{"id":5594,"date":"2021-11-20T09:33:34","date_gmt":"2021-11-20T02:33:34","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=5594"},"modified":"2021-11-20T12:41:12","modified_gmt":"2021-11-20T05:41:12","slug":"vi-sao-dong-nuoc-cho-lo-xa-cua-be-nuoc-bao-gio-cung-xoay-theo-mot-huong","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/vi-sao-dong-nuoc-cho-lo-xa-cua-be-nuoc-bao-gio-cung-xoay-theo-mot-huong\/","title":{"rendered":"V\u00ec sao d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc ch\u1ed7 l\u1ed7 x\u1ea3 c\u1ee7a b\u1ec3 n\u01b0\u1edbc bao gi\u1edd c\u0169ng xo\u00e1y theo m\u1ed9t h\u01b0\u1edbng?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ch\u00fang ta h\u00e3y quan s\u00e1t m\u1ed9t hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng k\u00ec l\u1ea1: khi x\u1ea3 b\u1ec3 n\u01b0\u1edbc, xung quanh l\u1ed7 x\u1ea3 c\u1ee7a b\u1ec3, n\u01b0\u1edbc bao gi\u1edd c\u0169ng xo\u00e1y ng\u01b0\u1ee3c chi\u1ec1u kim \u0111\u1ed3ng h\u1ed3. Cho d\u00f9 c\u00f3 d\u00f9ng tay l\u00e0m cho n\u01b0\u1edbc xo\u00e1y theo chi\u1ec1u kim \u0111\u1ed3ng h\u1ed3 m\u1ed9t ch\u1eadp th\u00ec d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc s\u1ebd c\u00e0ng xo\u00e1y c\u00e0ng ch\u1eadm, m\u1ed9t l\u00fac sau n\u00f3 l\u1ea1i xo\u00e1y ng\u01b0\u1ee3c chi\u1ec1u kim \u0111\u1ed3ng h\u1ed3 nh\u01b0 c\u0169.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00ec nguy\u00ean nh\u00e2n g\u00ec v\u1eady nh\u1ec9? Th\u1ef1c ra \u0111\u00f3 l\u00e0 do Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t t\u1ef1 quay g\u00e2y ra \u0111\u1ea5y th\u00f4i. Ch\u00fang ta bi\u1ebft r\u1eb1ng, Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t lu\u00f4n t\u1ef1 quay kh\u00f4ng ng\u1eebng. N\u00f3 t\u1ef1 quay m\u1ed9t v\u00f2ng m\u1ea5t 24 gi\u1edd. Qua t\u00ednh to\u00e1n r\u00fat ra \u0111\u01b0\u1ee3c: t\u1ea1i b\u1ea5t k\u00ec \u0111i\u1ec3m n\u00e0o tr\u00ean x\u00edch \u0111\u1ea1o, t\u1ed1c \u0111\u1ed9 quay t\u1eeb T\u00e2y sang \u0110\u00f4ng l\u00e0 0,46 m\/s, c\u00f2n t\u1ed1c \u0111\u1ed9 quay t\u1ea1i B\u1eafc Kinh l\u00e0 0,35 m\/s. V\u00ec v\u1eady, v\u1eadt th\u1ec3 \u1edf B\u00e1n c\u1ea7u B\u1eafc, v\u1ecb tr\u00ed c\u00e0ng g\u1ea7n ph\u00eda B\u1eafc th\u00ec t\u1ed1c \u0111\u1ed9 quay theo Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t c\u00e0ng nh\u1ecf. Gi\u1ea3 d\u1ee5 c\u00f3 m\u1ed9t d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y t\u1eeb B\u1eafc v\u1ec1 Nam, do t\u1ed1c \u0111\u1ed9 quay t\u1eeb T\u00e2y sang \u0110\u00f4ng ban \u0111\u1ea7u t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i nh\u1ecf, n\u00f3 s\u1ebd l\u1ec7ch v\u1ec1 T\u00e2y; c\u00f2n n\u1ebfu ch\u1ea3y t\u1eeb Nam \u0111\u1ebfn B\u1eafc, t\u1ed1c \u0111\u1ed9 quay t\u1eeb T\u00e2y sang \u0110\u00f4ng l\u1edbn, n\u00f3 s\u1ebd v\u00ec qu\u00e1n t\u00ednh m\u00e0 duy tr\u00ec t\u1ed1c \u0111\u1ed9 t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i nhanh ban \u0111\u1ea7u v\u00e0 l\u1ec7ch v\u1ec1 \u0110\u00f4ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u1ef1c ra, n\u01b0\u1edbc \u1edf xung quanh l\u1ed7 x\u1ea3 c\u1ee7a b\u1ec3 n\u01b0\u1edbc l\u00e0 t\u1eeb b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng t\u00e1m h\u01b0\u1edbng \u00f9a l\u1ea1i, n\u01b0\u1edbc t\u1eeb B\u1eafc ch\u1ea3y v\u1ec1 Nam th\u00ec l\u1ec7ch T\u00e2y, t\u1eeb Nam ch\u1ea3y \u0111\u1ebfn B\u1eafc th\u00ec l\u1ec7ch \u0110\u00f4ng, cu\u1ed1i c\u00f9ng n\u01b0\u1edbc li\u1ec1n xo\u00e1y ng\u01b0\u1ee3c chi\u1ec1u kim \u0111\u1ed3ng h\u1ed3. Th\u1eed ngh\u0129 xem, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi