{"id":6802,"date":"2021-11-20T12:22:45","date_gmt":"2021-11-20T05:22:45","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=6802"},"modified":"2021-11-20T13:24:07","modified_gmt":"2021-11-20T06:24:07","slug":"vi-sao-phai-nghien-cuu-thien-van","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/vi-sao-phai-nghien-cuu-thien-van\/","title":{"rendered":"V\u00ec sao ph\u1ea3i nghi\u00ean c\u1ee9u thi\u00ean v\u0103n?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u00e0y \u0111\u00eam n\u1ed1i ti\u1ebfp nhau, b\u1ed1n m\u00f9a tu\u1ea7n ho\u00e0n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Con ng\u01b0\u1eddi s\u1ed1ng trong th\u1ebf gi\u1edbi t\u1ef1 nhi\u00ean tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi c\u00e1c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng thi\u00ean v\u0103n. M\u1eb7t Tr\u1eddi ch\u00f3i chang, M\u1eb7t Tr\u0103ng \u00eam d\u1ecbu, nh\u1eefng ng\u00f4i sao l\u1ea5p l\u00e1nh, c\u1ea3nh nh\u1eadt th\u1ef1c tr\u00e1ng l\u1ec7 v.v. nh\u1eefng hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng n\u00e0y lu\u00f4n \u0111\u1eb7t ra v\u00f4 s\u1ed1 c\u00e2u h\u1ecfi cho con ng\u01b0\u1eddi: Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t ta \u0111ang s\u1ed1ng tr\u00ean \u0111\u00f3 l\u00e0 th\u1ebf n\u00e0o? N\u00f3 c\u00f3 v\u1ecb tr\u00ed ra sao trong v\u0169 tr\u1ee5? M\u1eb7t Tr\u1eddi v\u00ec sao ph\u00e1t ra \u00e1nh s\u00e1ng v\u00e0 nhi\u1ec7t? N\u00f3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng g\u00ec \u0111\u1ebfn cu\u1ed9c s\u1ed1ng c\u1ee7a m\u1ecdi v\u1eadt? Nh\u1eefng ng\u00f4i sao l\u1ea5p l\u00e1nh tr\u00ean b\u1ea7u tr\u1eddi ban \u0111\u00eam l\u00e0 g\u00ec? Ngo\u00e0i Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t ra, tr\u00ean nh\u1eefng h\u00e0nh tinh kh\u00e1c c\u00f3 s\u1ef1 s\u1ed1ng kh\u00f4ng? Sao ch\u1ed5i v\u00e0 nh\u1eefng h\u00e0nh tinh nh\u1ecf kh\u00e1c c\u00f3 va \u0111\u1eadp v\u00e0o Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t kh\u00f4ng? v.v. \u0110\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u0111\u00f2i h\u1ecfi con ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i hao ph\u00ed nhi\u1ec1u s\u1ee9c l\u1ef1c \u0111\u1ec3 nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 kh\u00e1m ph\u00e1. Qu\u00e1 tr\u00ecnh h\u00ecnh th\u00e0nh v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n ng\u00e0nh thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc ch\u00ednh l\u00e0 qu\u00e1 tr\u00ecnh con ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng b\u01b0\u1edbc t\u00ecm hi\u1ec3u th\u1ebf gi\u1edbi t\u1ef1 nhi\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1eeb c\u1ed5 x\u01b0a, con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 ti\u1ebfn h\u00e0nh s\u1ea3n xu\u1ea5t n\u00f4ng nghi\u1ec7p v\u00e0 ch\u0103n nu\u00f4i. \u0110\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u00fang th\u1eddi v\u1ee5, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ph\u1ea3i hi\u1ec3u bi\u1ebft v\u00e0 l\u1ee3i d\u1ee5ng th\u1eddi ti\u1ebft \u0111\u1ec3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh m\u00f9a m\u00e0ng. Ng\u01b0 d\u00e2n v\u00e0 c\u00e1c nh\u00e0 h\u00e0ng h\u1ea3i