"https:\/\/www.vietlearn.org\" data-internallinksmanager029f6b8e52c=\"2\" title=\"Vietlearn\" rel=\"nofollow\">h\u1ecdc sinh<\/a> ng\u1ed3i thi\u1ec1n t\u1eadp th\u1ec3 2 l\u1ea7n m\u1ed7i ng\u00e0y. Ngay t\u1ea1i c\u00e1c kh\u00e1ch s\u1ea1n khu Catskills \u1edf New York \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh c\u00e1c trung t\u00e2m thi\u1ec1n nhanh \u0111\u1ebfn m\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 Buddhist Belt (V\u00e0nh \u0111ai Ph\u1eadt gi\u00e1o).<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u00e0o l\u01b0u thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh kh\u1edfi ph\u00e1t t\u1eeb v\u0103n ho\u00e1 v\u00e0 y h\u1ecdc. Ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u th\u1ea7y thu\u1ed1c \u1edf M\u1ef9 y\u00eau c\u1ea7u b\u1ec7nh nh\u00e2n ng\u1ed3i thi\u1ec1n nh\u01b0 m\u1ed9t bi\u1ec7n ph\u00e1p ph\u00f2ng v\u00e0 \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb c\u00e1c b\u1ec7nh m\u1ea1n t\u00ednh nh\u01b0 tim, AIDS, ung th\u01b0, v\u00f4 sinh v\u00e0 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 c\u00e1c b\u1ec7nh r\u1ed1i lo\u1ea1n th\u1ea7n kinh, tr\u1ea7m c\u1ea3m. &#8220;30 n\u0103m nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u00e3 cho ch\u00fang t\u00f4i th\u1ea5y thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng tuy\u1ec7t v\u1eddi trong vi\u1ec7c gi\u1ea3m stress&#8221;, Daniel Goleman cho bi\u1ebft. \u00d4ng l\u00e0 t\u00e1c gi\u1ea3 c\u1ee7a cu\u1ed1n Destructive Emotions (Nh\u1eefng c\u1ea3m x\u00fac ti\u00eau c\u1ef1c) \u2013 cu\u1ed1n s\u00e1ch mi\u00eau t\u1ea3 cu\u1ed9c \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i gi\u1eefa \u0110\u1ea1t Lai L\u1ea1t Ma v\u00e0 nh\u00f3m c\u00e1c nh\u00e0 th\u1ea7n kinh h\u1ecdc. C\u00e1c k\u1ef9 thu\u1eadt qu\u00e9t \u1ea3nh n\u00e3o t\u00e2n ti\u1ebfn cho th\u1ea5y thi\u1ec1n c\u00f3 th\u1ec3 &#8220;r\u1eeda&#8221; l\u1ea1i n\u00e3o, gi\u1ea3i to\u1ea3 c\u00e1c khu v\u1ef1c c\u0103ng th\u1eb3ng v\u00ec m\u00e1u \u1edf t\u00ecnh tr\u1ea1ng \u00e1ch t\u1eafc\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ed9 n\u00e3o c\u0169ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 c\u01a1 th\u1ec3, c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1ea3i qua nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i c\u1ef1c nh\u1ecf trong thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh s\u00e2u. N\u0103m 1967, gi\u00e1o s\u01b0 Herbert Benson \u1edf \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Y Harvard \u0111\u00e3 ti\u1ebfn h\u00e0nh nghi\u00ean c\u1ee9u tr\u00ean 36 ng\u01b0\u1eddi thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh v\u00e0 th\u1ea5y r\u1eb1ng khi ng\u1ed3i thi\u1ec1n h\u1ecd d\u00f9ng l\u01b0\u1ee3ng oxy \u00edt h\u01a1n b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng 17%, gi\u1ea3m 3 nh\u1ecbp tim\/ ph\u00fat v\u00e0 t\u0103ng s\u00f3ng Theta \u1edf n\u00e3o \u2013 h\u1ec7t nh\u01b0 tr\u1ea1ng th\u00e1i tr\u01b0\u1edbc ng\u1ee7 \u2013 trong khi to\u00e0n n\u00e3o v\u1eabn t\u1ec9nh t\u00e1o. Nh\u1eefng