s\u1ed1ng \u1edf B\u00e1n c\u1ea7u Nam s\u1ebd nh\u00ecn th\u1ea5y c\u00e1i g\u00ec? K\u1ebft qu\u1ea3 quan s\u00e1t c\u1ee7a h\u1ecd ng\u01b0\u1ee3c v\u1edbi ch\u00fang ta, n\u01b0\u1edbc \u1edf xung quanh l\u1ed7 x\u1ea3 c\u1ee7a b\u1ec3 n\u01b0\u1edbc bao gi\u1edd c\u0169ng xo\u00e1y theo chi\u1ec1u kim \u0111\u1ed3ng h\u1ed3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00e0 v\u1eadt l\u00ed ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p Coriolis ch\u00fa \u00fd \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean, v\u00e0 ti\u1ebfn h\u00e0nh nghi\u00ean c\u1ee9u to\u00e0n di\u1ec7n c\u1ea3 v\u1ec1 th\u1ef1c nghi\u1ec7m l\u1eabn l\u00ed thuy\u1ebft. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi sau g\u1ecdi lo\u1ea1i l\u1ef1c h\u00ecnh th\u00e0nh xo\u00e1y n\u00e0y l\u00e0 l\u1ef1c Coriolis.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">L\u1ef1c Coriolis c\u00f3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ed1i v\u1edbi sinh ho\u1ea1t c\u1ee7a lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi. \u1ede B\u00e1n c\u1ea7u B\u1eafc, b\u1edd b\u00ean ph\u1ea3i c\u1ee7a s\u00f4ng ng\u00f2i b\u1ecb x\u00f3i m\u00f2n t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i l\u1edbn, ch\u00ednh l\u00e0 do l\u1ef1c Coriolis \u0111\u1ea9y d\u00f2ng s\u00f4ng ch\u1ea3y theo h\u01b0\u1edbng ngang. C\u0169ng nh\u01b0 v\u1eady, khi t\u00e0u ho\u1ea3 ch\u1ea1y d\u1ecdc theo h\u01b0\u1edbng Nam B\u1eafc, bao gi\u1edd c\u0169ng l\u00e0 \u0111\u01b0\u1eddng ray b\u00ean ph\u1ea3i b\u1ecb \u0111\u1eadp v\u00e0o l\u1edbn h\u01a1n. L\u1ef1c Coriolis c\u00f2n \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng t\u1edbi chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a kh\u00f4ng kh\u00ed tr\u00ean b\u1ec1 m\u1eb7t Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t. D\u01b0\u1edbi t\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a l\u1ef1c Coriolis, trong kh\u00ed quy\u1ec3n s\u1ebd sinh ra nh\u1eefng d\u00f2ng kh\u00ed xo\u00e1y c\u00f3 n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng l\u1edbn lao; v\u00f2i r\u1ed3ng l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng lo\u1ea1i \u0111\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1eeb kh\u00f3a: L\u1ef1c Coriolis; Xo\u00e1y; S\u1ef1 t\u1ef1 quay c\u1ee7a Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n\n\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ch\u00fang ta h\u00e3y quan s\u00e1t m\u1ed9t hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng k\u00ec l\u1ea1: khi x\u1ea3 b\u1ec3 n\u01b0\u1edbc, xung quanh l\u1ed7 x\u1ea3 c\u1ee7a b\u1ec3, n\u01b0\u1edbc bao gi\u1edd c\u0169ng xo\u00e1y ng\u01b0\u1ee3c chi\u1ec1u kim \u0111\u1ed3ng h\u1ed3. Cho d\u00f9 c\u00f3 d\u00f9ng tay l\u00e0m cho n\u01b0\u1edbc xo\u00e1y theo chi\u1ec1u kim \u0111\u1ed3ng h\u1ed3 m\u1ed9t ch\u1eadp th\u00ec d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc s\u1ebd c\u00e0ng xo\u00e1y c\u00e0ng ch\u1eadm, m\u1ed9t [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15,7],"tags":[],"class_list":["post-5594","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc","category-vat-ly"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5594","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5594"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5594\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5594"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5594"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5594"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}