{"id":6950,"date":"2021-11-20T12:40:57","date_gmt":"2021-11-20T05:40:57","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=6950"},"modified":"2021-11-20T13:24:41","modified_gmt":"2021-11-20T06:24:41","slug":"be-mat-mat-troi-sang-choi-thuong-xuat-hien-nhung-vet-toi-goi-la-vet-den-hay-nhat-ban-nhung-ngay-gio-cat-day-troi-anh-nang-giam-yeu-ta-co-the-dung-mat-thuong-cung-thay-duoc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/be-mat-mat-troi-sang-choi-thuong-xuat-hien-nhung-vet-toi-goi-la-vet-den-hay-nhat-ban-nhung-ngay-gio-cat-day-troi-anh-nang-giam-yeu-ta-co-the-dung-mat-thuong-cung-thay-duoc\/","title":{"rendered":"V\u1ebft \u0111en M\u1eb7t Tr\u1eddi l\u00e0 g\u00ec?"},"content":{"rendered":"\n<p>B\u1ec1 m\u1eb7t M\u1eb7t Tr\u1eddi s\u00e1ng ch\u00f3i, th\u01b0\u1eddng xu\u1ea5t hi\u1ec7n nh\u1eefng v\u1ebft t\u1ed1i g\u1ecdi l\u00e0 v\u1ebft \u0111en hay nh\u1eadt ban. Nh\u1eefng ng\u00e0y gi\u00f3 c\u00e1t \u0111\u1ea7y tr\u1eddi, \u00e1nh n\u1eafng gi\u1ea3m y\u1ebfu ta c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng m\u1eaft th\u01b0\u1eddng c\u0169ng th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u1eefng ghi ch\u00e9p s\u1edbm nh\u1ea5t v\u1ec1 v\u1ebft \u0111en \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ebf gi\u1edbi th\u1eeba nh\u1eadn ghi trong cu\u1ed1n s\u1eed &#8220;H\u00e1n th\u01b0 &#8211; Ng\u0169 h\u00e0nh ch\u00ed&#8221;. \u0110\u00f3 l\u00e0 l\u1ea7n quan tr\u1eafc v\u1ebft \u0111en l\u1edbn nh\u1ea5t ng\u00e0y 10 th\u00e1ng 5 n\u0103m 28 tr\u01b0\u1edbc C\u00f4ng Nguy\u00ean. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 x\u1ea9y ra s\u1edbm h\u01a1n 800 n\u0103m so v\u1edbi ph\u00e1t hi\u1ec7n v\u1ebft \u0111en M\u1eb7t Tr\u1eddi c\u1ee7a Ch\u00e2u \u00c2u.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110i\u1ec3m \u0111en tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf l\u00e0 gi\u00f3 b\u00e3o tr\u00ean b\u1ec1 m\u1eb7t M\u1eb7t Tr\u1eddi, l\u00e0 m\u1ed9t lu\u1ed3ng kh\u00ed xo\u00e1y r\u1ea5t l\u1edbn. M\u1ed9t v\u1ebft \u0111en ph\u00e1t tri\u1ec3n ho\u00e0n to\u00e0n c\u00f3 m\u1ed9t nh\u00e2n trung t\u00e2m g\u1ea7n nh\u01b0 h\u00ecnh tr\u00f2n h\u01a1i \u0111en, g\u1ecdi l\u00e0 &#8220;b\u00f3ng th\u1ef1c&#8221;, m\u1eb7t ngo\u00e0i chung quanh n\u00f3 l\u00e0 h\u00ecnh \u1ea3nh nh\u1eefng s\u1ee3i kh\u00e1 s\u00e1ng, g\u1ecdi l\u00e0 &#8220;b\u00f3ng \u1ea3o&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110i\u1ec3m \u0111en th\u1ef1c ra kh\u00f4ng \u0111en, nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 c\u1ee7a n\u00f3 kho\u1ea3ng 4500 \u0111\u1ed9, so v\u1edbi n\u01b0\u1edbc th\u00e9p s\u00f4i c\u00f2n s\u00e1ng h\u01a1n nhi\u1ec1u. Nh\u01b0ng v\u00ec nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 chung quanh c\u1ee7a n\u00f3 l\u00e0 6000 \u0111\u1ed9 n\u00ean n\u00f3 th\u1ea5p h\u01a1n kho\u1ea3ng 1.500 \u0111\u1ed9, so s\u00e1nh ta s\u1ebd th\u1ea5y n\u1ed5i l\u00ean h\u00ecnh \u1ea3nh c\u1ee7a m\u1ed9t v\u1ebft \u0111en. \u0110\u01b0\u1eddng k\u00ednh c\u1ee7a v\u1ebft \u0111en th\u01b0\u1eddng tr\u00ean 1000 km, nh\u1eefng v\u1ebft \u0111en, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u00e1m v\u1ebft \u0111en \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn tr\u00ean 10 v\u1ea1n km.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u01b0\u1eddi ta ph\u00e1t hi\u1ec7n: v\u1ebft \u0111en xu\u1ea5t hi\u1ec7n tr\u00ean M\u1eb7t Tr\u1eddi bao gi\u1edd c\u0169ng theo m\u1ed9t quy lu\u1eadt nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh: s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng v\u1ebft \u0111en t\u0103ng l\u00ean theo t\u1eebng n\u0103m, t\u0103ng \u0111\u1ebfn c\u1ef1c v\u1ebft r\u1ed3i l\u1ea1i gi\u1ea3m xu\u1ed1ng theo t\u1eebng n\u0103m. T\u1eeb s\u1ed1 v\u1ebft \u0111en nh\u1ecf nh\u1ea5t \u0111\u1ebfn n\u0103m c\u00f3 v\u1ebft \u0111en nhi\u1ec1u nh\u1ea5t th\u1eddi gian b\u00ecnh qu\u00e2n l\u00e0 11 n\u0103m g\u1ecdi l\u00e0 m\u1ed9t chu k\u1ef3 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a M\u1eb7t Tr\u1eddi. M\u1ee9c \u0111\u1ed9 v\u1ebft \u0111en xu\u1ea5t hi\u1ec7n tr\u00ean M\u1eb7t