{"id":6861,"date":"2021-11-20T12:30:31","date_gmt":"2021-11-20T05:30:31","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=6861"},"modified":"2021-11-20T13:24:46","modified_gmt":"2021-11-20T06:24:46","slug":"trai-dat-quay-quanh-mat-troi-nhu-the-nao","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/trai-dat-quay-quanh-mat-troi-nhu-the-nao\/","title":{"rendered":"Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t quay quanh M\u1eb7t tr\u1eddi nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o?"},"content":{"rendered":"\n<p>N\u0103m 1543, Copecnic &#8211; nh\u00e0 thi\u00ean v\u0103n Ba Lan trong t\u00e1c ph\u1ea9m v\u0129 \u0111\u1ea1i &#8220;B\u00e0n v\u1ec1 chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a c\u00e1c thi\u00ean th\u1ec3&#8221; \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng minh kh\u00f4ng ph\u1ea3i M\u1eb7t Tr\u1eddi quay quanh Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t m\u00e0 l\u00e0 Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t quay quanh M\u1eb7t Tr\u1eddi. \u0110\u00f3 l\u00e0 chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng chung c\u1ee7a Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t. Th\u1eddi gian Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t quay quanh M\u1eb7t Tr\u1eddi m\u1ed9t v\u00f2ng l\u00e0 1 n\u0103m.<\/p>\n\n\n\n<p>Theo c\u00f4ng th\u1ee9c l\u1ef1c v\u1ea1n v\u1eadt h\u1ea5p d\u1eabn \u0111\u1ec3 t\u00ednh s\u1ee9c h\u00fat gi\u1eefa M\u1eb7t Tr\u1eddi v\u00e0 Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t \u01b0\u1edbc kho\u1ea3ng 3500 t\u1ec9 t\u1ec9 Niut\u01a1n. Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t quay quanh M\u1eb7t Tr\u1eddi v\u1edbi t\u1ed1c \u0111\u1ed9 30 km\/s, do \u0111\u00f3 s\u1ea3n sinh l\u1ef1c qu\u00e1n t\u00ednh ly t\u00e2m c\u00e2n b\u1eb1ng v\u1edbi l\u1ef1c h\u1ea5p d\u1eabn c\u1ee7a M\u1eb7t Tr\u1eddi \u0111\u1ed1i v\u1edbi Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t, khi\u1ebfn cho Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t kh\u00f4ng b\u1ecb h\u00fat v\u00e0o M\u1eb7t Tr\u1eddi m\u00e0 quay quanh M\u1eb7t Tr\u1eddi m\u00e3i m\u00e3i.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf qu\u1ef9 \u0111\u1ea1o c\u1ee7a Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t kh\u00f4ng ph\u1ea3i h\u00ecnh tr\u00f2n m\u00e0 l\u00e0 h\u00ecnh el\u00edp. \u0110\u1ea7u th\u00e1ng gi\u00eang h\u00e0ng n\u0103m Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t \u0111i qua \u0111i\u1ec3m g\u1ea7n M\u1eb7t Tr\u1eddi nh\u1ea5t tr\u00ean qu\u1ef9 \u0111\u1ea1o, trong thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc g\u1ecdi \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec3m c\u1eadn nh\u1eadt, l\u00fac \u0111\u00f3 Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t c\u00e1ch M\u1eb7t Tr\u1eddi 147,1 tri\u1ec7u km. C\u00f2n \u0111\u1ea7u th\u00e1ng 7 Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t \u0111i qua \u0111i\u1ec3m c\u00e1ch M\u1eb7t Tr\u1eddi xa nh\u1ea5t, trong thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc g\u1ecdi l\u00e0 \u0111i\u1ec3m vi\u1ec5n nh\u1eadt, l\u00fac \u0111\u00f3 Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t c\u00e1ch M\u1eb7t Tr\u1eddi 152,1 tri\u1ec7u km. C\u0103n c\u1ee9 nguy\u00ean l\u00fd n\u00e0y, th\u00e1ng gi\u00eang M\u1eb7t Tr\u1eddi m\u00e0 ta nh\u00ecn th\u1ea5y ph\u1ea3i l\u1edbn h\u01a1n so v\u1edbi th\u00e1ng 7 m\u1ed9t \u00edt. Nh\u01b0ng v\u00ec qu\u1ef9 \u0111\u1ea1o c\u1ee7a Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t l\u00e0 m\u1ed9t h\u00ecnh el\u00edp