ph\u1ea3i bi\u1ebft l\u1ee3i d\u1ee5ng c\u00e1c ng\u00f4i sao \u0111\u1ec3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh h\u00e0nh tr\u00ecnh ti\u1ebfn l\u00ean trong \u0111\u1ea1i d\u01b0\u01a1ng bao la, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o tr\u0103ng tr\u00f2n hay khuy\u1ebft \u0111\u1ec3 ph\u00e1n \u0111o\u00e1n n\u01b0\u1edbc thu\u1ef7 tri\u1ec1u l\u00ean xu\u1ed1ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u00e0nh thi\u00ean v\u0103n hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i c\u00e0ng c\u00f3 nh\u1eefng ph\u00e1t tri\u1ec3n m\u1edbi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u00e0i thi\u00ean v\u0103n so\u1ea1n ra c\u00e1c lo\u1ea1i l\u1ecbch kh\u00f4ng nh\u1eefng \u0111\u1ec3 cho nh\u00e2n d\u00e2n \u1ee9ng d\u1ee5ng trong cu\u1ed9c s\u1ed1ng th\u01b0\u1eddng ng\u00e0y m\u00e0 c\u00f2n gi\u00fap cho c\u00f4ng t\u00e1c tr\u1eafc \u0111\u1ecba, h\u00e0ng h\u1ea3i, h\u00e0ng kh\u00f4ng, nghi\u00ean c\u1ee9u khoa h\u1ecdc c\u00f3 ch\u1ed7 d\u1ef1a.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cu\u1ed9c s\u1ed1ng g\u1eafn ch\u1eb7t v\u1edbi th\u1eddi gian, khoa h\u1ecdc hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i c\u00e0ng \u0111\u00f2i h\u1ecfi ghi ch\u00e9p th\u1eddi gian ch\u00ednh x\u00e1c. \u0110\u00e0i thi\u00ean v\u0103n \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m \u0111o l\u01b0\u1eddng, x\u00e1c \u0111\u1ecbnh th\u1eddi gian chu\u1ea9n v\u00e0 cung c\u1ea5p d\u1ecbch v\u1ee5 cho nh\u1eefng ng\u00e0nh kh\u00e1c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00e1c thi\u00ean th\u1ec3 l\u00e0 m\u1ed9t ph\u00f2ng th\u00ed nghi\u1ec7m l\u00fd t\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u1ede \u0111\u00f3 c\u00f3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n v\u1eadt l\u00fd m\u00e0 tr\u00ean Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c. V\u00ed d\u1ee5 nh\u1eefng \u0111\u1ecbnh tinh c\u00f3 kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng l\u1edbn g\u1ea5p m\u1ea5y ch\u1ee5c l\u1ea7n so v\u1edbi M\u1eb7t Tr\u1eddi, nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 cao h\u00e0ng t\u1ec9 \u0111\u1ed9, \u00e1p su\u1ea5t cao g\u1ea5p m\u1ea5y t\u1ec9 l\u1ea7n so v\u1edbi \u00e1p su\u1ea5t kh\u00ed quy\u1ec3n, v\u1eadt ch\u1ea5t \u1edf \u0111\u00f3 trong tr\u1ea1ng th\u00e1i si\u00eau \u0111\u1eb7c, m\u1ed7i cm3 m\u1ea5y t\u1ec9 t\u1ea5n. Con ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng g\u1ee3i \u00fd t\u1eeb thi\u00ean v\u0103n. L\u1eadt nh\u1eefng trang ghi ch\u00e9p c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed khoa h\u1ecdc ta s\u1ebd th\u1ea5y, t\u1eeb t\u1ed5ng k\u1ebft quy lu\u1eadt chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a c\u00e1c h\u00e0nh tinh r\u00fat ra \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecbnh lu\u1eadt v\u1ea1n v\u1eadt h\u1ea5p d\u1eabn; sau khi quan tr\u1eafc \u0111\u01b0\u1ee3c quang ph\u1ed5 c\u1ee7a kh\u00ed heli tr\u00ean M\u1eb7t Tr\u1eddi, m\u1edbi t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c nguy\u00ean t\u1ed1 heli tr\u00ean m\u1eb7t \u0111\u1ea5t; t\u1eeb t\u00ednh to\u00e1n n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng