{"id":6827,"date":"2021-11-20T12:26:26","date_gmt":"2021-11-20T05:26:26","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=6827"},"modified":"2021-11-20T13:24:48","modified_gmt":"2021-11-20T06:24:48","slug":"the-nao-kinh-vien-vong-vo-tuyen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/the-nao-kinh-vien-vong-vo-tuyen\/","title":{"rendered":"Th\u1ebf n\u00e0o k\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng v\u00f4 tuy\u1ebfn?"},"content":{"rendered":"\n<p>N\u0103m 1931 &#8211; 1932 k\u1ef9 s\u01b0 v\u00f4 tuy\u1ebfn M\u1ef9 l\u00e0 Jansky d\u00f9ng m\u00e1y thu s\u00f3ng ng\u1eafn v\u00e0 anten \u0111\u1ecbnh h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ec3 nghi\u00ean c\u1ee9u nh\u1eefng t\u00edn hi\u1ec7u t\u1eeb xa \u0111\u00e3 ph\u00e1t hi\u1ec7n m\u1ed9t nhi\u1ec5u r\u1ea5t k\u1ef3 qu\u00e1i. C\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed9 nhi\u1ec5u bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i d\u1ea7n trong 24 ti\u1ebfng \u0111\u1ed3ng h\u1ed3. \u0110i\u1ec1u k\u1ef3 l\u1ea1 h\u01a1n l\u00e0 m\u1ed7i l\u1ea7n anten h\u01b0\u1edbng theo m\u1ed9t h\u01b0\u1edbng nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh th\u00ec \u0111\u1ed9 nhi\u1ec5u tr\u1edf n\u00ean m\u1ea1nh h\u01a1n. V\u1ec1 sau h\u1ecd ph\u00e1t hi\u1ec7n th\u1ea5y h\u01b0\u1edbng n\u00e0y \u0111\u00fang v\u1edbi t\u00e2m c\u1ee7a h\u1ec7 Ng\u00e2n h\u00e0, \u1edf \u0111\u00f3 m\u1eadt \u0111\u1ed9 c\u00e1c ng\u00f4i sao r\u1ea5t d\u00e0y. \u0110\u00f3 l\u00e0 l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean con ng\u01b0\u1eddi thu \u0111\u01b0\u1ee3c s\u00f3ng v\u00f4 tuy\u1ebfn t\u1eeb c\u00e1c thi\u00ean th\u1ec3 \u0111\u1ebfn.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u1ef1 ph\u00e1t hi\u1ec7n n\u00e0y \u0111\u00e3 g\u00e2y h\u1ee9ng th\u00fa m\u1ea1nh m\u1ebd cho con ng\u01b0\u1eddi. C\u00f9ng v\u1edbi s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a k\u1ef9 thu\u1eadt v\u00f4 tuy\u1ebfn, v\u1ec1 sau ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f2n ph\u00e1t hi\u1ec7n c\u00e1c s\u00f3ng v\u00f4 tuy\u1ebfn \u0111\u1ebfn t\u1eeb M\u1eb7t Tr\u1eddi, M\u1eb7t Tr\u0103ng, h\u00e0nh tinh, c\u00e1c h\u1ec7 sao v\u00e0 c\u00e1c lo\u1ea1i thi\u00ean th\u1ec3 kh\u00e1c. S\u1ef1 \u1ee9ng d\u1ee5ng k\u1ef9 thu\u1eadt v\u00f4 tuy\u1ebfn \u0111\u00e3 &#8220;thay m\u00e1u&#8221; cho ng\u00e0nh thi\u00ean v\u0103n gi\u00e0 c\u1ed7i, s\u1ea3n sinh ra m\u1ed9t nh\u00e1nh m\u1edbi c\u1ee7a thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc, \u0111\u00f3 l\u00e0 thi\u00ean v\u0103n v\u00f4 tuy\u1ebfn.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00f9ng k\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng quang h\u1ecdc ta ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00ecn th\u1ea5y \u00e1nh s\u00e1ng th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c, kh\u00f4ng th\u1ec3 nh\u00ecn th\u1ea5y s\u00f3ng v\u00f4 tuy\u1ebfn. Do \u0111\u00f3 thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc v\u00f4 tuy\u1ebfn b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb ng\u00e0y ra \u0111\u1eddi \u0111\u00e3 li\u00ean h\u1ec7 ch\u1eb7t ch\u1ebd v\u1edbi k\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng v\u00f4 tuy\u1ebfn c\u00f3 th\u1ec3 th\u0103m d\u00f2 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eb1ng s\u00f3ng v\u00f4 tuy\u1ebfn.