{"id":3314,"date":"2021-10-20T16:17:48","date_gmt":"2021-10-20T09:17:48","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=3314"},"modified":"2021-10-22T18:08:45","modified_gmt":"2021-10-22T11:08:45","slug":"trong-luc-la-gi-luc-hap-dan-la-gi-cong-thuc-tinh-don-vi-do","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/trong-luc-la-gi-luc-hap-dan-la-gi-cong-thuc-tinh-don-vi-do\/","title":{"rendered":"Tr\u1ecdng l\u1ef1c l\u00e0 g\u00ec? L\u1ef1c h\u1ea5p d\u1eabn l\u00e0 g\u00ec? \u2013 C\u00f4ng th\u1ee9c t\u00ednh, \u0111\u01a1n v\u1ecb \u0111o"},"content":{"rendered":"\n<p>Ghi ch\u00fa: T\u00e0i li\u1ec7u tr\u00edch d\u1eabn<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t bao la ch\u1ee9a nhi\u1ec1u v\u1ea1n v\u1eadt, d\u00f9 b\u1ea1n \u1edf b\u1ea5t c\u1ee9 \u0111\u00e2u c\u1ef1c B\u1eafc hay c\u1ef1c Nam th\u00ec c\u0169ng s\u1ebd kh\u00f4ng b\u1ecb v\u0103ng ra ngo\u00e0i v\u0169 tr\u1ee5. Hi\u1ec3u m\u1ed9t c\u00e1ch \u0111\u01a1n gi\u1ea3n th\u00ec Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t \u0111ang h\u00fat m\u1ecdi v\u1eadt xung quanh v\u00e0 l\u1ef1c h\u00fat n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 tr\u1ecdng l\u1ef1c. V\u1eady, tr\u1ecdng l\u1ef1c l\u00e0 g\u00ec? L\u1ef1c h\u1ea5p d\u1eabn l\u00e0 g\u00ec? C\u00f4ng th\u1ee9c t\u00ednh nh\u01b0 n\u00e0o?\u2026.C\u00f9ng t\u00ecm l\u1eddi gi\u1ea3i \u0111\u00e1p qua c\u00e1c th\u00f4ng tin trong b\u00e0i vi\u1ebft d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y c\u1ee7a ch\u00fang t\u00f4i.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u1ecdng l\u1ef1c l\u00e0 g\u00ec?<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u1ecdng l\u1ef1c l\u00e0 g\u00ec? L\u1ef1c h\u1ea5p d\u1eabn l\u00e0 g\u00ec?- C\u00e1c kh\u00e1i ni\u1ec7m li\u00ean quan<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ef1c l\u00e0 g\u00ec?<\/p>\n\n\n\n<p>Trong v\u1eadt l\u00fd h\u1ecdc, l\u1ef1c l\u00e0 b\u1ea5t k\u1ef3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng n\u00e0o l\u00e0m cho m\u1ed9t v\u1eadt th\u1ec3 ch\u1ecbu s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i, ho\u1eb7c l\u00e0m \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng, h\u01b0\u1edbng hay c\u1ea5u tr\u00fac h\u00ecnh h\u1ecdc c\u1ee7a n\u00f3. N\u00f3i c\u00e1ch kh\u00e1c, l\u1ef1c l\u00e0 nguy\u00ean nh\u00e2n khi\u1ebfn cho m\u1ed9t v\u1eadt c\u00f3 kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng thay \u0111\u1ed5i v\u1eadn t\u1ed1c c\u1ee7a n\u00f3, t\u1edbi chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng c\u00f3 gia t\u1ed1c, l\u00e0m bi\u1ebfn d\u1ea1ng v\u1eadt th\u1ec3, ho\u1eb7c c\u1ea3 hai. Hi\u1ec3u \u0111\u01a1n gi\u1ea3n, l\u1ef1c l\u00e0 \u0111\u1ea1i l\u01b0\u1ee3ng vect\u01a1, \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng cho t\u00e1c d\u1ee5ng c\u1ee7a v\u1eadt n\u00e0y l\u00ean v\u1eadt kh\u00e1c, t\u1ea1o ra gia t\u1ed1c cho v\u1eadt ho\u1eb7c l\u00e0m v\u1eadt bi\u1ebfn d\u1ea1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u1ecdng l\u1ef1c l\u00e0 g\u00ec?