{"id":6910,"date":"2021-11-20T12:36:13","date_gmt":"2021-11-20T05:36:13","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=6910"},"modified":"2021-11-20T13:24:44","modified_gmt":"2021-11-20T06:24:44","slug":"nhung-vat-the-ran-tu-trong-vu-tru-xuyen-qua-tang-khi-quyen-roi-xuong-dat-duoc-goi-la-van-tinh-van-tinh-co-the-chia-lam-ba-loai-van-tinh-da-van-tinh-sat-va-van-tinh-sat-da-ngoai-ba-loai-van-tinh-na","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/nhung-vat-the-ran-tu-trong-vu-tru-xuyen-qua-tang-khi-quyen-roi-xuong-dat-duoc-goi-la-van-tinh-van-tinh-co-the-chia-lam-ba-loai-van-tinh-da-van-tinh-sat-va-van-tinh-sat-da-ngoai-ba-loai-van-tinh-na\/","title":{"rendered":"V\u1eabn tinh; V\u1eabn b\u0103ng l\u00e0 g\u00ec?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u1eefng v\u1eadt th\u1ec3 r\u1eafn t\u1eeb trong v\u0169 tr\u1ee5 xuy\u00ean qua t\u1ea7ng kh\u00ed quy\u1ec3n r\u01a1i xu\u1ed1ng \u0111\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 v\u1eabn tinh. V\u1eabn tinh c\u00f3 th\u1ec3 chia l\u00e0m ba lo\u1ea1i: v\u1eabn tinh \u0111\u00e1, v\u1eabn tinh s\u1eaft v\u00e0 v\u1eabn tinh s\u1eaft \u0111\u00e1. Ngo\u00e0i ba lo\u1ea1i v\u1eabn tinh n\u00e0y ra c\u00f2n c\u00f3 m\u1ed9t lo\u1ea1i v\u1eabn tinh thu\u1ef7 tinh, t\u1ee9c v\u1eabn b\u0103ng (v\u1eabn th\u1ea1ch thu\u1ef7 tinh).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u1eabn tinh trong qu\u00e1 tr\u00ecnh r\u01a1i xu\u1ed1ng \u0111\u1ea5t, nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 b\u1ec1 m\u1eb7t th\u01b0\u1eddng n\u00f3ng tr\u00ean 3 &#8211; 4 ngh\u00ecn \u0111\u1ed9. V\u1edbi nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 cao nh\u01b0 th\u1ebf, nhi\u1ec1u ch\u1ea5t ho\u00e1 th\u00e0nh kh\u00ed, do \u0111\u00f3 con ng\u01b0\u1eddi \u00edt ngh\u0129 \u0111\u1ebfn c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 v\u1eabn b\u0103ng r\u01a1i xu\u1ed1ng m\u1eb7t \u0111\u1ea5t. Nh\u1eefng ghi ch\u00e9p v\u1ec1 v\u1eabn b\u0103ng r\u1ea5t \u00edt th\u1ea5y. Trong c\u00e1c t\u01b0 li\u1ec7u c\u1ed5 c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c t\u1eebng c\u00f3 m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n v\u0103n nh\u01b0 sau: &#8220;M\u00f9a thu n\u0103m \u0110\u1ed3ng Tr\u1ecb nguy\u00ean ni\u00ean (1862) bu\u1ed5i tr\u01b0a c\u00f3 m\u1ed9t ng\u00f4i sao l\u1edbn r\u01a1i xu\u1ed1ng ru\u1ed9ng \u00f4ng L\u00f4i l\u00e0ng T\u00e2y huy\u1ec7n Linh L\u0103ng. Kh\u1ed1i c\u1ea7u to nh\u01b0 c\u00e1i ph\u1ec5u v\u00e0 tr\u00f2n, \u00edt l\u00e2u sau n\u00f3 tan th\u00e0nh n\u01b0\u1edbc&#8221;. Ng\u00f4i sao n\u00e0y l\u00e0 v\u1eabn b\u0103ng t\u1eeb ngo\u00e0i b\u1ea7u tr\u1eddi bay \u0111\u1ebfn, hay l\u00e0 m\u1ed9t kh\u1ed1i b\u0103ng to? Nh\u1eefng ghi ch\u00e9p h\u1ed3i \u0111\u00f3 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 l\u00e0m c\u0103n c\u1ee9 \u0111\u1ec3 gi\u00e1m \u0111\u1ecbnh khoa h\u1ecdc. Ng\u00e0y 11 th\u00e1ng 4 n\u0103m 1983 \u1edf C\u1eeda \u0110\u00f4ng th\u00e0nh ph\u1ed1 V\u00f4 T\u00edch c\u0169ng r\u01a1i m\u1ed9t kh\u1ed1i b\u0103ng, sau \u0111\u00f3 b\u1ed1c l\u00ean m\u1ed9t \u0111\u00e1m s\u01b0\u01a1ng m\u00f9. