{"id":17038,"date":"2021-12-07T16:03:34","date_gmt":"2021-12-07T09:03:34","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=17038"},"modified":"2021-12-07T16:03:36","modified_gmt":"2021-12-07T09:03:36","slug":"vi-sao-trung-luoc-quay-tren-dau-nho","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/vi-sao-trung-luoc-quay-tren-dau-nho\/","title":{"rendered":"V\u00cc SAO TR\u1ee8NG LU\u1ed8C QUAY TR\u00caN \u0110\u1ea6U NH\u1ece?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: Nh\u1eefng b\u00ed \u1ea9n c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i &#8211; Minh Anh<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u00e0y nay khi con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 chinh ph\u1ee5c sao H\u1ecfa, kh\u00e1m ph\u00e1 c\u00e1c h\u1ea1t c\u01a1 b\u1ea3n, gi\u1ea3i m\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed9 gene ng\u01b0\u1eddi\u2026, th\u00ec v\u1eabn c\u00f2n nh\u1eefng hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1eddi th\u01b0\u1eddng l\u00e0m \u0111au \u0111\u1ea7u c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc. T\u1ea1i sao m\u1ed9t qu\u1ea3 tr\u1ee9ng lu\u1ed9c c\u00f3 th\u1ec3 quay tr\u00ean \u0111\u1ea7u nh\u1ecdn c\u1ee7a n\u00f3? Hai nh\u00f3m khoa h\u1ecdc ph\u1ea3i c\u1ea7n 6 th\u00e1ng nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u1ec3 tr\u1ea3 l\u1eddi c\u00e2u h\u1ecfi n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u1ea1n h\u00e3y quan s\u00e1t hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng sau: Khi b\u1ea1n quay m\u1ed9t qu\u1ea3 tr\u1ee9ng lu\u1ed9c v\u1edbi t\u1ed1c \u0111\u1ed9 nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh, tho\u1ea1t ti\u00ean b\u1ea1n th\u1ea5y n\u00f3 chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng nghi\u00eang ng\u1ea3, r\u1ed3i n\u00f3 quay ch\u1eadm d\u1ea7n v\u00e0 cu\u1ed1i c\u00f9ng th\u00ec \u0111\u1ee9ng th\u1eb3ng tr\u00ean chi\u1ebfc \u0111\u1ea7u nh\u1ecdn. D\u01b0\u1eddng nh\u01b0 \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t ngh\u1ecbch l\u00ed, v\u00ec tr\u1ecdng t\u00e2m c\u1ee7a qu\u1ea3 tr\u1ee9ng n\u1eb1m \u1edf ph\u00eda \u0111\u1ea7u t\u00f9 v\u00e0 theo l\u1ebd th\u01b0\u1eddng, khi tr\u1ee9ng quay tr\u1ecdng t\u00e2m ph\u1ea3i h\u01b0\u1edbng xu\u1ed1ng d\u01b0\u1edbi. Th\u1ebf m\u00e0 tr\u1ee9ng l\u1ea1i quay b\u1eb1ng \u0111\u1ea7u nh\u1ecdn m\u1edbi l\u1ea1. T\u1eeb tr\u01b0\u1edbc t\u1edbi nay, ch\u01b0a ai gi\u1ea3i th\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng n\u00e0y. \u0110\u00fang d\u1ecbp l\u1ec5 Ph\u1ee5c sinh n\u0103m \u0111\u00f3, nh\u00f3m khoa h\u1ecdc c\u1ee7a Keith Moffatt, \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Cambridge (Anh) v\u00e0 Yutaka Shimomura, \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Keo (Nh\u1eadt B\u1ea3n) \u0111\u00e3 c\u00f4ng b\u1ed1 c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh to\u00e1n h\u1ecdc \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng tr\u00ean, qua 6 th\u00e1ng nghi\u00ean c\u1ee9u. S\u1edf d\u0129 qu\u1ea3 tr\u1ee9ng lu\u1ed9c quay \u0111\u1ee9ng b\u1eb1ng \u0111\u1ea7u nh\u1ecdn l\u00e0 nh\u1edd s\u1ef1 ph\u1ed1i h\u1ee3p gi\u1eefa l\u1ef1c quay v\u00e0 l\u1ef1c ma s\u00e1t. Theo t\u00ednh to\u00e1n, khi qu\u1ea3 tr\u1ee9ng