n\u0103m 70, Benson c\u00f2n ch\u1ee9ng minh r\u1eb1ng: ng\u01b0\u1eddi ng\u1ed3i thi\u1ec1n c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea1ng th\u00e1i t\u1ec9nh t\u00e1o h\u01a1n v\u00e0 h\u1ea1nh ph\u00fac h\u01a1n. Benson n\u00f3i: &#8220;T\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng g\u00ec t\u00f4i l\u00e0m l\u00e0 d\u00f9ng logic sinh v\u1eadt h\u1ecdc \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch m\u00f4n thi\u1ec1n h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c con ng\u01b0\u1eddi d\u00f9ng h\u00e0ng ngh\u00ecn n\u0103m nay&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ea3y n\u0103m sau, ti\u1ebfn s\u0129 t\u00e2m th\u1ea7n h\u1ecdc Gregg Jacobs, \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Havard qua vi\u1ec7c ghi s\u00f3ng n\u00e3o \u0111\u00e3 ph\u00e1t hi\u1ec7n ra r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ng\u1ed3i thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ea3n sinh ra r\u1ea5t nhi\u1ec1u s\u00f3ng Theta v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 phong to\u1ea3 ph\u1ea7n n\u00e3o tr\u01b0\u1edbc v\u1ed1n nh\u1eadn v\u00e0 x\u1eed l\u00fd c\u1ea3m gi\u00e1c, ngo\u00e0i ra h\u1ecd c\u0169ng gi\u1ea3m thi\u1ec3u ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng \u1edf ph\u1ea7n thu\u1ef3 \u0111\u1ec9nh n\u00e3o, n\u01a1i ph\u1ee5 tr\u00e1ch c\u00e1c c\u1ea3m gi\u00e1c v\u1ec1 kh\u00f4ng gian \u2013 th\u1eddi gian. B\u1eb1ng c\u00e1ch &#8220;t\u1eaft&#8221; thu\u1ef3 \u0111\u1ec9nh n\u00e3o, ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 th\u1ec3 m\u1ea5t c\u1ea3m gi\u00e1c v\u1ec1 gi\u1edbi h\u1ea1n v\u00e0 th\u1ea5y v\u0169 tr\u1ee5 &#8220;tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00f4ng ngh\u1ec7 d\u1ef1ng \u1ea3nh n\u00e3o ra \u0111\u1eddi c\u00e0ng th\u00fac \u0111\u1ea9y th\u00eam nhi\u1ec1u nghi\u00ean c\u1ee9u. N\u0103m 1997, nh\u00e0 th\u1ea7n kinh h\u1ecdc Andrew Newberg, thu\u1ed9c \u0110\u1ea1i h\u1ecdc t\u1ed5ng h\u1ee3p Pennsylvania, \u0111\u00e3 d\u00f9ng tia ph\u00f3ng x\u1ea1 \u0111\u1ec3 xem \u00e1p l\u1ef1c m\u00e1u trong n\u00e3o c\u1ee7a m\u1ed9t nh\u00f3m c\u00e1c thi\u1ec1n s\u01b0 v\u00e0 ph\u00e1t hi\u1ec7n ra r\u1eb1ng khi h\u1ecd nh\u1eadp \u0111\u1ecbnh, n\u00e3o c\u1ee7a h\u1ecd kh\u00f4ng &#8220;t\u1eaft&#8221; m\u00e0 ch\u1ec9 phong to\u1ea3 c\u00e1c th\u00f4ng tin l\u00ean thu\u1ef3 \u0111\u1ec9nh n\u00e3o. Nghi\u00ean c\u1ee9u thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u1ed9t b\u01b0\u1edbc ngo\u1eb7t v\u00e0o th\u00e1ng 3\/2000 khi \u0110\u1ea1t Lai L\u1ea1t Ma g\u1eb7p g\u1ee1 c\u00e1c nh\u00e0 th\u1ea7n kinh h\u1ecdc \u1edf \u1ea4n \u0110\u1ed9 v\u00e0 y\u00eau c\u1ea7u s\u1eed d\u1ee5ng c\u00e1c k\u1ef9 thu\u1eadt d\u1ef1ng \u1ea3nh n\u00e3o hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i nh\u1ea5t \u0111\u1ec3 quan s\u00e1t c\u00e1c \u0111\u1ea1i s\u01b0 thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh (g\u1eafn \u0111\u1ea7y c\u00e1c \u0111i\u1ec7n c\u1ef1c).