g\u1ea7n v\u1edbi h\u00ecnh tr\u00f2n cho n\u00ean s\u1ef1 ch\u00eanh l\u1ec7ch n\u00e0y trong th\u1ef1c t\u1ebf kh\u00f4ng r\u00f5 l\u1eafm, m\u1eaft th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c, ch\u1ec9 th\u00f4ng qua \u0111o l\u01b0\u1eddng ch\u00ednh x\u00e1c m\u1edbi ph\u00e1t hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u1eefng quan tr\u1eafc ch\u00ednh x\u00e1c h\u01a1n cho ta bi\u1ebft r\u1eb1ng, qu\u1ef9 \u0111\u1ea1o c\u1ee7a Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t c\u00f2n kh\u00e1c m\u1ed9t \u00edt so v\u1edbi h\u00ecnh el\u00edp, \u0111\u00f3 l\u00e0 v\u00ec M\u1eb7t Tr\u0103ng c\u0169ng nh\u01b0 Ho\u1ea3 Tinh, Kim Tinh v\u00e0 c\u00e1c h\u00e0nh tinh kh\u00e1c \u0111\u1ec1u \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng l\u1ef1c h\u00fat c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u1ebfn chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t. Nh\u01b0ng v\u00ec l\u1ef1c h\u00fat \u0111\u00f3 nh\u1ecf h\u01a1n r\u1ea5t nhi\u1ec1u so v\u1edbi l\u1ef1c h\u00fat M\u1eb7t Tr\u1eddi n\u00ean \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng r\u1ea5t nh\u1ecf, cho n\u00ean qu\u1ef9 \u0111\u1ea1o c\u1ee7a Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c xem g\u1ea7n \u0111\u00fang v\u1edbi h\u00ecnh el\u00edp.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u00ec v\u1eady, n\u1ebfu n\u00f3i m\u1ed9t c\u00e1ch ch\u1eb7t ch\u1ebd th\u00ec qu\u1ef9 \u0111\u1ea1o chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u01b0\u1eddng cong ph\u1ee9c t\u1ea1p. \u0110\u01b0\u1eddng cong n\u00e0y g\u1ea7n gi\u1ed1ng v\u1edbi \u0111\u01b0\u1eddng el\u00edp c\u00f3 \u0111\u1ed9 l\u1ec7ch t\u00e2m r\u1ea5t nh\u1ecf, c\u00e1c nh\u00e0 thi\u00ean v\u0103n \u0111\u00e3 ho\u00e0n to\u00e0n n\u1eafm v\u1eefng quy lu\u1eadt chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng ph\u1ee9c t\u1ea1p n\u00e0y c\u1ee7a Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1eeb kho\u00e1: Chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng chung c\u1ee7a Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t; \u0110i\u1ec3m vi\u1ec5n nh\u1eadt; \u0110i\u1ec3m c\u1eadn nh\u1eadt.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n\n\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u0103m 1543, Copecnic &#8211; nh\u00e0 thi\u00ean v\u0103n Ba Lan trong t\u00e1c ph\u1ea9m v\u0129 \u0111\u1ea1i &#8220;B\u00e0n v\u1ec1 chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a c\u00e1c thi\u00ean th\u1ec3&#8221; \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng minh kh\u00f4ng ph\u1ea3i M\u1eb7t Tr\u1eddi quay quanh Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t m\u00e0 l\u00e0 Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t quay quanh M\u1eb7t Tr\u1eddi. \u0110\u00f3 l\u00e0 chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng chung c\u1ee7a Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t. Th\u1eddi gian Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t quay quanh [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15,7],"tags":[],"class_list":["post-6861","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc","category-vat-ly"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6861","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6861"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6861\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6861"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6861"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6861"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}