<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u1ecdng l\u1ef1c l\u00e0 l\u1ef1c h\u00fat tr\u00e1i \u0111\u1ea5t t\u00e1c d\u1ee5ng l\u00ean m\u1ed9t v\u1eadt, c\u00f3 ph\u01b0\u01a1ng th\u1eb3ng \u0111\u1ee9ng v\u00e0 c\u00f3 chi\u1ec1u h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 ph\u00eda c\u1ee7a tr\u00e1i \u0111\u1ea5t. Tr\u1ecdng l\u1ef1c \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh b\u1eb1ng c\u00e1ch t\u00ednh kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a v\u1eadt v\u1edbi gia t\u1ed1c t\u1ef1 do t\u1ea1i n\u01a1i \u0111\u1eb7t v\u1eadt \u0111\u00f3. Tr\u1ecdng l\u1ef1c s\u1ebd c\u00f3 ph\u01b0\u01a1ng th\u1eb3ng \u0111\u1ee9ng v\u00e0 chi\u1ec1u t\u1eeb h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 ph\u00eda tr\u00e1i \u0111\u1ea5t.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00f3 kh\u00e1 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ngh\u0129 r\u1eb1ng kh\u00e1i ni\u1ec7m c\u1ee7a tr\u1ecdng l\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 tr\u1ecdng l\u1ef1c l\u00e0 m\u1ed9t. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y l\u00e0 ho\u00e0n to\u00e0n sai b\u1edfi tr\u1ecdng l\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 l\u1ef1c h\u00fat c\u1ee7a tr\u00e1i \u0111\u1ea5t t\u00e1c \u0111\u1ed9ng l\u00ean m\u1ecdi v\u1eadt \u0111\u1ec3 h\u00fat v\u1eadt v\u1ec1 h\u01b0\u1edbng tr\u00e1i \u0111\u1ea5t.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ef1c th\u1ebf l\u00e0 g\u00ec ?<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ef1c th\u1ebf l\u00e0 lo\u1ea1i l\u1ef1c m\u00e0 c\u00f4ng c\u1ee7a l\u1ef1c \u0111\u00f3 sinh ra v\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o h\u00ecnh d\u1ea1ng \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i m\u00e0 ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o v\u1ecb tr\u00ed c\u1ee7a \u0111i\u1ec3m \u0111\u1ea7u v\u00e0 \u0111i\u1ec3m cu\u1ed1i trong qu\u00e1 tr\u00ecnh chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a v\u1eadt. Tr\u1ecdng l\u1ef1c hay l\u1ef1c h\u1ea5p d\u1eabn c\u1ee7a tr\u00e1i \u0111\u1ea5t t\u00e1c \u0111\u1ed9ng l\u00ean c\u00e1c v\u1eadt l\u00e0 l\u1ef1c th\u1ebf.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ef1c h\u1ea5p d\u1eabn l\u00e0 g\u00ec?<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ef1c h\u1ea5p d\u1eabn l\u00e0 g\u00ec?<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ef1c h\u1ea5p d\u1eabn l\u00e0 l\u1ef1c h\u00fat 2 v\u1eadt v\u1ec1 ph\u00eda nhau, l\u1ef1c l\u00e0m cho c\u00e1c h\u00e0nh tinh quay xung quanh m\u1eb7t tr\u1eddi, l\u1ef1c l\u00e0m cho qu\u1ea3 t\u00e1o r\u01a1i xu\u1ed1ng \u0111\u1ea5t. M\u1ed9t v\u1eadt th\u1ec3 c\u00f3 kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng c\u00e0ng l\u1edbn th\u00ec l\u1ef1c h\u1ea5p d\u1eabn c\u1ee7a n\u00f3 c\u00e0ng m\u1ea1nh.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u01a1n v\u1ecb \u0111o l\u1ef1c l\u00e0 g\u00ec?