{"id":5720,"date":"2021-11-20T09:48:04","date_gmt":"2021-11-20T02:48:04","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=5720"},"modified":"2021-11-20T12:42:04","modified_gmt":"2021-11-20T05:42:04","slug":"tai-sao-truoc-khi-den-ne-ong-bat-sang-cai-tac-te-phai-chop-nhay-vai-lan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/tai-sao-truoc-khi-den-ne-ong-bat-sang-cai-tac-te-phai-chop-nhay-vai-lan\/","title":{"rendered":"T\u1ea1i sao tr\u01b0\u1edbc khi \u0111\u00e8n n\u00ea \u00f4ng b\u1eadt s\u00e1ng, c\u00e1i t\u1eafc te ph\u1ea3i ch\u1edbp nh\u00e1y v\u00e0i l\u1ea7n?"},"content":{"rendered":"\n<p>B\u00f3ng \u0111\u00e8n d\u00e2y t\u00f3c, ch\u1ec9 c\u1ea7n th\u00f4ng \u0111i\u1ec7n l\u00e0 chi\u1ebfu s\u00e1ng ngay, c\u00f2n tr\u01b0\u1edbc khi \u0111\u00e8n \u1ed1ng b\u1eadt s\u00e1ng, th\u01b0\u1eddng th\u01b0\u1eddng c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00ecn th\u1ea5y c\u00e1i t\u1eafc te ch\u1edbp nh\u00e1y v\u00e0i l\u1ea7n. \u0110\u00f3 l\u00e0 v\u00ec sao v\u1eady?<\/p>\n\n\n\n<p>Hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00f3 ph\u1ea3i gi\u1ea3i th\u00edch t\u1eeb nguy\u00ean l\u00ed ph\u00e1t s\u00e1ng c\u1ee7a \u0111\u00e8n \u1ed1ng. B\u00ean trong \u1ed1ng \u0111\u00e8n c\u1ee7a \u0111\u00e8n \u1ed1ng c\u00f3 n\u1ea1p m\u1ed9t \u00edt thu\u1ef7 ng\u00e2n v\u00e0 kh\u00ed acgon, hai \u0111\u1ea7u \u1ed1ng c\u00f3 l\u1eafp \u0111i\u1ec7n c\u1ef1c. C\u00e1c electron t\u1eeb \u00e2m c\u1ef1c ph\u00f3ng ra, va ch\u1ea1m v\u1edbi c\u00e1c ph\u00e2n t\u1eed kh\u00ed acgon trong \u1ed1ng, c\u00f3 th\u1ec3 sinh ra c\u00e0ng nhi\u1ec1u electron. Nh\u1eefng electron n\u00e0y k\u00edch ph\u00e1t h\u01a1n n\u1eefa khi thu\u1ef7 ng\u00e2n ph\u00f3ng \u0111i\u1ec7n, b\u1ee9c x\u1ea1 ra tia t\u1eed ngo\u1ea1i kh\u00f4ng nh\u00ecn th\u1ea5y. Khi tia t\u1eed ngo\u1ea1i chi\u1ebfu v\u00e0o ch\u1ea5t hu\u1ef3nh quang ph\u1ebft l\u00ean v\u00e1ch trong c\u1ee7a \u1ed1ng \u0111\u00e8n, li\u1ec1n ph\u00e1t ra \u00e1nh s\u00e1ng nh\u00ecn th\u1ea5y. Nh\u01b0ng mu\u1ed1n cho \u00e2m c\u1ef1c ph\u00f3ng x\u1ea1 ra electron, v\u00e0 \u0111\u1ec3 cho electron ph\u00f3ng x\u1ea1 ra c\u00f3 n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, c\u00f9ng ph\u00e2n t\u1eed kh\u00ed acgon va ch\u1ea1m l\u00e0m b\u1eadt ra c\u00e0ng nhi\u1ec1u electron th\u00ec c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111\u1eb7t l\u00ean hai c\u1ef1c \u1ed1ng \u0111\u00e8n m\u1ed9t \u0111i\u1ec7n \u00e1p r\u1ea5t cao. \u0110i\u1ec7n \u00e1p 220 v\u00f4n th\u00f4ng d\u1ee5ng kh\u00f4ng sao cung c\u1ea5p \u0111\u1ee7 n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng c\u1ea7n thi\u1ebft \u0111\u1ec3 electron va ch\u1ea1m. V\u00ec v\u1eady, b\u1eadt s\u00e1ng \u0111\u00e8n \u1ed1ng c\u1ea7n c\u00f3 m\u1ed9t \u0111i\u1ec7n \u00e1p kh\u1edfi \u0111\u1ed9ng cao h\u01a1n 220 v\u00f4n r\u1ea5t nhi\u1ec1u. \u0110i\u1ec7n \u00e1p kh\u1edfi \u0111\u1ed9ng \u1ea5y do c\u00e1i t\u1eafc te v\u00e0 c\u00e1i ch\u1ea5n l\u01b0u ph\u1ed1i h\u1ee3p ch\u1eb7t ch\u1ebd sinh ra.