{"id":6825,"date":"2021-11-20T12:26:12","date_gmt":"2021-11-20T05:26:12","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=6825"},"modified":"2021-11-20T13:24:49","modified_gmt":"2021-11-20T06:24:49","slug":"vi-sao-cac-nha-thien-van-dung-kinh-vien-vong-de-quan-trac-cac-vi-sao","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/vi-sao-cac-nha-thien-van-dung-kinh-vien-vong-de-quan-trac-cac-vi-sao\/","title":{"rendered":"V\u00ec sao c\u00e1c nh\u00e0 thi\u00ean v\u0103n d\u00f9ng k\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng \u0111\u1ec3 quan tr\u1eafc c\u00e1c v\u00ec sao?"},"content":{"rendered":"\n<p>Ta th\u01b0\u1eddng n\u00f3i: &#8220;sao d\u00e0y \u0111\u1eb7c&#8221;, &#8220;kh\u00f4ng \u0111\u1ebfm xu\u1ec3&#8221; \u0111\u1ec3 h\u00ecnh dung s\u1ed1 sao tr\u00ean tr\u1eddi r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Th\u1ef1c ra s\u1ed1 sao m\u1eaft th\u01b0\u1eddng c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00ecn th\u1ea5y kh\u00f4ng nhi\u1ec1u nh\u01b0 ta t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng. C\u00e1c nh\u00e0 thi\u00ean v\u0103n \u0111\u00e3 t\u00ednh ch\u00ednh x\u00e1c c\u00f3 kho\u1ea3ng 6.974 v\u00ec sao m\u1eaft th\u01b0\u1eddng c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n nh\u1ecf c\u00e1c ng\u00f4i sao trong v\u0169 tr\u1ee5. C\u00f2n c\u00f3 nhi\u1ec1u thi\u00ean th\u1ec3 xa x\u0103m, tia s\u00e1ng c\u1ee7a n\u00f3 chi\u1ebfu \u0111\u1ebfn m\u1eb7t \u0111\u1ea5t r\u1ea5t y\u1ebfu, d\u00f9ng m\u1eaft th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c. V\u1edbi con m\u1eaft r\u1ea5t tinh, ta t\u01b0\u1edfng l\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1n \u0111o\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ecb tr\u00ed c\u00e1c ng\u00f4i sao ch\u00ednh x\u00e1c, nh\u01b0ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c nh\u00e0 thi\u00ean v\u0103n th\u00ec \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7. M\u1eaft th\u01b0\u1eddng hay b\u1ecb hi\u1ec7n t\u01b0\u1edfng \u1ea3o gi\u00e1c \u0111\u00e1nh l\u1eeba, do \u0111\u00f3 c\u00e1c nh\u00e0 thi\u00ean v\u0103n khi nghi\u00ean c\u1ee9u v\u0169 tr\u1ee5 ph\u1ea3i d\u00f9ng k\u00ednh thi\u00ean v\u0103n \u0111\u1ec3 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng s\u1ed1 li\u1ec7u ch\u00ednh x\u00e1c v\u1ec1 c\u00e1c thi\u00ean th\u1ec3.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 XVII, k\u00ednh thi\u00ean v\u0103n quang h\u1ecdc ra \u0111\u1eddi \u0111\u00e3 m\u1edf r\u1ed9ng t\u1ea7m m\u1eaft c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u01b0a l\u1ea1i s\u1ef1 c\u00e1ch m\u1ea1ng to l\u1edbn cho thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc. V\u00ec \u0111\u1ed3ng t\u1eed c\u1ee7a con m\u1eaft ch\u1ec9 m\u1edf r\u1ed9ng t\u1eeb 2 &#8211; 8 mm, c\u00f2n \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh c\u1ee7a k\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng l\u1edbn h\u01a1n nhi\u1ec1u, do \u0111\u00f3 k\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng h\u1ed9i t\u1ee5 \u00e1nh s\u00e1ng c\u1ee7a c\u00e1c ng\u00f4i sao r\u1ea5t l\u1edbn. D\u00f9ng k\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng quan tr\u1eafc b\u1ea7u tr\u1eddi th\u00ec nh\u1eefng ng\u00f4i sao xa x\u0103m tr\u1edf n\u00ean g\u1ea7n h\u01a1n, s\u00e1ng h\u01a1n. K\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng quang h\u1ecdc c\u00f3 \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh 10 m th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebfp nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e1nh s\u00e1ng c\u1ee7a c\u00e1c ng\u00f4i sao g\u1ea5p h\u00e0ng tri\u1ec7u l\u1ea7n so v\u1edbi m\u1eaft th\u01b0\u1eddng. Kh\u00f4ng nh\u1eefng th\u1ebf c\u00e1c nh\u00e0 thi\u00ean v\u0103n c\u00f2n n\u1ed1i c\u00e1c m\u00e1y ch\u1ee5p \u1ea3nh v\u1edbi k\u0129nh vi\u1ec5n v\u1ecdng, c\u00e1c thi\u1ebft b\u1ecb \u0111i\u1ec7n t\u1eed ho\u1eb7c thi\u1ebft b\u1ecb quang ph\u1ed5 khi\u1ebfn cho \u0111\u1ed9 nh\u1ea1y c\u1ee7a n\u00f3 n\u00e2ng cao r\u1ea5t nhi\u1ec1u, gi\u00fap thu \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e0ng nhi\u1ec1u th\u00f4ng tin h\u01a1n v\u1ec1 c\u00e1c thi\u00ean th\u1ec3.