{"id":5610,"date":"2021-11-20T09:35:26","date_gmt":"2021-11-20T02:35:26","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=5610"},"modified":"2021-11-20T12:41:10","modified_gmt":"2021-11-20T05:41:10","slug":"vi-sao-ca-duc-o-day-chau-lai-phun-nuoc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/vi-sao-ca-duc-o-day-chau-lai-phun-nuoc\/","title":{"rendered":"V\u00ec sao c\u00e1 \u0111\u00fac \u1edf \u0111\u00e1y ch\u1eadu l\u1ea1i phun n\u01b0\u1edbc?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u1eddi c\u1ed5 \u0111\u1ea1i, \u1edf Trung Qu\u1ed1c ng\u01b0\u1eddi ta hay d\u00f9ng lo\u1ea1i ch\u1eadu thau c\u00f3 hai quai x\u00e1ch \u0111\u1ed1i x\u1ee9ng tr\u00ean v\u00e0nh ch\u1eadu, v\u00e0 \u1edf \u0111\u00e1y c\u00f3 \u0111\u00fac hoa v\u0103n b\u1ed1n con c\u00e1 ch\u00e9p. N\u00f3 th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u0111\u1ec3 ch\u1ee9a n\u01b0\u1edbc ho\u1eb7c r\u1eeda c\u00e1c th\u1ee9. Khi ch\u00fang ta \u0111\u1ed5 \u0111\u1ea7y n\u01b0\u1edbc v\u00e0o lo\u1ea1i ch\u1eadu n\u00e0y, r\u1ed3i d\u00f9ng hai tay mi\u1ebft l\u00ean hai quai x\u00e1ch, trong m\u1ed3m c\u1ee7a b\u1ed1n con c\u00e1 ch\u00e9p c\u00f3 th\u1ec3 phun ra nh\u1eefng gi\u1ecdt n\u01b0\u1edbc. \u0110\u1ed9 cao phun ra c\u00f3 th\u1ec3 tr\u00ean 50 cm. Lo\u1ea1i ch\u1eadu c\u1ed5 n\u00e0y v\u00ec sao phun n\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1ec9?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u1eadt ra, khi d\u00f9ng hai tay mi\u1ebft l\u00ean quai ch\u1eadu m\u1ed9t c\u00e1ch ch\u1eadm r\u00e3i m\u00e0 c\u00f3 ti\u1ebft t\u1ea5u, tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf \u0111\u00f3 l\u00e0 ta \u0111\u00e3 truy\u1ec1n n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng cho ch\u1eadu c\u1ed5.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Khi t\u1ea7n s\u1ed1 rung \u0111\u1ed9ng do l\u1ef1c ma s\u00e1t g\u00e2y n\u00ean ti\u1ebfp c\u1eadn ho\u1eb7c b\u1eb1ng v\u1edbi t\u1ea7n s\u1ed1 ri\u00eang c\u1ee7a v\u00e1ch ch\u1eadu th\u00ec m\u1eb7t ch\u1eadu sinh ra c\u1ed9ng h\u01b0\u1edfng, bi\u00ean \u0111\u1ed9 s\u1ebd l\u1edbn l\u00ean r\u1ea5t nhanh. Rung \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a v\u00e1ch ch\u1eadu g\u00e2y n\u00ean rung \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc, g\u00e2y n\u00ean s\u00f3ng n\u01b0\u1edbc trong n\u01b0\u1edbc, s\u00f3ng n\u01b0\u1edbc n\u00e0y khi truy\u1ec1n t\u1edbi tr\u01b0\u1edbc g\u1eb7p ph\u1ea3i m\u1eb7t v\u00e1ch c\u1ee7a m\u1ed9t b\u1ed9 ph\u1eadn kh\u00e1c li\u1ec1n ph\u1ea3n x\u1ea1 l\u1ea1i. Th\u1ebf l\u00e0 s\u00f3ng t\u1edbi v\u00e0 s\u00f3ng ph\u1ea3n x\u1ea1 ch\u1ed3ng l\u00ean nhau, h\u00ecnh th\u00e0nh n\u00ean s\u00f3ng \u0111\u1ee9ng. Trong s\u00f3ng \u0111\u1ee9ng, bi\u00ean \u0111\u1ed9 c\u1ee7a c\u00e1c \u0111i\u1ec3m kh\u00f4ng gi\u1ed1ng nhau, trong \u0111\u00f3 \u0111i\u1ec3m c\u00f3 bi\u00ean \u0111\u1ed9 l\u1edbn nh\u1ea5t g\u1ecdi l\u00e0 b\u1ee5ng s\u00f3ng, \u0111i\u1ec3m nh\u1ecf nh\u1ea5t g\u1ecdi l\u00e0 n\u00fat s\u00f3ng. M\u1ed9t v\u1eadt c\u00f3 h\u00ecnh d\u00e1ng ch\u1eadu tr\u00f2n khi x\u1ea3y ra c\u1ed9ng h\u01b0\u1edfng t\u1ea7n s\u1ed1 th\u1ea5p, c\u00f3 th\u1ec3 sinh ra b\u1ed1n b\u1ee5ng s\u00f3ng v\u00e0 b\u1ed1n n\u00fat