{"id":6944,"date":"2021-11-20T12:40:14","date_gmt":"2021-11-20T05:40:14","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=6944"},"modified":"2021-11-20T13:24:41","modified_gmt":"2021-11-20T06:24:41","slug":"do-nhiet-do-mat-troi-nhu-the-nao","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/do-nhiet-do-mat-troi-nhu-the-nao\/","title":{"rendered":"\u0110o nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 M\u1eb7t tr\u1eddi nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o?"},"content":{"rendered":"\n<p>T\u1eeb r\u1ea5t s\u1edbm nh\u00e0 thi\u00ean v\u0103n Nga Sailasji \u0111\u00e3 t\u1eebng l\u00e0m m\u1ed9t th\u00ed nghi\u1ec7m r\u1ea5t l\u00fd th\u00fa. \u00d4ng d\u00f9ng m\u1ed9t th\u1ea5u k\u00ednh l\u00f5m \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh 1 m h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 M\u1eb7t Tr\u1eddi, \u1edf ti\u00eau \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a k\u00ednh nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t \u1ea3nh M\u1eb7t Tr\u1eddi to b\u1eb1ng \u0111\u1ed3ng xu. Khi \u00f4ng \u0111\u1eb7t m\u1ed9t mi\u1ebfng kim lo\u1ea1i v\u00e0o ti\u00eau \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a k\u00ednh l\u00f5m, mi\u1ebfng kim lo\u1ea1i r\u1ea5t nhanh b\u1ecb u\u1ed1n cong r\u1ed3i n\u00f3ng ch\u1ea3y. \u00d4ng ph\u00e1t hi\u1ec7n nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 \u1edf ti\u00eau \u0111i\u1ec3m kho\u1ea3ng 3.500 \u00b0C. Gi\u00e1o s\u01b0 Sailasji cho r\u1eb1ng nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 tr\u00ean M\u1eb7t Tr\u1eddi d\u00f9 sao c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ea5p h\u01a1n 3.500 \u00b0C.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00ed nghi\u1ec7m c\u1ee7a Sailasji kh\u00f4ng nh\u1eefng l\u00e0m s\u00e1ng t\u1ecf c\u00e2u \u0111\u1ed1 v\u1ec1 nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 M\u1eb7t Tr\u1eddi m\u00e0 \u0111\u1ed3ng th\u1eddi c\u00f2n cung c\u1ea5p cho ta m\u1ed9t g\u1ee3i \u00fd quan tr\u1ecdng: nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 M\u1eb7t Tr\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00f4ng qua b\u1ee9c x\u1ea1 c\u1ee7a n\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u1eb7t Tr\u1eddi kh\u00f4ng ng\u1eebng chi\u1ebfu s\u00e1ng v\u00e0 ph\u00e1t nhi\u1ec7t trong kh\u00f4ng gian quanh n\u00f3, nh\u01b0ng m\u00e3i \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 XIX ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f2n ch\u01b0a bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec7t l\u01b0\u1ee3ng b\u1ee9c x\u1ea1 c\u1ee7a M\u1eb7t Tr\u1eddi l\u00e0 bao nhi\u00eau. Th\u1eadp k\u1ef7 30 c\u1ee7a th\u1ebf k\u1ef7 XIX ng\u01b0\u1eddi ta l\u1ea1i ti\u1ebfn h\u00e0nh m\u1ed9t l\u1ea7n th\u00ed nghi\u1ec7m kh\u00e1c. K\u1ebft qu\u1ea3 ch\u1ee9ng t\u1ecf, \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean b\u1ea7u kh\u00ed quy\u1ec3n quanh m\u1eb7t \u0111\u1ea5t, tr\u00ean di\u1ec7n t\u00edch 1 cm2 m\u1ed7i ph\u00fat c\u00f3 th\u1ec3 thu \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t nhi\u1ec7t l\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 8,15 jun. \u0110\u1ea1i l\u01b0\u1ee3ng n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 &#8220;h\u1eb1ng s\u1ed1 M\u1eb7t Tr\u1eddi&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>Nhi\u1ec7t l\u01b0\u1ee3ng Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n r\u1ea5t nh\u1ecf trong t\u1ed5ng b\u1ee9c x\u1ea1 c\u1ee7a M\u1eb7t Tr\u1eddi. M\u1eb7t Tr\u1eddi m\u1ed7i gi\u00e2y ph\u00e1t v\u00e0o trong kh\u00f4ng gian kho\u1ea3ng 380 tri\u1ec7u t\u1ec9 t\u1ec9 jun. N\u1ebfu chia con s\u1ed1 n\u00e0y cho di\u1ec7n t\u00edch b\u1ec1 m\u1eb7t M\u1eb7t Tr\u1eddi th\u00ec ta c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c: tr\u00ean di\u1ec7n t\u00edch 1 cm2 c\u1ee7a b\u1ec1 m\u1eb7t M\u1eb7t Tr\u1eddi m\u1ed7i ph\u00fat b\u1ee9c x\u1ea1 m\u1ed9t n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng kho\u1ea3ng 6000 jun.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u1ec9 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0\u1ee3ng b\u1ee9c x\u1ea1 c\u1ee7a b\u1ec1 m\u1eb7t M\u1eb7t Tr\u1eddi v\u1eabn ch\u01b0a th\u1ec3 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 c\u1ee7a M\u1eb7t Tr\u1eddi m\u00e0 c\u00f2n ph\u1ea3i bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed1i quan h\u1ec7 gi\u1eefa t\u1ed5ng l\u01b0\u1ee3ng b\u1ee9c x\u1ea1 v\u1edbi nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 c\u1ee7a n\u00f3. Gi\u1eefa th\u1ebf k\u1ef7 XIX, ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f2n ch\u01b0a bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed1i quan h\u1ec7 n\u00e0y, v\u00ec v\u1eady h\u1ed3i \u0111\u00f3 t\u00ednh nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 M\u1eb7t Tr\u1eddi kh\u00f4ng ch\u00ednh x\u00e1c, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng n\u00f3 l\u00e0 1500 \u00b0C, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i t\u1eeb 500 tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn 1 t\u1ec9 \u00b0C.