<\/p>\n\n\n\n<p>Ngo\u00e0i s\u00f3ng \u0111i\u1ec7n t\u1eeb c\u1ee7a c\u00e1c thi\u00ean th\u1ec3 b\u1ee9c x\u1ea1 ra c\u00f2n bao g\u1ed3m c\u1ea3 s\u00f3ng v\u00f4 tuy\u1ebfn, tia h\u1ed3ng ngo\u1ea1i, \u00e1nh s\u00e1ng th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c, tia t\u1eed ngo\u1ea1i, tia X v\u00e0 tia gama.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u1eaft th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a ta ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00ecn th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ea7n \u00e1nh s\u00e1ng th\u01b0\u1eddng, c\u00f2n c\u00e1c nh\u00e0 thi\u00ean v\u0103n c\u1ea7n ph\u1ea3i quan tr\u1eafc \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ea3i s\u00f3ng \u0111i\u1ec7n t\u1eeb do c\u00e1c thi\u00ean th\u1ec3 b\u1ee9c x\u1ea1 \u0111\u1ec3 kh\u00e1m ph\u00e1 b\u00ed m\u1eadt c\u1ee7a v\u0169 tr\u1ee5. V\u00ec v\u1eady ngo\u00e0i k\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng quang h\u1ecdc, c\u00e1c nh\u00e0 thi\u00ean v\u0103n c\u00f2n ph\u1ea3i th\u00f4ng qua k\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng v\u00f4 tuy\u1ebfn, k\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng h\u1ed3ng ngo\u1ea1i, k\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng t\u1eed ngo\u1ea1i, k\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng X quang v\u00e0 tia gama \u0111\u1ec3 quan tr\u1eafc \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c thi\u00ean th\u1ec3 xa x\u0103m trong v\u0169 tr\u1ee5, cho n\u00ean c\u00e1c nh\u00e0 thi\u00ean v\u0103n mu\u1ed1n tri\u1ec3n khai c\u00f4ng vi\u1ec7c nghi\u00ean c\u1ee9u kh\u00f4ng th\u1ec3 xa r\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1eeb kho\u00e1: K\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng; Quan tr\u1eafc thi\u00ean<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n\n\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ta th\u01b0\u1eddng n\u00f3i: &#8220;sao d\u00e0y \u0111\u1eb7c&#8221;, &#8220;kh\u00f4ng \u0111\u1ebfm xu\u1ec3&#8221; \u0111\u1ec3 h\u00ecnh dung s\u1ed1 sao tr\u00ean tr\u1eddi r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Th\u1ef1c ra s\u1ed1 sao m\u1eaft th\u01b0\u1eddng c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00ecn th\u1ea5y kh\u00f4ng nhi\u1ec1u nh\u01b0 ta t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng. C\u00e1c nh\u00e0 thi\u00ean v\u0103n \u0111\u00e3 t\u00ednh ch\u00ednh x\u00e1c c\u00f3 kho\u1ea3ng 6.974 v\u00ec sao m\u1eaft th\u01b0\u1eddng c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c. \u0110\u00f3 ch\u1ec9 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15,7],"tags":[],"class_list":["post-6825","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc","category-vat-ly"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6825","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6825"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6825\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6825"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6825"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6825"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}