{"id":5806,"date":"2021-11-20T09:58:02","date_gmt":"2021-11-20T02:58:02","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=5806"},"modified":"2021-11-20T13:24:20","modified_gmt":"2021-11-20T06:24:20","slug":"vi-sao-guong-thau-quang-thoi-tay","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/vi-sao-guong-thau-quang-thoi-tay\/","title":{"rendered":"V\u00ec sao &#8220;g\u01b0\u01a1ng th\u1ea5u quang&#8221; th\u1eddi T\u00e2y"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">H\u00e1n l\u1ea1i \u0111\u1ec3 \u00e1nh s\u00e1ng xuy\u00ean qua?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u1eddi c\u1ed5 x\u01b0a, khi ch\u01b0a c\u00f3 k\u00ednh \u0111\u1ec3 l\u00e0m ra g\u01b0\u01a1ng soi, ng\u01b0\u1eddi Trung Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 bi\u1ebft m\u00e0i b\u00f3ng \u0111\u1ed3 \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ec3 l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng soi, chi\u1ebfu ra m\u1eb7t ng\u01b0\u1eddi. Trong s\u1ed1 nhi\u1ec1u ki\u1ec3u g\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed3ng, c\u00f3 m\u1ed9t lo\u1ea1i g\u01b0\u01a1ng soi r\u1ea5t k\u00ec l\u1ea1, \u0111\u00f3 l\u00e0 g\u01b0\u01a1ng th\u1ea5u quang.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">G\u01b0\u01a1ng th\u1ea5u quang \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ebf t\u1ea1o v\u00e0o gi\u1eefa \u0111\u1eddi nh\u00e0 H\u00e1n, nh\u00ecn v\u00e0o kh\u00f4ng th\u1ea5y c\u00f3 g\u00ec kh\u00e1c v\u1edbi c\u00e1c g\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed3ng kh\u00e1c, b\u1ec1 m\u1eb7t s\u1ea1ch b\u00f3ng m\u00e0 s\u00e1ng lo\u00e1ng, m\u1eb7t sau c\u00f3 kh\u1eafc b\u00e0i minh ghi c\u00f4ng \u0111\u1ee9c, c\u00f3 th\u1ec3 chi\u1ebfu r\u00f5 dung m\u1ea1o c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi. Song, g\u01b0\u01a1ng th\u1ea5u quang c\u00f3 m\u1ed9t hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng k\u00ec l\u1ea1: khi c\u00f3 m\u1ed9t ch\u00f9m tia s\u00e1ng m\u1ea1nh chi\u1ebfu l\u00ean m\u1eb7t g\u01b0\u01a1ng, l\u00fac \u00e1nh s\u00e1ng ph\u1ea3n x\u1ea1 t\u1eeb m\u1eb7t g\u01b0\u01a1ng r\u1ecdi l\u00ean t\u01b0\u1eddng, tr\u00ean m\u1eb7t t\u01b0\u1eddng li\u1ec1n ph\u1ea3n \u00e1nh ra hoa v\u0103n v\u00e0 n\u00e9t ch\u1eef \u1edf m\u1eb7t sau c\u1ee7a g\u01b0\u01a1ng. Nh\u00ecn v\u00e0o c\u00f3 v\u1ebb nh\u01b0 \u00e1nh s\u00e1ng t\u1eeb m\u1eb7t sau xuy\u00ean t\u1edbi v\u1eady. Cho n\u00ean ng\u01b0\u1eddi ta g\u1ecdi lo\u1ea1i g\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed3ng n\u00e0y l\u00e0 &#8220;g\u01b0\u01a1ng th\u1ea5u quang&#8221; (g\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 cho \u00e1nh s\u00e1ng xuy\u00ean qua).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">R\u1ea5t hi\u1ec3n nhi\u00ean l\u00e0, \u00e1nh s\u00e1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o xuy\u00ean qua \u0111\u1ed3ng \u0111\u01b0\u1ee3c, song v\u00ec sao l\u1ea1i sinh ra lo\u1ea1i hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng k\u00ec l\u1ea1 n\u00e0y nh\u1ec9? V\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y \u0111\u00e3 l\u00e0m cho con ng\u01b0\u1eddi nghi ho\u1eb7c su\u1ed1t v\u00e0i tr\u0103m n\u0103m.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hi\u1ec7n nay \u0111\u00e3 ph\u00e1t hi\u1ec7n, m\u1eb7t g\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a g\u01b0\u01a1ng th\u1ea5u quang th\u1eddi T\u00e2y H\u00e1n c\u00f3 nh\u1eefng m\u1ea5p m\u00f4 nh\u1ecf li ti. Lo\u1ea1i m\u1ea5p m\u00f4 n\u00e0y quan s\u00e1t b\u1eb1ng m\u1eaft th\u01b0\u1eddng th\u00ec kh\u00f4ng sao nh\u1eadn ra. C\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc ph\u1ea3i d\u00f9ng c\u00e1c bi\u1ec7n ph\u00e1p th\u1ef1c nghi\u1ec7m hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i nh\u01b0 \u0111o giao thoa laze v\u00e0 ph\u00e2n t\u00edch hu\u1ef3nh quang tia X. Sau khi ti\u1ebfn h\u00e0nh \u0111o \u0111\u1ea1c ch\u00ednh x\u00e1c t\u1ec9 m\u1ec9 \u0111\u1ed1i