<\/p>\n\n\n\n<p>Newton (vi\u1ebft t\u1eaft l\u00e0 N) l\u00e0 \u0111\u01a1n v\u1ecb \u0111o c\u1ee7a l\u1ef1c trong h\u1ec7 \u0111o l\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c t\u1ebf (SI); \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ea5y t\u00ean c\u1ee7a nh\u00e0 b\u00e1c h\u1ecdc Isaac Newton. N\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u01a1n v\u1ecb d\u1eabn xu\u1ea5t trong SI ngh\u0129a l\u00e0 n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a t\u1eeb c\u00e1c \u0111\u01a1n v\u1ecb \u0111o l\u01b0\u1eddng c\u01a1 b\u1ea3n. Tr\u1ecdng l\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a v\u1eadt n\u1eb7ng 100 gam l\u00e0 1 N<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00f4ng th\u1ee9c t\u00ednh, \u0111\u01a1n v\u1ecb \u0111o c\u1ee7a tr\u1ecdng l\u1ef1c<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00f4ng th\u1ee9c t\u00ednh tr\u1ecdng l\u1ef1c<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00f4ng th\u1ee9c tr\u1ecdng l\u1ef1c l\u00e0: P= mg<\/p>\n\n\n\n<p>Trong \u0111\u00f3:<\/p>\n\n\n\n<p>m l\u00e0 kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a v\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh b\u1eb1ng kg<\/p>\n\n\n\n<p>g l\u00e0 gia t\u1ed1c tr\u1ecdng tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a v\u1eadt, c\u00f3 \u0111\u01a1n v\u1ecb l\u00e0 m\/s2 .<\/p>\n\n\n\n<p>Khi s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u01a1n v\u1ecb l\u00e0 \u201cm\u00e9t\u201d gia t\u1ed1c tr\u1ecdng tr\u01b0\u1eddng tr\u00ean b\u1ec1 m\u1eb7t tr\u00e1i \u0111\u1ea5t s\u1ebd l\u00e0 9.8 m\/s2. \u0110\u00e2y l\u00e0 \u0111\u01a1n v\u1ecb chu\u1ea9n qu\u1ed1c t\u1ebf v\u00e0 b\u1ea1n n\u00ean s\u1eed d\u1ee5ng gi\u00e1 tr\u1ecb n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u1ebfu b\u1ea1n ph\u1ea3i d\u00f9ng feet th\u00ec gi\u00e1 tr\u1ecb gia t\u1ed1c tr\u1ecdng tr\u01b0\u1eddng b\u1ea1n c\u1ea7n s\u1eed d\u1ee5ng 32,2 f\/s2 v\u1ec1 b\u1ea3n ch\u1ea5t gi\u00e1 tr\u1ecb n\u00e0y kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i m\u00e0 ch\u1ec9 quy theo feet thay l\u00e0 m\u00e9t.<\/p>\n\n\n\n<p>X\u00e1c \u0111\u1ecbnh kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a m\u1ed9t v\u1eadt<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00fang ta c\u1ea7n t\u00ecm tr\u1ecdng l\u01b0\u1ee3ng d\u1ef1a tr\u00ean kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng ngh\u0129a l\u00e0 ch\u00fang ta ph\u1ea3i bi\u1ebft gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng. Kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 l\u01b0\u1ee3ng ch\u1ea5t c\u00f3 trong v\u1eadt th\u1ec3, \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ec3u hi\u1ec7n d\u01b0\u1edbi d\u1ea1ng kilogam<\/p>\n\n\n\n<p>X\u00e1c \u0111\u1ecbnh gia t\u1ed1c tr\u1ecdng tr\u01b0\u1eddng<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00f4ng th\u1ee9c t\u00ednh gia t\u1ed1c<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u00ean b\u1ec1 m\u1eb7t tr\u00e1i \u0111\u1ea5t, gia t\u1ed1c g b\u1eb1ng 9,8 m\/s2. T\u00f9y v\u00e0o v\u1ecb tr\u00ed tr\u00ean tr\u00e1i \u0111\u1ea5t m\u00e0 gia t\u1ed1c c\u1ee7a tr\u1ecdng l\u1ef1c c\u0169ng c\u00f3 s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i nh\u01b0ng b\u1ea1n s\u1ebd bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u00e1 tr\u1ecb n\u00e0y v\u00ec trong ph\u1ea7n l\u1edbn gi\u00e1 tr\u1ecb n\u00e0y th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc \u0111\u1ebfn trong \u0111\u1ec1 b\u00e0i.