{"id":17076,"date":"2021-12-07T16:06:56","date_gmt":"2021-12-07T09:06:56","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=17076"},"modified":"2021-12-07T16:06:57","modified_gmt":"2021-12-07T09:06:57","slug":"kham-pha-bi-an-ve-hoang-de-la-ma","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/kham-pha-bi-an-ve-hoang-de-la-ma\/","title":{"rendered":"KH\u00c1M PH\u00c1 B\u00cd \u1ea8N V\u1ec0 HO\u00c0NG \u0110\u1ebe LA M\u00c3"},"content":{"rendered":"\n<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: Nh\u1eefng b\u00ed \u1ea9n c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i &#8211; Minh Anh<\/p>\n\n\n\n<p>H\u00e0ng th\u1ebf k\u1ef7 nay, c\u00e1c <a href=\"https:\/\/www.vietlearn.org\" data-internallinksmanager029f6b8e52c=\"2\" title=\"Vietlearn\" rel=\"nofollow\">h\u1ecdc gi\u1ea3<\/a> v\u1eabn tranh c\u00e3i v\u1ec1 v\u1ecb ho\u00e0ng \u0111\u1ebf th\u1ee9 3 c\u1ee7a \u0111\u1ebf ch\u1ebf La M\u00e3. Ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u1eb7t c\u00e2u h\u1ecfi \u00f4ng vua Caligula l\u1eadp d\u1ecb n\u00e0y l\u00e0 m\u1ed9t k\u1ebb hoang t\u01b0\u1edfng d\u00e1m th\u00e1ch th\u1ee9c c\u00e1c v\u1ecb th\u1ea7n, hay nh\u1eefng c\u00e2u chuy\u1ec7n xung quanh t\u00ednh kh\u00ed th\u1ea5t th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 do k\u1ebb x\u1ea5u ph\u00f3ng \u0111\u1ea1i l\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>Alexander \u0110\u1ea1i \u0111\u1ebf m\u1ea5t n\u0103m 33 tu\u1ed5i<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1c s\u1eed gia c\u1ed5 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 n\u00f3i v\u1ec1 ch\u1ee9ng \u0111i\u00ean kh\u00f9ng c\u1ee7a Caligula, nguy\u00ean nh\u00e2n khi\u1ebfn tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i c\u1ee7a \u00f4ng s\u1ee5p \u0111\u1ed5 nhanh ch\u00f3ng. Caligula l\u00e0m ho\u00e0ng \u0111\u1ebf trong 4 n\u0103m, sau \u0111\u00f3 b\u1ecb nh\u1eefng c\u1eadn v\u1ec7 c\u1ee7a m\u00ecnh \u00e1m s\u00e1t v\u00e0o n\u0103m 41 sau C\u00f4ng nguy\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u1eefng t\u00e0i li\u1ec7u tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y mi\u00eau t\u1ea3 Caligula l\u00e0 m\u1ed9t v\u1ecb vua \u0111i\u00ean kh\u00f9ng v\u00e0 th\u00e8m kh\u00e1t quy\u1ec1n l\u1ef1c. \u00d4ng \u0111\u00e3 phong ch\u1ee9c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh t\u1ed1i cao cho con ng\u1ef1a c\u1ee7a m\u00ecnh v\u00e0 y\u00eau c\u1ea7u d\u1ef1ng t\u01b0\u1ee3ng m\u00ecnh trong c\u00e1c ng\u00f4i \u0111\u1ec1n linh thi\u00eang. Nh\u01b0ng v\u1ec1 sau, c\u00e1c s\u1eed gia v\u00e0 nh\u00e0 kh\u1ea3o c\u1ed5 cho r\u1eb1ng: Nh\u1eefng c\u00e2u chuy\u1ec7n \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1ng n\u00ean b\u1edfi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi mu\u1ed1n vu kh\u1ed1ng v\u1ecb ho\u00e0ng \u0111\u1ebf hung b\u1ea1o.<\/p>\n\n\n\n<p>Hi\u1ec7n nay, m\u1ed9t nh\u00f3m c\u00e1c nh\u00e0 kh\u1ea3o c\u1ed5 khai qu\u1eadt cung \u0111i\u1ec7n c\u1ee7a Caligula (n\u1eb1m t\u1ea1i trung t\u00e2m th\u1ee7 \u0111\u00f4 Italy) tuy\u00ean b\u1ed1 \u0111\u00e3 t\u00ecm th\u1ea5y b\u1eb1ng ch\u1ee9ng cho th\u1ea5y \u00f4ng ta \u0111\u00fang l\u00e0 m\u1ed9t v\u1ecb vua kh\u00f9ng, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 bi\u1ebfn m\u1ed9t trong nh\u1eefng ng\u00f4i \u0111\u1ec1n t\u00f4n k\u00ednh nh\u1ea5t c\u1ee7a th\u00e0nh Rome th\u00e0nh c\u1ed5ng ch\u00ednh c\u01a1 ng\u01a1i c\u1ee7a m\u00ecnh. \u201cM\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u bi\u1ebft Caligula kh\u00f4ng b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng. Nh\u01b0ng nay ch\u00fang t\u00f4i c\u00f3 b\u1eb1ng ch\u1ee9ng r\u1eb1ng \u00f4ng ta ho\u00e0n to\u00e0n \u0111i\u00ean r\u1ed3, t\u1ef1 cho r\u1eb1ng m\u00ecnh l\u00e0 m\u1ed9t trong c\u00e1c v\u1ecb th\u1ea7n\u201d, Darius Arya, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u cu\u1ed9c khai qu\u1eadt, tuy\u00ean b\u1ed1.