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u0103m 1879 nh\u00e0 v\u1eadt l\u00fd \u00fac Sterfan \u0111\u00e3 ch\u1ec9 r\u00f5 s\u1ef1 b\u1ee9c x\u1ea1 c\u1ee7a v\u1eadt th\u1ec3 t\u1ec9 l\u1ec7 v\u1edbi lu\u1ef9 th\u1eeba 4 nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 c\u1ee7a n\u00f3. C\u0103n c\u1ee9 m\u1ed1i quan h\u1ec7 n\u00e0y v\u00e0 nh\u1eefng k\u1ebft qu\u1ea3 \u0111o b\u1ee9c x\u1ea1 M\u1eb7t Tr\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 t\u00ednh ra nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 b\u1ec1 m\u1eb7t c\u1ee7a M\u1eb7t Tr\u1eddi kho\u1ea3ng 6000 \u0111\u1ed9.<\/p>\n\n\n\n<p>Nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 c\u1ee7a M\u1eb7t Tr\u1eddi c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o m\u00e0u s\u1eafc c\u1ee7a n\u00f3 \u0111\u1ec3 t\u00ednh ra. Khi m\u1ed9t mi\u1ebfng kim lo\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c gia nhi\u1ec7t trong l\u00f2, c\u00f9ng v\u1edbi nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 t\u0103ng cao m\u00e0u s\u1eafc c\u1ee7a n\u00f3 c\u0169ng kh\u00f4ng ng\u1eebng bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i: ban \u0111\u1ea7u l\u00e0 m\u00e0u \u0111\u1ecf s\u1eabm, sau \u0111\u00f3 bi\u1ebfn th\u00e0nh m\u00e0u \u0111\u1ecf t\u01b0\u01a1i, v\u00e0ng da cam, v.v.. Do \u0111\u00f3 khi m\u1ed9t v\u1eadt th\u1ec3 b\u1ecb nung n\u00f3ng th\u00ec m\u1ed7i lo\u1ea1i m\u00e0u c\u00f3 m\u1ed9t nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh. V\u00ed d\u1ee5:<\/p>\n\n\n\n<p>M\u1eb7t Tr\u1eddi c\u00f3 m\u00e0u v\u00e0ng kim, x\u00e9t \u0111\u1ebfn s\u1ef1 h\u1ea5p thu c\u1ee7a t\u1ea7ng kh\u00ed quy\u1ec3n Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t th\u00ec m\u00e0u s\u1eafc c\u1ee7a M\u1eb7t Tr\u1eddi t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng v\u1edbi nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 kho\u1ea3ng 6000 \u00b0C.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u1ea7n ch\u1ec9 r\u00f5 r\u1eb1ng: nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 M\u1eb7t Tr\u1eddi th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng m\u00e0 ta n\u00f3i \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec1u l\u00e0 nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 t\u1ea7ng s\u00e1ng b\u1ec1 m\u1eb7t c\u1ee7a M\u1eb7t Tr\u1eddi. C\u00f2n \u1edf trung t\u00e2m th\u00ec nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 cao h\u01a1n nhi\u1ec1u, \u01b0\u1edbc kho\u1ea3ng 15 tri\u1ec7u \u00b0C.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1eeb kho\u00e1: M\u1eb7t Tr\u1eddi; H\u1eb1ng s\u1ed1 M\u1eb7t Tr\u1eddi; B\u1ee9c x\u1ea1 M\u1eb7t Tr\u1eddi; Nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 M\u1eb7t Tr\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n\n\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u1eeb r\u1ea5t s\u1edbm nh\u00e0 thi\u00ean v\u0103n Nga Sailasji \u0111\u00e3 t\u1eebng l\u00e0m m\u1ed9t th\u00ed nghi\u1ec7m r\u1ea5t l\u00fd th\u00fa. \u00d4ng d\u00f9ng m\u1ed9t th\u1ea5u k\u00ednh l\u00f5m \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh 1 m h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 M\u1eb7t Tr\u1eddi, \u1edf ti\u00eau \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a k\u00ednh nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t \u1ea3nh M\u1eb7t Tr\u1eddi to b\u1eb1ng \u0111\u1ed3ng xu. Khi \u00f4ng \u0111\u1eb7t m\u1ed9t mi\u1ebfng kim lo\u1ea1i v\u00e0o ti\u00eau [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15,7],"tags":[],"class_list":["post-6944","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc","category-vat-ly"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6944","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6944"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6944\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6944"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6944"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6944"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}