Tr\u1eddi bao nhi\u00eau \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng l\u00e0m ti\u00eau ch\u00ed \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 s\u1ef1 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng m\u1ea1nh hay y\u1ebfu c\u1ee7a M\u1eb7t Tr\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110i\u1ec3m \u0111en c\u1ee7a M\u1eb7t Tr\u1eddi c\u00f2n c\u00f3 m\u1ed9t \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng r\u00f5 r\u1ec7t, \u0111\u00f3 l\u00e0 s\u1ef1 ph\u00e2n b\u1ed1 c\u1ee7a \u0111a s\u1ed1 v\u1ebft \u0111en tr\u00ean M\u1eb7t Tr\u1eddi xu\u1ea5t hi\u1ec7n trong ph\u1ea1m vi t\u1eeb 8o &#8211; 35o hai b\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng x\u00edch \u0111\u1ea1o.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1eeb n\u0103m 1908 nh\u00e0 thi\u00ean v\u0103n Hall ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 \u0111\u00e3 ph\u00e1t hi\u1ec7n m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p quan s\u00e1t v\u1ebft \u0111en v\u00e0 t\u1eeb tr\u01b0\u1eddng v\u1ebft \u0111en c\u1ee7a M\u1eb7t Tr\u1eddi. D\u00f9ng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p n\u00e0y Hall v\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u00e3 ph\u00e1t hi\u1ec7n v\u1ebft \u0111en c\u00f3 t\u1eeb tr\u01b0\u1eddng ph\u1ed5 bi\u1ebfn kh\u00e1 m\u1ea1nh. \u0110i\u1ec1u th\u00fa v\u1ecb l\u00e0 t\u1eeb t\u00ednh c\u1ee7a t\u1eeb tr\u01b0\u1eddng v\u1ebft \u0111en c\u00f3 s\u1ef1 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i ph\u1ee9c t\u1ea1p v\u00e0 c\u00f3 quy lu\u1eadt. Chu k\u1ef3 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i l\u00e0 22 n\u0103m. Ph\u00e1t hi\u1ec7n n\u00e0y v\u1ec1 sau \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u k\u1ebft qu\u1ea3 quan tr\u1eafc ch\u1ee9ng th\u1ef1c.<\/p>\n\n\n\n<p>Hall v\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c c\u0103n c\u1ee9 k\u1ebft qu\u1ea3 quan tr\u1eafc v\u1ec1 s\u1ef1 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i c\u1ef1c t\u00ednh t\u1eeb tr\u01b0\u1eddng v\u1ebft \u0111en, n\u00ean n\u0103m 1919 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a ra chu k\u1ef3 ho\u00e0n ch\u1ec9nh c\u1ee7a ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng v\u1ebft \u0111en M\u1eb7t Tr\u1eddi g\u1ea5p \u0111\u00f4i 11 n\u0103m, t\u1ee9c l\u00e0 22 n\u0103m. N\u00f3 th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 chu k\u1ef3 chuy\u1ec3n \u0111\u1ed5i c\u1ef1c t\u1eeb , g\u1ecdi t\u1eaft l\u00e0 chu k\u1ef3 t\u1eeb, ho\u1eb7c g\u1ecdi n\u00f3 l\u00e0 \u0111\u1ecbnh lu\u1eadt Hale.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1eeb kho\u00e1: V\u1ebft \u0111en M\u1eb7t Tr\u1eddi; Chu k\u1ef3 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a M\u1eb7t Tr\u1eddi; \u0110\u1ecbnh lu\u1eadt Hall.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n\n\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>B\u1ec1 m\u1eb7t M\u1eb7t Tr\u1eddi s\u00e1ng ch\u00f3i, th\u01b0\u1eddng xu\u1ea5t hi\u1ec7n nh\u1eefng v\u1ebft t\u1ed1i g\u1ecdi l\u00e0 v\u1ebft \u0111en hay nh\u1eadt ban. Nh\u1eefng ng\u00e0y gi\u00f3 c\u00e1t \u0111\u1ea7y tr\u1eddi, \u00e1nh n\u1eafng gi\u1ea3m y\u1ebfu ta c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng m\u1eaft th\u01b0\u1eddng c\u0169ng th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c. Nh\u1eefng ghi ch\u00e9p s\u1edbm nh\u1ea5t v\u1ec1 v\u1ebft \u0111en \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ebf gi\u1edbi th\u1eeba nh\u1eadn ghi trong cu\u1ed1n s\u1eed [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15,7],"tags":[],"class_list":["post-6950","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc","category-vat-ly"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6950","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6950"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6950\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6950"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6950"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6950"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}