<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 \u0111ang say m\u00ea th\u1eed c\u00e1c k\u1ef9 thu\u1eadt thi\u1ec1n nh\u01b0 Vipassana (t\u1eadp th\u1edf), thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh (\u0111i b\u1ed9 ch\u1eadm trong t\u1ec9nh gi\u00e1c), TM (th\u1ea7n thi\u1ec1n, b\u1eb1ng c\u00e1ch nh\u1eafc \u0111i nh\u1eafc l\u1ea1i nh\u1eefng c\u00e2u th\u1ea7n ch\u00fa ti\u1ebfng Ph\u1ea1n). Dzogchen (t\u1ec9nh gi\u00e1c) v\u00e0 th\u1eadm ch\u00ed c\u1ea3 thi\u1ec1n v\u0169 (nh\u1ea3y theo nh\u1ea1c). Roger Walsh, gi\u00e1o s\u01b0 tri\u1ebft h\u1ecdc, t\u00e2m th\u1ea7n h\u1ecdc, \u0110\u1ea1i h\u1ecdc t\u1ed5ng h\u1ee3p California, n\u00f3i: &#8220;Ch\u1ec9 nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y ng\u00e0nh t\u00e2m th\u1ea7n h\u1ecdc ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y m\u1edbi ch\u1ec9 nh\u1eadn ra h\u1ed9i ch\u1ee9ng nhi\u1ec5u lo\u1ea1n ch\u00fa \u00fd m\u1ea5t t\u1eadp trung). Nh\u01b0ng c\u00e1c thi\u1ec1n gi\u1ea3 ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng \u0111\u00e3 bi\u1ebft t\u1eeb h\u00e0ng ngh\u00ecn n\u0103m tr\u01b0\u1edbc r\u1eb1ng con ng\u01b0\u1eddi lu\u00f4n b\u1ecb nhi\u1ec5u lo\u1ea1n ch\u00fa \u00fd m\u00e0 kh\u00f4ng \u00fd th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u01a1n 10 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, ti\u1ebfn s\u0129 Dean Ornish \u0111\u00e3 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh thi\u1ec1n c\u00f9ng v\u1edbi yoga v\u00e0 \u0103n ki\u00eang c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng gi\u1ea3m thi\u1ec3u s\u1ef1 t\u00edch t\u1ee5 c\u00e1c m\u1ea3ng b\u00e1m \u1edf \u0111\u1ed9ng m\u1ea1ch v\u00e0nh. Th\u00e1ng 4\/2003, t\u1ea1i \u0111\u1ea1i h\u1ed9i c\u1ee7a H\u1ed9i Ti\u1ebft ni\u1ec7u M\u1ef9, \u00f4ng \u0111\u00e3 c\u00f4ng b\u1ed1 nghi\u00ean c\u1ee9u r\u1eb1ng: Thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m ch\u1eadm l\u1ea1i s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a ung th\u01b0 tuy\u1ebfn ti\u1ec1n li\u1ec7t. T\u1ea1i \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Cambridge, John Teasdale ch\u1ee9ng minh r\u1eb1ng: Thi\u1ec1n gi\u00fap b\u1ec7nh nh\u00e2n tr\u1ea7m c\u1ea3m r\u1ea5t hi\u1ec7u qu\u1ea3 v\u00e0 gi\u1ea3m t\u1edbi 1\/2 kh\u1ea3 n\u0103ng t\u00e1i ph\u00e1t b\u1ec7nh. Ngo\u00e0i ra, Jon Kabat-Zin, ng\u01b0\u1eddi th\u00e0nh l\u1eadp Trung t\u00e2m tr\u1ecb li\u1ec7u Stress n\u0103m 1979, \u0111\u00e3 gi\u00fap \u0111\u1ee1 h\u01a1n 14.000 ng\u01b0\u1eddi v\u01b0\u1ee3t qua c\u00e1c b\u1ec7nh \u0111au \u0111\u1edbn m\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea7n d\u00f9ng thu\u1ed1c b\u1eb1ng c\u00e1ch t\u1eadp trung thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh. Jon n\u00f3i: &#8220;Thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh c\u1ef1c k\u1ef3 h\u1eefu d\u1ee5ng v\u1edbi nh\u1eefng b\u1ec7nh nh\u00e2n ung th\u01b0, AIDS hay c\u00e1c b\u1ec7nh nh\u00e2n \u0111au m\u1ea1n t\u00ednh&#8221;. C\u0169ng theo Jon, k\u1ef9 thu\u1eadt thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh c\u00e0ng ho\u00e0n h\u1ea3o, con ng\u01b0\u1eddi c\u00e0ng c\u00f3 nhi\u1ec1u kh\u00e1ng th\u1ec3 v\u00e0 h\u1ec7 th\u1ed1ng mi\u1ec5n d\u1ecbch trong c\u01a1 th\u1ec3 c\u00e0ng l\u1edbn m\u1ea1nh.