n\u1ed5 c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u00f4i sao m\u1edbi, ta m\u1edbi ph\u00e1t hi\u1ec7n ra nh\u1eefng ngu\u1ed3n n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng m\u00e0 \u0111\u1ebfn nay con ng\u01b0\u1eddi v\u1eabn c\u00f2n ch\u01b0a bi\u1ebft\u2026<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc c\u00f3 quan h\u1ec7 m\u1eadt thi\u1ebft v\u1edbi s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a c\u00e1c ng\u00e0nh khoa h\u1ecdc kh\u00e1c. Tr\u01b0\u1edbc th\u1ebf k\u1ef7 XIX thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc li\u00ean quan ch\u1eb7t ch\u1ebd v\u1edbi s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a to\u00e1n h\u1ecdc v\u00e0 c\u01a1 h\u1ecdc. Ng\u00e0y nay, khi c\u00e1c ng\u00e0nh khoa h\u1ecdc k\u1ef9 thu\u1eadt \u0111\u00e3 ph\u00e1t tri\u1ec3n cao, thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc c\u00e0ng th\u00e2m nh\u1eadp s\u00e2u v\u00e0o nh\u1eefng ng\u00e0nh khoa h\u1ecdc kh\u00e1c. Nh\u01b0 ta \u0111\u00e3 bi\u1ebft, sau khi Anhxtanh c\u00f4ng b\u1ed1 thuy\u1ebft t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i, d\u00f9ng k\u1ebft qu\u1ea3 quan tr\u1eafc c\u1ee7a thi\u00ean v\u0103n con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 minh ch\u1ee9ng \u0111\u01b0\u1ee3c thuy\u1ebft n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u1eefng ph\u00e1t hi\u1ec7n m\u1edbi c\u1ee7a thi\u00ean v\u0103n \u0111\u00e3 \u0111\u1ec1 ra nh\u1eefng \u0111\u1ec1 t\u00e0i m\u1edbi \u0111\u1ed1i v\u1edbi v\u1eadt l\u00fd n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng cao, c\u01a1 h\u1ecdc l\u01b0\u1ee3ng t\u1eed, v\u0169 tr\u1ee5 h\u1ecdc, ho\u00e1 h\u1ecdc v\u00e0 ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a s\u1ef1 s\u1ed1ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a l\u1ea1i cho ch\u00fang ta b\u1ed9 m\u1eb7t th\u1eadt c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi t\u1ef1 nhi\u00ean m\u00e0 m\u1ea5y ngh\u00ecn n\u0103m nay nh\u00e2n lo\u1ea1i \u0111\u00e3 nh\u1eadn th\u1ee9c sai v\u1ec1 t\u00ednh ch\u1ea5t c\u1ee7a Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t, v\u1ecb tr\u00ed c\u1ee7a n\u00f3 trong v\u0169 tr\u1ee5, c\u0169ng nh\u01b0 k\u1ebft c\u1ea5u c\u1ee7a v\u0169 tr\u1ee5. N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc th\u00ec nh\u1eefng nh\u1eadn th\u1ee9c sai l\u1ea7m nh\u01b0 th\u1ebf c\u00f2n ti\u1ebfp t\u1ee5c k\u00e9o d\u00e0i th\u00eam n\u1eefa. Nh\u00e0 thi\u00ean v\u0103n thi\u00ean t\u00e0i C\u00f4pecnic ng\u01b0\u1eddi Ba Lan \u0111\u00e3 v\u01b0\u1ee3t qua r\u00e0ng bu\u1ed9c m\u1ea5y ngh\u00ecn n\u0103m c\u1ee7a t\u00f4n gi\u00e1o \u0111\u01b0a ra h\u1ecdc thuy\u1ebft M\u1eb7t Tr\u1eddi l\u00e0 trung t\u00e2m, khi\u1ebfn cho con ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn l\u00ean m\u1ed9t b\u01b0\u1edbc l\u1edbn trong nh\u1eadn th\u1ee9c \u0111\u1ed1i v\u1edbi v\u0169 tr\u1ee5. Ng\u00e0y nay \u0111\u1ebfn m\u1ed9t em <a href=\"https:\/\/www.vietlearn.org\" data-internallinksmanager029f6b8e52c=\"2\" title=\"Vietlearn\" rel=\"nofollow\">h\u1ecdc sinh<\/a> ti\u1ec3u h\u1ecdc c\u0169ng bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c &#8220;Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t h\u00ecnh c\u1ea7u ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i h\u00ecnh vu\u00f4ng&#8221;. Trong th\u1eddi \u0111\u1ea1i con ng\u01b0\u1eddi bay v\u00e0o v\u0169 tr\u1ee5, thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc \u0111\u00e3 k\u1ebft t\u1ee5 nh\u1eefng tinh hoa nh\u1eadn th\u1ee9c t\u1ef1 nhi\u00ean c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi. N\u1ebfu m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng h\u1ec1 bi\u1ebft g\u00ec \u0111\u1ebfn nh\u1eefng th\u00e0nh t\u1ef1u v\u0129 \u0111\u1ea1i c\u1ee7a thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 xem l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3i qua n\u1ec1n gi\u00e1o d\u1ee5c tr\u1ecdn v\u1eb9n. Ch\u00ednh v\u00ec th\u1ebf tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi n\u00e0y c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u n\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc v\u00e0o ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh c\u1ea5p trung h\u1ecdc.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tr\u00ean \u0111\u00e2y ch\u1ec9 gi\u1edbi thi\u1ec7u m\u1ed9t c\u00e1ch \u0111\u01a1n gi\u1ea3n v\u1ec1 s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u00e0 \u1ee9ng d\u1ee5ng c\u1ee7a thi\u00ean v\u0103n. Do \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc c\u00f3 vai tr\u00f2 th\u00fac \u0111\u1ea9y c\u00e1c ng\u00e0nh khoa h\u1ecdc hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i ph\u00e1t tri\u1ec3n, l\u00e0 m\u00f4n khoa h\u1ecdc quan tr\u1ecdng gi\u00fap lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadn th\u1ee9c t\u1ef1 nhi\u00ean \u0111\u1ec3 c\u1ea3i t\u1ea1o t\u1ef1 nhi\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1eeb kho\u00e1: Thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc; Thi\u00ean th\u1ec3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n\n\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ng\u00e0y \u0111\u00eam n\u1ed1i ti\u1ebfp nhau, b\u1ed1n m\u00f9a tu\u1ea7n ho\u00e0n. Con ng\u01b0\u1eddi s\u1ed1ng trong th\u1ebf gi\u1edbi t\u1ef1 nhi\u00ean tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi c\u00e1c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng thi\u00ean v\u0103n. M\u1eb7t Tr\u1eddi ch\u00f3i chang, M\u1eb7t Tr\u0103ng \u00eam d\u1ecbu, nh\u1eefng ng\u00f4i sao l\u1ea5p l\u00e1nh, c\u1ea3nh nh\u1eadt th\u1ef1c tr\u00e1ng l\u1ec7 v.v. nh\u1eefng hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng n\u00e0y lu\u00f4n \u0111\u1eb7t ra v\u00f4 s\u1ed1 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15,7],"tags":[],"class_list":["post-6802","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc","category-vat-ly"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6802","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6802"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6802\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6802"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6802"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6802"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}