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng v\u00f4 tuy\u1ebfn g\u1ed3m m\u1ed9t anten c\u00f3 t\u00ednh \u0111\u1ecbnh h\u01b0\u1edbng v\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u00e0i g\u1ed3m m\u00e1y thu c\u00f3 \u0111\u1ed9 nh\u1ea1y cao c\u1ea5u t\u1ea1o th\u00e0nh. T\u00e1c d\u1ee5ng c\u1ee7a anten gi\u1ed1ng nh\u01b0 th\u1ea5u k\u00ednh c\u1ee7a k\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng quang h\u1ecdc, ho\u1eb7c k\u00ednh ph\u1ea3n x\u1ea1, n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 t\u1eadp trung thu s\u00f3ng v\u00f4 tuy\u1ebfn do c\u00e1c thi\u00ean th\u1ec3 ph\u00e1t ra. T\u00e1c d\u1ee5ng c\u1ee7a m\u00e1y thu gi\u1ed1ng nh\u01b0 con m\u1eaft ho\u1eb7c phim m\u00e1y ch\u1ee5p \u1ea3nh, n\u00f3 quy t\u1ee5 s\u00f3ng v\u00f4 tuy\u1ebfn tr\u00ean anten l\u1ea1i, bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i, khu\u1ebfch \u0111\u1ea1i v\u00e0 ghi l\u1ea1i. Ng\u00e0y nay k\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng quang h\u1ecdc l\u1edbn nh\u1ea5t tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi c\u00f3 \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh g\u01b0\u01a1ng ph\u1ea3n x\u1ea1 l\u00e0 10 m, d\u00f9ng n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00ecn th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng thi\u00ean th\u1ec3 c\u00e1ch xa ta h\u01a1n 10 t\u1ec9 n\u0103m \u00e1nh s\u00e1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng v\u00f4 tuy\u1ebfn b\u1ecb \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a t\u1ea7ng kh\u00ed quy\u1ec3n t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i \u00edt, c\u00f3 th\u1ec3 quan tr\u1eafc c\u1ea3 ban ng\u00e0y l\u1eabn ban \u0111\u00eam. K\u1ef9 thu\u1eadt hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i gi\u00fap ta ch\u1ebf t\u1ea1o lo\u1ea1i k\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng v\u00f4 tuy\u1ebfn c\u00f3 nhi\u1ec1u anten v\u1edbi \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh l\u1edbn. Ng\u00e0y nay tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u00e3 c\u00f3 k\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng \u0111i\u1ec7n t\u1eed quay to\u00e0n v\u00f2ng v\u1edbi \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh anten 100 m, l\u00e0 k\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng c\u00f3 \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh l\u1edbn g\u1ea5p 10 l\u1ea7n so v\u1edbi k\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng quang h\u1ecdc l\u1edbn nh\u1ea5t. D\u00f9ng k\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng v\u00f4 tuy\u1ebfn c\u00f3 th\u1ec3 khi\u1ebfn cho ta quan tr\u1eafc \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng thi\u00ean th\u1ec3 n\u1eb1m ngo\u00e0i ch\u1ee5c t\u1ec9 n\u0103m \u00e1nh s\u00e1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00f3 nhi\u1ec1u thi\u00ean th\u1ec3 c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng ph\u00e1t ra s\u00f3ng v\u00f4 tuy\u1ebfn, n\u0103ng l\u1ef1c c\u1ee7a n\u00f3 m\u1ea1nh h\u01a1n nhi\u1ec1u so v\u1edbi ph\u00e1t ra \u00e1nh s\u00e1ng. V\u00ed d\u1ee5 sao \u201cThi\u00ean nga A&#8221; n\u1ed5i ti\u1ebfng