<\/p>\n\n\n\n<p>Trong l\u1ea7n khai qu\u1eadt \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u1edf cung \u0111i\u1ec7n c\u1ee7a Caligula kho\u1ea3ng 1 th\u1ebf k\u1ef7 tr\u01b0\u1edbc, ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh dinh th\u1ef1 n\u1eb1m b\u00ean r\u00eca Roman Forum, \u1edf trung t\u00e2m th\u1ee7 \u0111\u00f4 Italy. Ng\u00e0y nay cu\u1ed9c \u0111\u00e0o b\u1edbi m\u1edbi \u0111\u00e3 l\u00e0m l\u1ed9 ra n\u1ec1n m\u00f3ng v\u00e0 m\u1ed9t h\u1ec7 th\u1ed1ng c\u1ed1ng r\u00e3nh ch\u1ee9ng t\u1ecf cung \u0111i\u1ec7n r\u1ed9ng l\u1edbn h\u01a1n r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Theo Arya, dinh th\u1ef1 c\u1ee7a Caligula c\u00f2n m\u1edf r\u1ed9ng v\u00e0o gi\u1eefa Forum v\u00e0 \u0111\u00e2m th\u1eb3ng v\u00e0o \u0111\u1ec1n Castor and Pollux. \u201cCu\u1ed9c khai qu\u1eadt cho th\u1ea5y cung \u0111i\u1ec7n \u0111\u00e3 chi\u1ebfm g\u1ea7n k\u00edn lu\u00f4n c\u1ea3 ng\u00f4i \u0111\u1ec1n\u201d, Arya n\u00f3i, khi ch\u1ec9 v\u00e0o 3 chi\u1ebfc c\u1ed9t nh\u00f4 l\u00ean, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eebng l\u00e0 v\u1eadt trang tr\u00ed cho ng\u00f4i \u0111\u1ec1n, Caligula th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u00e3 t\u1eebng n\u00f3i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n La M\u00e3: \u201cTa \u0111ang s\u1ed1ng c\u00f9ng c\u00e1c v\u1ecb th\u1ea7n. Ta th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 m\u1ed9t trong c\u00e1c v\u1ecb th\u1ea7n v\u00e0 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00e0 c\u1ee7a ta c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i ph\u1ea3i \u0111i qua ng\u00f4i \u0111\u1ec1n\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u1eeb kh\u00f3a t\u00ecm ki\u1ebfm: Nh\u1eefng b\u00ed \u1ea9n c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i &#8211; Minh Anh H\u00e0ng th\u1ebf k\u1ef7 nay, c\u00e1c h\u1ecdc gi\u1ea3 v\u1eabn tranh c\u00e3i v\u1ec1 v\u1ecb ho\u00e0ng \u0111\u1ebf th\u1ee9 3 c\u1ee7a \u0111\u1ebf ch\u1ebf La M\u00e3. Ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u1eb7t c\u00e2u h\u1ecfi \u00f4ng vua Caligula l\u1eadp d\u1ecb n\u00e0y l\u00e0 m\u1ed9t k\u1ebb hoang t\u01b0\u1edfng d\u00e1m th\u00e1ch th\u1ee9c c\u00e1c v\u1ecb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[24],"tags":[],"class_list":["post-17076","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kham-pha"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17076","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17076"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17076\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17077,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17076\/revisions\/17077"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17076"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17076"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17076"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}