<\/p>\n\n\n\n<p>Gia t\u1ed1c tr\u1ecdng tr\u01b0\u1eddng tr\u00ean m\u1eb7t tr\u0103ng s\u1ebd kh\u00e1c v\u1edbi gia t\u1ed1c tr\u1ecdng tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a tr\u00e1i \u0111\u1ea5t. Gia t\u1ed1c g\u00e2y ra b\u1edfi tr\u1ecdng l\u1ef1c tr\u00ean m\u1eb7t tr\u0103ng s\u1ebd c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb kho\u1ea3ng 1,622 m\/s2, t\u1ee9c l\u00e0 kho\u1ea3ng 1\/6 gi\u00e1 tr\u1ecb t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng tr\u00ean tr\u00e1i \u0111\u1ea5t. \u0110\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 l\u00fd do v\u00ec sao tr\u1ecdng l\u01b0\u1ee3ng tr\u00ean m\u1eb7t tr\u0103ng ch\u1ec9 b\u1eb1ng 1\/6 tr\u1ecdng l\u01b0\u1ee3ng tr\u00ean tr\u00e1i \u0111\u1ea5t.<\/p>\n\n\n\n<p>Gia t\u1ed1c tr\u1ecdng tr\u01b0\u1eddng tr\u00ean m\u1eb7t tr\u1eddi c\u0169ng kh\u00e1c v\u1edbi gia t\u1ed1c tr\u1ecdng tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a m\u1eb7t tr\u0103ng v\u00e0 tr\u00e1i \u0111\u1ea5t. Tr\u00ean m\u1eb7t tr\u1eddi, gia t\u1ed1c g\u00e2y ra b\u1edfi tr\u1ecdng l\u1ef1c s\u1ebd c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb v\u00e0o 274,0 m\/s2, g\u1ea5p kho\u1ea3ng 28 l\u1ea7n tr\u00e1i \u0111\u1ea5t. V\u00ec th\u1ebf, b\u1ea1n s\u1ebd n\u1eb7ng h\u01a1n 28 l\u1ea7n n\u1ebfu b\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean m\u1eb7t tr\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u1edbi c\u00e1c th\u00f4ng tin tr\u00ean \u0111\u00e2y, hy v\u1ecdng s\u1ebd gi\u00fap b\u1ea1n tr\u1ea3 l\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e2u h\u1ecfi tr\u1ecdng l\u1ef1c l\u00e0 g\u00ec? l\u1ef1c h\u1ea5p d\u1eabn l\u00e0 g\u00ec? c\u0169ng nh\u01b0 c\u00f4ng c\u1ee7a tr\u1ecdng l\u1ef1c r\u1ed3i ch\u1ee9. N\u1ebfu c\u00f3 b\u1ea5t k\u1ef3 c\u00e2u h\u1ecfi n\u00e0o c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i \u0111\u00e1p b\u1ea1n h\u00e3y comment d\u01b0\u1edbi b\u00e0i vi\u1ebft ho\u1eb7c li\u00ean h\u1ec7 v\u1edbi ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ed7 tr\u1ee3 nhanh ch\u00f3ng v\u00e0 mi\u1ec5n ph\u00ed ho\u00e0n to\u00e0n.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n\n\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ghi ch\u00fa: T\u00e0i li\u1ec7u tr\u00edch d\u1eabn Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t bao la ch\u1ee9a nhi\u1ec1u v\u1ea1n v\u1eadt, d\u00f9 b\u1ea1n \u1edf b\u1ea5t c\u1ee9 \u0111\u00e2u c\u1ef1c B\u1eafc hay c\u1ef1c Nam th\u00ec c\u0169ng s\u1ebd kh\u00f4ng b\u1ecb v\u0103ng ra ngo\u00e0i v\u0169 tr\u1ee5. Hi\u1ec3u m\u1ed9t c\u00e1ch \u0111\u01a1n gi\u1ea3n th\u00ec Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t \u0111ang h\u00fat m\u1ecdi v\u1eadt xung quanh v\u00e0 l\u1ef1c h\u00fat n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-3314","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-vat-ly"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3314","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3314"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3314\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3314"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3314"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3314"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}