<\/p>\n\n\n\n<p>Sau khi \u0111\u00e8n \u1ed1ng n\u1ed1i th\u00f4ng v\u1edbi ngu\u1ed3n \u0111i\u1ec7n, trong \u1ed1ng \u0111\u00e8n ch\u01b0a sinh ra hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng ph\u00f3ng \u0111i\u1ec7n, m\u00e0 l\u1ea1i l\u00e0 gi\u1eefa hai t\u1ea5m l\u01b0\u1ee1ng kim trong \u1ed1ng n\u00ea \u00f4ng c\u1ee7a t\u1eafc te x\u1ea3y ra s\u1ef1 ph\u00f3ng \u0111i\u1ec7n ph\u00e1t s\u00e1ng, ph\u00e1t ra \u00e1nh s\u00e1ng m\u00e0u \u0111\u1ecf. Nhi\u1ec7t l\u01b0\u1ee3ng sinh ra b\u1edfi ph\u00f3ng \u0111i\u1ec7n ph\u00e1t s\u00e1ng l\u00e0m cho nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 c\u1ee7a t\u1ea5m l\u01b0\u1ee1ng kim trong t\u1eafc te l\u00ean cao. Th\u1ebf l\u00e0 \u0111\u1ed9 cong c\u1ee7a \u0111\u1ea7u co du\u1ed7i sinh ra bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i. Khi n\u00f3 ch\u1ea1m v\u00e0o \u0111\u1ea7u c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh, s\u1ef1 ph\u00f3ng \u0111i\u1ec7n ph\u00e1t s\u00e1ng ng\u1eebng l\u1ea1i, v\u00e0 t\u1eafc te kh\u00f4ng s\u00e1ng n\u1eefa.<\/p>\n\n\n\n<p>Do s\u1ef1 ng\u1eebng l\u1ea1i c\u1ee7a ph\u00f3ng \u0111i\u1ec7n ph\u00e1t s\u00e1ng, \u0111\u1ea7u co du\u1ed7i d\u1ea7n d\u1ea7n ngu\u1ed9i \u0111i, r\u1ed3i kh\u00f4i ph\u1ee5c v\u1ec1 h\u00ecnh d\u1ea1ng ban \u0111\u1ea7u. Khi n\u00f3 t\u00e1ch kh\u1ecfi \u0111\u1ea7u c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh, m\u1ea1ch \u0111i\u1ec7n b\u1ecb ng\u1eaft ra, c\u1eaft \u0111\u1ee9t d\u00f2ng \u0111i\u1ec7n. Trong kho\u1ea3nh kh\u1eafc d\u00f2ng \u0111i\u1ec7n b\u1ecb c\u1eaft, tr\u00ean c\u00e1i ch\u1ea5n l\u01b0u c\u1ea3m \u1ee9ng ra \u0111i\u1ec7n \u00e1p r\u1ea5t cao, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea1t t\u1edbi 1000 v\u00f4n. N\u00f3 c\u00f9ng v\u1edbi \u0111i\u1ec7n \u00e1p ngu\u1ed3n nh\u1eadp l\u1ea1i \u0111\u1eb7t l\u00ean hai \u0111\u1ea7u \u0111i\u1ec7n c\u1ef1c c\u1ee7a \u1ed1ng \u0111\u00e8n. Th\u1ebf l\u00e0 \u0111\u00e8n \u1ed1ng b\u1eadt s\u00e1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u1ebfu qu\u00e1 tr\u00ecnh k\u1ec3 tr\u00ean x\u1ea3y ra m\u1ed9t l\u1ea7n m\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1eadt s\u00e1ng \u0111\u00e8n \u1ed1ng, \u1ed1ng n\u00ea \u00f4ng trong t\u1eafc te s\u1ebd s\u00e1ng tr\u1edf l\u1ea1i r\u1ed3i l\u1ea1i t\u1eaft, r\u1ed3i l\u1ea1i s\u00e1ng tr\u1edf l\u1ea1i\u2026 C\u1ee9 l\u1eb7p \u0111i l\u1eb7p l\u1ea1i nh\u01b0 th\u1ebf v\u00e0i l\u1ea7n, ch\u00fang ta nh\u00ecn th\u1ea5y c\u00e1i t\u1eafc te li\u00ean t\u1ee5c ch\u1edbp nh\u00e1y cho \u0111\u1ebfn khi \u0111\u00e8n \u1ed1ng s\u00e1ng l\u00ean m\u1edbi th\u00f4i. Sau khi \u0111\u00e8n \u1ed1ng s\u00e1ng h\u1eb3n, d\u00f2ng \u0111i\u1ec7n t\u0103ng l\u00ean r\u1ea5t nhanh, c\u00e1i ch\u1ea5n l\u01b0u li\u1ec1n c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng h\u1ea1n ch\u1ebf d\u00f2ng \u0111i\u1ec7n v\u00e0o trong ph\u1ea1m vi quy \u0111\u1ecbnh. \u0110\u1ed3ng th\u1eddi thu\u1ef7 ng\u00e2n trong \u1ed1ng \u0111\u00e8n b\u1ed1c h\u01a1i, \u0111i\u1ec7n tr\u1edf gi\u1eefa hai \u0111\u1ea7u \u0111i\u1ec7n c\u1ef1c gi\u1ea3m nh\u1ecf \u0111i r\u1ea5t nhi\u1ec1u, v\u00ec v\u1eady \u0111i\u1ec7n \u00e1p hai \u0111\u1ea7u c\u0169ng th\u1ea5p xu\u1ed1ng. Th\u1ebf l\u00e0 c\u00e1i t\u1eafc te kh\u00f4ng c\u00f2n sinh ra s\u1ef1 ph\u00f3ng \u0111i\u1ec7n ph\u00e1t s\u00e1ng v\u00e0 c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f2n s\u00e1ng l\u00ean n\u1eefa.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u1ebfu \u0111i\u1ec7n \u00e1p ngu\u1ed3n h\u01a1i th\u1ea5p, ho\u1eb7c th\u1eddi ti\u1ebft m\u00f9a \u0111\u00f4ng gi\u00e1 r\u00e9t, \u0111\u00e8n \u1ed1ng s\u1ebd kh\u00f3 b\u1eadt s\u00e1ng, c\u00e1i t\u1eafc te c\u00e0ng ph\u1ea3i ch\u1edbp s\u00e1ng nhi\u1ec1u l\u1ea7n h\u01a1n. N\u1ebfu \u0111i\u1ec7n \u00e1p qu\u00e1 th\u1ea5p, ho\u1eb7c \u0111\u00e8n qu\u00e1 c\u0169 th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1ch g\u00ec l\u00e0m cho \u0111\u00e8n \u1ed1ng b\u1eadt s\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1eeb kho\u00e1: \u0110\u00e8n \u1ed1ng; C\u00e1i t\u1eafc te; C\u00e1i ch\u1ea5n l\u01b0u; S\u1ef1 ph\u00f3ng \u0111i\u1ec7n ph\u00e1t s\u00e1ng;<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n\n\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>B\u00f3ng \u0111\u00e8n d\u00e2y t\u00f3c, ch\u1ec9 c\u1ea7n th\u00f4ng \u0111i\u1ec7n l\u00e0 chi\u1ebfu s\u00e1ng ngay, c\u00f2n tr\u01b0\u1edbc khi \u0111\u00e8n \u1ed1ng b\u1eadt s\u00e1ng, th\u01b0\u1eddng th\u01b0\u1eddng c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00ecn th\u1ea5y c\u00e1i t\u1eafc te ch\u1edbp nh\u00e1y v\u00e0i l\u1ea7n. \u0110\u00f3 l\u00e0 v\u00ec sao v\u1eady? Hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00f3 ph\u1ea3i gi\u1ea3i th\u00edch t\u1eeb nguy\u00ean l\u00ed ph\u00e1t s\u00e1ng c\u1ee7a \u0111\u00e8n \u1ed1ng. B\u00ean trong \u1ed1ng \u0111\u00e8n [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15,7],"tags":[],"class_list":["post-5720","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc","category-vat-ly"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5720","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5720"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5720\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5720"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5720"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5720"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}