s\u00f3ng; c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 sinh ra s\u00e1u ho\u1eb7c t\u00e1m b\u1ee5ng s\u00f3ng, n\u00fat s\u00f3ng. Nh\u01b0ng th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng d\u00f9ng tay mi\u1ebft l\u00e0 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t t\u1edbi gi\u00e1 tr\u1ecb t\u1ea7n s\u1ed1 c\u1ed9ng h\u01b0\u1edfng t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i th\u1ea5p, c\u0169ng t\u1ee9c l\u00e0 sinh ra h\u00ecnh th\u00e1i rung \u0111\u1ed9ng c\u00f3 b\u1ed1n b\u1ee5ng s\u00f3ng v\u00e0 b\u1ed1n n\u00fat s\u00f3ng h\u1ee3p th\u00e0nh. \u1ede ch\u1ed7 b\u1ee5ng s\u00f3ng, rung \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc m\u1ea1nh m\u1ebd nh\u1ea5t, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i nh\u1ea3y kh\u1ecfi m\u1eb7t n\u01b0\u1edbc, h\u00ecnh th\u00e0nh ra nh\u1eefng gi\u1ecdt n\u01b0\u1edbc phun. Trong ch\u1eadu c\u1ed5 phun n\u01b0\u1edbc, ng\u01b0\u1eddi ta th\u01b0\u1eddng b\u1ed1 tr\u00ed mi\u1ec7ng c\u1ee7a b\u1ed1n con c\u00e1 ch\u00e9p v\u00e0o ch\u1ed7 b\u1ee5ng s\u00f3ng. M\u1ed9t khi t\u1ea7n s\u1ed1 c\u1ee7a quai ch\u1eadu b\u1ecb tay mi\u1ebft v\u00e0o \u0111\u1ea1t t\u1edbi t\u1ea7n s\u1ed1 c\u1ed9ng h\u01b0\u1edfng \u0111\u00f3, gi\u1ecdt n\u01b0\u1edbc s\u1ebd phun ra \u1edf ch\u1ed7 b\u1ed1n b\u1ee5ng s\u00f3ng, nh\u00ecn v\u00e0o tr\u00f4ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 c\u00e1c h\u1ea1t n\u01b0\u1edbc t\u1eeb trong mi\u1ec7ng c\u00e1 ch\u00e9p phun ra v\u1eady.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vi\u1ec7c <a href=\"https:\/\/www.vietlearn.org\" data-internallinksmanager029f6b8e52c=\"2\" title=\"Vietlearn\" rel=\"nofollow\">thi\u1ebft k\u1ebf<\/a> ch\u1eadu c\u1ed5 phun n\u01b0\u1edbc tinh x\u1ea3o nh\u01b0 v\u1eady \u0111\u00e3 ph\u1ea3n \u00e1nh t\u00e0i tr\u00ed th\u00f4ng minh c\u1ee7a nh\u00e2n d\u00e2n lao \u0111\u1ed9ng ng\u00e0y x\u01b0a.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1eeb kh\u00f3a: Ch\u1eadu c\u1ed5; S\u00f3ng d\u1eebng; C\u1ed9ng h\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n\n\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Th\u1eddi c\u1ed5 \u0111\u1ea1i, \u1edf Trung Qu\u1ed1c ng\u01b0\u1eddi ta hay d\u00f9ng lo\u1ea1i ch\u1eadu thau c\u00f3 hai quai x\u00e1ch \u0111\u1ed1i x\u1ee9ng tr\u00ean v\u00e0nh ch\u1eadu, v\u00e0 \u1edf \u0111\u00e1y c\u00f3 \u0111\u00fac hoa v\u0103n b\u1ed1n con c\u00e1 ch\u00e9p. N\u00f3 th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u0111\u1ec3 ch\u1ee9a n\u01b0\u1edbc ho\u1eb7c r\u1eeda c\u00e1c th\u1ee9. Khi ch\u00fang ta \u0111\u1ed5 \u0111\u1ea7y n\u01b0\u1edbc v\u00e0o lo\u1ea1i ch\u1eadu n\u00e0y, r\u1ed3i [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15,7],"tags":[],"class_list":["post-5610","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc","category-vat-ly"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5610","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5610"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5610\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5610"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5610"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5610"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}