<\/p>\n\n\n\n<p>Ngo\u00e0i ra, nhi\u1ec1u nghi\u00ean c\u1ee9u m\u1edbi c\u0169ng cho th\u1ea5y thi\u1ec1n \u0111\u00f4i khi c\u00f3 th\u1ec3 thay th\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c Viagra v\u00ec n\u00f3 mang l\u1ea1i r\u1ea5t nhi\u1ec1u sinh l\u1ef1c. N\u1eef ngh\u1ec7 s\u0129 Heather Graham b\u1eaft \u0111\u1ea7u ng\u1ed3i thi\u1ec1n t\u1eeb 12 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc d\u01b0\u1edbi s\u1ef1 h\u01b0\u1edbng d\u1eabn c\u1ee7a David Lynch, \u0111\u1ec7 t\u1eed c\u1ee7a Maharishi n\u1ed5i ti\u1ebfng: &#8220;Thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh \u0111\u00e3 khi\u1ebfn \u0111\u1eddi t\u00f4i \u0111\u1ed5i kh\u00e1c&#8221;, ch\u1ecb n\u00f3i. &#8220;V\u00e0o cu\u1ed1i ng\u00e0y, nh\u1eefng c\u00e2u chuy\u1ec7n ph\u1ee9c t\u1ea1p \u1edf phim tr\u01b0\u1eddng ch\u1eb3ng c\u00f2n \u00fd ngh\u0129a g\u00ec v\u1edbi t\u00f4i n\u1eefa&#8221;. R\u1ea5t nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 n\u1ed5i ti\u1ebfng \u0111\u00e3 ng\u1ed3i thi\u1ec1n nh\u01b0: Goldie Hawn, v\u1edbi thi\u1ec1n ph\u00f2ng \u0111\u1ea7y \u1ea3nh \u0110\u1ea1t Lai L\u1ea1t Ma v\u00e0 m\u1eb9 Teresa; hay Bill Ford, \u00f4ng ch\u1ee7 h\u00e3ng Ford Motors; c\u1ea3 Hillary Clinton c\u0169ng ng\u1ed3i thi\u1ec1n; r\u1ed3i v\u1ee3 ch\u1ed3ng nh\u00e0 Al Gore. &#8220;C\u1ea3 hai ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u1ec1u tin t\u01b0\u1edfng v\u00e0o c\u1ea7u nguy\u1ec7n v\u00e0 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh&#8221;, Al Gore, c\u1ef1u ph\u00f3 t\u1ed5ng th\u1ed1ng M\u1ef9 \u0111\u00e3 n\u00f3i.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: Nh\u1eefng b\u00ed \u1ea9n c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i &#8211; Minh Anh Thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u00f4n h\u1ecdc ch\u00ednh kh\u00f3a \u1edf nhi\u1ec1u tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc c\u1ee7a M\u1ef9 Kh\u00f4ng c\u1ee9 ph\u1ea3i v\u00e0o r\u1eebng ki\u1ebfm m\u1ed9t guru r\u00e2u d\u00e0i m\u1edbi h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ec1n. T\u1ea1i M\u1ef9, gi\u1edd \u0111\u00e2y, nhi\u1ec1u khi kh\u00f4ng mu\u1ed1n ng\u1ed3i thi\u1ec1n c\u0169ng kh\u00f3 v\u00ec [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[24],"tags":[],"class_list":["post-16925","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kham-pha"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16925","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16925"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16925\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16926,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16925\/revisions\/16926"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16925"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16925"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16925"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}