c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c ph\u00e1t s\u00f3ng v\u00f4 tuy\u1ebfn l\u1edbn h\u01a1n m\u1ed9t t\u1ec9 l\u1ea7n so v\u1edbi M\u1eb7t Tr\u1eddi. Do \u0111\u00f3 d\u00f9ng k\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng quang h\u1ecdc th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 nh\u00ecn th\u1ea5y nh\u1eefng thi\u00ean th\u1ec3 v\u00f4 c\u00f9ng xa x\u0103m, nh\u01b0ng n\u00f3 v\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t hi\u1ec7n b\u1eb1ng k\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng v\u00f4 tuy\u1ebfn.<\/p>\n\n\n\n<p>Ngo\u00e0i ra trong v\u0169 tr\u1ee5 c\u00f2n c\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111\u00e1m m\u00e2y b\u1ee5i, l\u00e0m gi\u1ea3m y\u1ebfu r\u1ea5t nhi\u1ec1u \u00e1nh s\u00e1ng c\u1ee7a nh\u1eefng thi\u00ean th\u1ec3 xa x\u0103m. C\u00f2n s\u00f3ng v\u00f4 tuy\u1ebfn c\u1ee7a nh\u1eefng thi\u00ean th\u1ec3 \u0111\u00f3 ph\u00e1t ra, v\u00ec c\u00f3 b\u01b0\u1edbc s\u00f3ng d\u00e0i h\u01a1n r\u1ea5t nhi\u1ec1u so v\u1edbi s\u00f3ng \u00e1nh s\u00e1ng, n\u00ean c\u00e1c \u0111\u00e1m m\u00e2y b\u1ee5i \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn n\u00f3 r\u1ea5t \u00edt.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u00ec nh\u1eefng nguy\u00ean nh\u00e2n n\u00e0y m\u00e0 k\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng v\u00f4 tuy\u1ebfn ph\u00e1t huy \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 uy l\u1ef1c c\u1ee7a n\u00f3. Ch\u1ec9 c\u00f3 d\u00f9ng n\u00f3 ta m\u1edbi ph\u00e1t hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng thi\u00ean th\u1ec3 xa x\u0103m, \u0111\u1ed9 t\u1ed1i l\u1edbn, m\u1edbi kh\u00e1m ph\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00ed m\u1eadt v\u00f9ng s\u00e2u c\u1ee7a v\u0169 tr\u1ee5.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1eeb kho\u00e1: Thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc v\u00f4 tuy\u1ebfn; K\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng v\u00f4 tuy\u1ebfn.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n\n\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u0103m 1931 &#8211; 1932 k\u1ef9 s\u01b0 v\u00f4 tuy\u1ebfn M\u1ef9 l\u00e0 Jansky d\u00f9ng m\u00e1y thu s\u00f3ng ng\u1eafn v\u00e0 anten \u0111\u1ecbnh h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ec3 nghi\u00ean c\u1ee9u nh\u1eefng t\u00edn hi\u1ec7u t\u1eeb xa \u0111\u00e3 ph\u00e1t hi\u1ec7n m\u1ed9t nhi\u1ec5u r\u1ea5t k\u1ef3 qu\u00e1i. C\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed9 nhi\u1ec5u bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i d\u1ea7n trong 24 ti\u1ebfng \u0111\u1ed3ng h\u1ed3. \u0110i\u1ec1u k\u1ef3 l\u1ea1 h\u01a1n l\u00e0 m\u1ed7i l\u1ea7n anten [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15,7],"tags":[],"class_list":["post-6827","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc","category-vat-ly"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6827","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6827"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6827\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6827"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6827"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6827"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}