{"id":6829,"date":"2021-11-20T12:26:40","date_gmt":"2021-11-20T05:26:40","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=6829"},"modified":"2021-11-20T13:24:48","modified_gmt":"2021-11-20T06:24:48","slug":"vi-sao-ngay-cang-che-tao-kinh-vien-vong-lon-hon","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/vi-sao-ngay-cang-che-tao-kinh-vien-vong-lon-hon\/","title":{"rendered":"V\u00ec sao ng\u00e0y c\u00e0ng ch\u1ebf t\u1ea1o k\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng l\u1edbn h\u01a1n?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u1ebfu s\u1eed d\u1ee5ng k\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 quan s\u00e1t b\u1ea7u tr\u1eddi sao m\u00eanh m\u00f4ng, b\u1ea1n s\u1ebd ph\u00e1t hi\u1ec7n v\u0169 tr\u1ee5 l\u00e0 m\u1ed9t b\u1ea7u thi\u00ean h\u00e0 nhi\u1ec1u m\u00e0u s\u1eafc, lu\u00f4n bi\u1ebfn \u1ea3o. Kh\u00f4ng nh\u1eefng b\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00ecn th\u1ea5y nh\u1eefng d\u00e3y n\u00fai v\u00f2ng cung tr\u00ean M\u1eb7t Tr\u0103ng m\u00e0 c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00ecn th\u1ea5y nh\u1eefng qu\u1ea7ng s\u00e1ng r\u1ea5t \u0111\u1eb9p c\u1ee7a Th\u1ed5 tinh, vv. . N\u1ebfu s\u1eed d\u1ee5ng k\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng l\u1edbn h\u01a1n b\u1ea1n s\u1ebd nh\u00ecn th\u1ea5y c\u00e1c \u0111\u00e1m m\u00e2y mu\u00f4n m\u00e0u mu\u00f4n v\u1ebb v\u00e0 c\u00e1c h\u1ec7 sao kh\u00e1c n\u1eb1m ngo\u00e0i h\u1ec7 Ng\u00e2n h\u00e0 xa x\u00f4i. Ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a n\u00f3i: &#8220;Mu\u1ed1n nh\u00ecn xa ng\u00e0n d\u1eb7m ph\u1ea3i l\u00ean t\u1ea7ng l\u1ea7u cao h\u01a1n&#8221;. Cho n\u00ean c\u00e1c nh\u00e0 thi\u00ean v\u0103n mu\u1ed1n kh\u00e1m ph\u00e1 nh\u1eefng thi\u00ean th\u1ec3 xa h\u01a1n th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng d\u00f9ng nh\u1eefng k\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng l\u1edbn h\u01a1n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ed9 l\u1edbn c\u1ee7a k\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng l\u00e0 ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh \u0111\u1ec3 \u00e1nh s\u00e1ng \u0111i qua n\u00f3, t\u1ee9c l\u00e0 ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh c\u1ee7a v\u1eadt k\u00ednh. \u0110\u01b0\u1eddng k\u00ednh c\u00e0ng l\u1edbn th\u00ec h\u1ed9i t\u1ee5 b\u1ee9c x\u1ea1 c\u1ee7a c\u00e1c thi\u00ean th\u1ec3 c\u00e0ng nhi\u1ec1u, kh\u1ea3 n\u0103ng h\u1ed9i t\u1ee5 \u00e1nh s\u00e1ng c\u00e0ng m\u1ea1nh. Do \u0111\u00f3 k\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh l\u1edbn c\u00f3 th\u1ec3 quan s\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng thi\u00ean th\u1ec3 c\u00e0ng xa v\u00e0 c\u00e0ng t\u1ed1i, n\u00f3 ph\u1ea3n \u00e1nh kh\u1ea3 n\u0103ng quan tr\u1eafc thi\u00ean th\u1ec3 c\u1ee7a k\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng. M\u1eb7t kh\u00e1c n\u0103ng l\u1ef1c ph\u00e2n bi\u1ec7t c\u1ee7a k\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1nh gi\u00e1 b\u1eb1ng s\u1ed1 ngh\u1ecbch \u0111\u1ea3o g\u00f3c ph\u00e2n gi\u1ea3i c\u1ee7a k\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng. G\u00f3c ph\u00e2n gi\u1ea3i l\u00e0 ch\u1ec9 g\u00f3c m\u1edf c\u1ee7a \u1ea3nh hai thi\u00ean th\u1ec3 (ho\u1eb7c hai b\u1ed9 ph\u1eadn c\u1ee7a m\u1ed9t thi\u00ean th\u1ec3). B\u1ea3n l\u0129nh ph\u00e2n bi\u1ec7t cao l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng ch\u1ec9 ti\u00eau t\u00ednh n\u0103ng quan tr\u1ecdng c\u1ee7a k\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng. V\u1edbi \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m \u0111\u00e0i thi\u00ean v\u0103n t\u1ed1t, \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh c\u00e0ng l\u1edbn kh\u1ea3 n\u0103ng ph\u00e2n bi\u1ec7t c\u1ee7a k\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng c\u00e0ng cao, c\u00f3 th\u1ec3 quan tr\u1eafc \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng thi\u00ean th\u1ec3 c\u00e0ng xa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u00f3 l\u00e0 nguy\u00ean nh\u00e2n khi\u1ebfn cho c\u00e1c nh\u00e0 thi\u00ean v\u0103n kh\u00f4ng ti\u1ebfc s\u1ee9c \u0111\u1ec3 ch\u1ebf t\u1ea1o k\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng ng\u00e0y c\u00e0ng l\u1edbn.