v\u1edbi m\u1eb7t g\u01b0\u01a1ng m\u1edbi ph\u00e1t hi\u1ec7n ra \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Do lo\u1ea1i m\u1ea5p m\u00f4 nh\u1ecf li ti n\u00e0y c\u1ee7a m\u1eb7t g\u01b0\u01a1ng, ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 coi m\u1eb7t g\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5 th\u00e0nh b\u1edfi v\u00f4 s\u1ed1 m\u1eb7t g\u01b0\u01a1ng l\u1ed3i v\u00e0 m\u1eb7t g\u01b0\u01a1ng l\u00f5m. Khi c\u00f3 m\u1ed9t ch\u00f9m tia s\u00e1ng chi\u1ebfu l\u00ean m\u1eb7t g\u01b0\u01a1ng, qua t\u00e1c d\u1ee5ng ph\u00e1t t\u00e1n c\u1ee7a m\u1eb7t g\u01b0\u01a1ng l\u1ed3i v\u00e0 t\u00e1c d\u1ee5ng h\u1ed9i t\u1ee5 c\u1ee7a m\u1eb7t g\u01b0\u01a1ng l\u00f5m, \u00e1nh s\u00e1ng ph\u1ea3n x\u1ea1 tr\u1edf l\u1ea1i h\u00ecnh th\u00e0nh nh\u1eefng h\u00ecnh chi\u1ebfu s\u00e1ng t\u1ed1i kh\u00e1c nhau l\u00ean tr\u00ean t\u01b0\u1eddng, c\u00f2n c\u00e1c m\u1ea5p m\u00f4 nh\u1ecf li ti c\u1ee7a m\u1eb7t g\u01b0\u01a1ng l\u1ea1i t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng v\u1edbi nh\u1eefng hoa v\u0103n \u1edf m\u1eb7t sau c\u1ee7a g\u01b0\u01a1ng th\u1ea5u quang. V\u00ec v\u1eady, h\u00ecnh chi\u1ebfu ph\u1ea3n x\u1ea1 c\u1ee7a g\u01b0\u01a1ng th\u1ea5u quang hi\u1ec7n r\u00f5 b\u1ee9c tranh s\u00e1ng t\u1ed1i t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng v\u1edbi hoa v\u0103n m\u1eb7t sau, sinh ra c\u00e1i g\u1ecdi l\u00e0 hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng &#8220;th\u1ea5u quang&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc v\u00e0 th\u1ee3 th\u1ee7 c\u00f4ng kh\u00e9o tay c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc Trung Qu\u1ed1c c\u1ed5 \u0111\u1ea1i b\u1ecb h\u1ea1n ch\u1ebf b\u1edfi \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n thu\u1edf \u1ea5y, tuy h\u1ecd kh\u00f4ng n\u00f3i r\u00f5 \u0111\u01b0\u1ee3c nguy\u00ean nh\u00e2n c\u1ee7a vi\u1ec7c \u00e1nh s\u00e1ng xuy\u00ean qua g\u01b0\u01a1ng th\u1ea5u quang, nh\u01b0ng trong th\u1ef1c ti\u1ec5n s\u1ea3n xu\u1ea5t, h\u1ecd l\u1ea1i n\u1eafm \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng ngh\u1ec7 cao si\u00eau v\u1ec1 \u0111\u00fac g\u01b0\u01a1ng th\u1ea5u quang v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00fac n\u00f3 ra m\u1ed9t c\u00e1ch c\u00f3 hi\u1ec7u qu\u1ea3, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng coi \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t k\u00ec t\u00edch.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1eeb kho\u00e1: G\u01b0\u01a1ng th\u1ea5u quang; Ph\u1ea3n x\u1ea1 \u00e1nh s\u00e1ng; M\u1eb7t g\u01b0\u01a1ng l\u1ed3i; M\u1eb7t<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n\n\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u00e1n l\u1ea1i \u0111\u1ec3 \u00e1nh s\u00e1ng xuy\u00ean qua? Th\u1eddi c\u1ed5 x\u01b0a, khi ch\u01b0a c\u00f3 k\u00ednh \u0111\u1ec3 l\u00e0m ra g\u01b0\u01a1ng soi, ng\u01b0\u1eddi Trung Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 bi\u1ebft m\u00e0i b\u00f3ng \u0111\u1ed3 \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ec3 l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng soi, chi\u1ebfu ra m\u1eb7t ng\u01b0\u1eddi. Trong s\u1ed1 nhi\u1ec1u ki\u1ec3u g\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed3ng, c\u00f3 m\u1ed9t lo\u1ea1i g\u01b0\u01a1ng soi r\u1ea5t k\u00ec l\u1ea1, \u0111\u00f3 l\u00e0 g\u01b0\u01a1ng th\u1ea5u quang. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15,7],"tags":[],"class_list":["post-5806","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc","category-vat-ly"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5806","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5806"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5806\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5806"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5806"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5806"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}