quay v\u1edbi t\u1ed1c \u0111\u1ed9 tr\u00ean 10 v\u00f2ng\/s, m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng quay \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n h\u00f3a th\u00e0nh l\u1ef1c theo ph\u01b0\u01a1ng ngang. Ch\u00ednh l\u1ef1c n\u00e0y n\u00e2ng tr\u1ecdng t\u00e2m c\u1ee7a tr\u1ee9ng l\u00ean, khi\u1ebfn n\u00f3 quay tr\u00ean m\u0169i nh\u1ecdn, nh\u01b0ng v\u1edbi t\u1ed1c \u0111\u1ed9 ch\u1eadm d\u1ea7n. \u201cQu\u1ea3 tr\u1ee9ng \u201chy sinh\u201d n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng quay \u0111\u1ec3 tr\u1ee9ng \u0111\u1ee9ng th\u1eb3ng\u201d, Moffatt n\u00f3i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng tr\u1ee9ng lu\u1ed9c quay \u0111\u1ee9ng b\u1eb1ng \u0111\u1ea7u nh\u1ecdn ch\u1ec9 x\u1ea3y ra khi m\u1eb7t b\u00e0n kh\u00f4ng qu\u00e1 nh\u1eb5n c\u0169ng kh\u00f4ng qu\u00e1 s\u1ea7n s\u00f9i. N\u00f3 c\u1ea7n m\u1ed9t l\u1ef1c ma s\u00e1t \u0111\u1ec3 c\u00e2n b\u1eb1ng v\u1edbi l\u1ef1c theo ph\u01b0\u01a1ng ngang do n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng quay sinh ra. N\u1ebfu b\u00e0n qu\u00e1 nh\u1eb5n, l\u1ef1c ma s\u00e1t kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 l\u1edbn, qu\u1ea3 tr\u1ee9ng s\u1ebd b\u1ecb \u0111\u1ed5. Ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, n\u1ebfu ma s\u00e1t qu\u00e1 l\u1edbn th\u00ec tr\u1ee9ng kh\u00f4ng quay \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tr\u1ee9ng s\u1ed1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 quay \u0111\u1ee9ng b\u1eb1ng \u0111\u1ea7u nh\u1ecdn, v\u00ec ph\u1ea7n l\u1edbn n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng quay truy\u1ec1n cho v\u1ecf tr\u1ee9ng b\u1ecb ph\u1ea7n l\u1ecfng b\u00ean trong h\u00f3a gi\u1ea3i v\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 l\u1ef1c cho n\u00f3 \u0111\u1ee9ng th\u1eb3ng l\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1eefa.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: Nh\u1eefng b\u00ed \u1ea9n c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i &#8211; Minh Anh Ng\u00e0y nay khi con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 chinh ph\u1ee5c sao H\u1ecfa, kh\u00e1m ph\u00e1 c\u00e1c h\u1ea1t c\u01a1 b\u1ea3n, gi\u1ea3i m\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed9 gene ng\u01b0\u1eddi\u2026, th\u00ec v\u1eabn c\u00f2n nh\u1eefng hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1eddi th\u01b0\u1eddng l\u00e0m \u0111au \u0111\u1ea7u c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc. T\u1ea1i sao m\u1ed9t qu\u1ea3 tr\u1ee9ng [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[24],"tags":[],"class_list":["post-17038","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kham-pha"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17038","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17038"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17038\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17039,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17038\/revisions\/17039"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17038"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17038"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17038"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}