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u0103m 1609 Galile l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean h\u01b0\u1edbng k\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng c\u00f3 \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh 4,4 cm v\u00e0o b\u1ea7u tr\u1eddi m\u00eanh m\u00f4ng v\u00e0 ph\u00e1t hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed1n v\u1ec7 tinh c\u1ee7a M\u1ed9c tinh, nh\u00ecn th\u1ea5y r\u00f5 ng\u00e2n h\u00e0 do v\u00f4 s\u1ed1 c\u00e1c h\u1eb1ng tinh c\u1ea5u t\u1ea1o n\u00ean. T\u1eeb \u0111\u00f3 k\u00ednh thi\u00ean v\u0103n ph\u00e1t tri\u1ec3n m\u1ea1nh m\u1ebd. T\u1eeb k\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng \u0111\u1ea7u ti\u00ean ra \u0111\u1eddi \u0111\u1ebfn nay \u0111\u00e3 h\u01a1n 300 n\u0103m, \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh c\u1ee7a k\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng quang h\u1ecdc \u0111\u00e3 t\u0103ng t\u1eeb m\u1ea5y cm ban \u0111\u1ea7u l\u00ean \u0111\u1ebfn 10 m. Ngo\u00e0i ra c\u00e1c lo\u1ea1i k\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng: v\u00f4 tuy\u1ebfn, h\u1ed3ng ngo\u1ea1i, t\u1eed ngo\u1ea1i, tia X v\u00e0 tia gama \u0111\u1ec1u tr\u1edf th\u00e0nh nh\u1eefng th\u00e0nh vi\u00ean quan tr\u1ecdng trong gia \u0111\u00ecnh k\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng. H\u01a1n n\u1eefa nh\u1eefng k\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng n\u00e0y ng\u00e0y c\u00e0ng l\u1edbn. K\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng l\u00e0 &#8220;con m\u1eaft ngh\u00ecn d\u1eb7m&#8221; khi\u1ebfn cho c\u00e1c nh\u00e0 thi\u00ean v\u0103n nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u t\u00e0i li\u1ec7u quan tr\u1eafc qu\u00fd b\u00e1u, khi\u1ebfn cho con ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng ng\u1eebng \u0111i s\u00e2u v\u00e0o kh\u00e1m ph\u00e1 b\u00ed m\u1eadt v\u0169 tr\u1ee5.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1eeb kho\u00e1: K\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n\n\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u1ebfu s\u1eed d\u1ee5ng k\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 quan s\u00e1t b\u1ea7u tr\u1eddi sao m\u00eanh m\u00f4ng, b\u1ea1n s\u1ebd ph\u00e1t hi\u1ec7n v\u0169 tr\u1ee5 l\u00e0 m\u1ed9t b\u1ea7u thi\u00ean h\u00e0 nhi\u1ec1u m\u00e0u s\u1eafc, lu\u00f4n bi\u1ebfn \u1ea3o. Kh\u00f4ng nh\u1eefng b\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00ecn th\u1ea5y nh\u1eefng d\u00e3y n\u00fai v\u00f2ng cung tr\u00ean M\u1eb7t Tr\u0103ng m\u00e0 c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00ecn th\u1ea5y nh\u1eefng [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15,7],"tags":[],"class_list":["post-6829","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc","category-vat-ly"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6829","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6829"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6829\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6829"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6829"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6829"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}