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1ch qua \u0111\u01b0\u1eddng nh\u1eb7t \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t m\u1ea3nh v\u1ee1 b\u1ecf v\u00e0o ph\u00edch \u0111\u1ec3 gi\u1eef l\u1ea1i. V\u1ec1 sau qua s\u1ef1 n\u1ed7 l\u1ef1c c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00e0 thi\u00ean v\u0103n Trung Qu\u1ed1c, t\u1eeb \u1ea3nh m\u00e2y ch\u1ee5p b\u1eb1ng v\u1ec7 tinh nh\u00e2n t\u1ea1o h\u00f4m \u0111\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e3 t\u00ecm th\u1ea5y d\u1ea5u v\u1ebft qu\u1ef9 \u0111\u1ea1o c\u1ee7a n\u00f3 t\u1eeb trong kh\u00f4ng gian v\u0169 tr\u1ee5 r\u01a1i v\u00e0o t\u1ea7ng kh\u00ed quy\u1ec3n, nh\u1edd \u0111\u00f3 ch\u1ee9ng minh \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t kh\u1ed1i v\u1eabn b\u0103ng hi\u1ebfm g\u1eb7p.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u1ede n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i c\u0169ng r\u1ea5t \u00edt t\u01b0 li\u1ec7u ghi ch\u00e9p v\u1ec1 v\u1eabn b\u0103ng. Ng\u00e0y 30 th\u00e1ng 8 n\u0103m 1955 m\u1ed9t kh\u1ed1i v\u1eabn b\u0103ng r\u01a1i \u1edf ngo\u1ea1i th\u00e0nh Cast\u01a1n c\u1ee7a Wayskansi, kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng kho\u1ea3ng 3 kg. Ng\u00e0y 27 th\u00e1ng 8 n\u0103m 1963 m\u1ed9t kh\u1ed1i v\u1eabn b\u0103ng c\u0169ng r\u01a1i trong v\u01b0\u1eddn t\u00e1o c\u1ee7a m\u1ed9t n\u00f4ng trang \u1edf ngo\u1ea1i \u00f4 Matxc\u01a1va, kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng kho\u1ea3ng 5 kg.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc d\u1ef1 \u0111o\u00e1n v\u1eabn b\u0103ng r\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 t\u1eeb sao ch\u1ed5i t\u00e1ch ra. Khi m\u1ed9t m\u1ea3nh sao ch\u1ed5i r\u01a1i v\u00e0o t\u1ea7ng kh\u00ed quy\u1ec3n c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ed1c ch\u00e1y kh\u00f4ng h\u1ebft, ph\u1ea7n c\u00f2n l\u1ea1i r\u01a1i xu\u1ed1ng m\u1eb7t \u0111\u1ea5t. Nh\u01b0ng hi\u1ec7n nay v\u1eabn c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 nh\u00e0 khoa h\u1ecdc ph\u1ee7 \u0111\u1ecbnh gi\u1ea3 thi\u1ebft n\u00e0y, v\u00ec ch\u01b0a \u0111\u1ee7 ch\u1ee9ng c\u1edb \u0111\u1ec3 ch\u1ee9ng minh v\u1eabn b\u0103ng l\u00e0 t\u1eeb v\u0169 tr\u1ee5 bay \u0111\u1ebfn. H\u1ecd cho r\u1eb1ng nh\u1eefng v\u1eabn b\u0103ng t\u1eeb tr\u00ean kh\u00f4ng trung r\u01a1i xu\u1ed1ng c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 s\u1ea3n v\u1eadt \u1edf trong b\u1ea7u kh\u00ed quy\u1ec3n c\u1ee7a Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1eeb kho\u00e1: V\u1eabn tinh; V\u1eabn b\u0103ng<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n\n\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nh\u1eefng v\u1eadt th\u1ec3 r\u1eafn t\u1eeb trong v\u0169 tr\u1ee5 xuy\u00ean qua t\u1ea7ng kh\u00ed quy\u1ec3n r\u01a1i xu\u1ed1ng \u0111\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 v\u1eabn tinh. V\u1eabn tinh c\u00f3 th\u1ec3 chia l\u00e0m ba lo\u1ea1i: v\u1eabn tinh \u0111\u00e1, v\u1eabn tinh s\u1eaft v\u00e0 v\u1eabn tinh s\u1eaft \u0111\u00e1. Ngo\u00e0i ba lo\u1ea1i v\u1eabn tinh n\u00e0y ra c\u00f2n c\u00f3 m\u1ed9t lo\u1ea1i v\u1eabn tinh thu\u1ef7 tinh, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15,7],"tags":[],"class_list":["post-6910","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc","category-vat-ly"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6910","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6910"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6910\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6910"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6910"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6910"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}