{"id":7137,"date":"2021-11-20T12:42:09","date_gmt":"2021-11-20T05:42:09","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=7137"},"modified":"2021-11-20T13:24:40","modified_gmt":"2021-11-20T06:24:40","slug":"trong-he-mat-troi-nhung-hanh-tinh-nao-co-ve-tinh-rieng","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/trong-he-mat-troi-nhung-hanh-tinh-nao-co-ve-tinh-rieng\/","title":{"rendered":"Trong h\u1ec7 M\u1eb7t tr\u1eddi nh\u1eefng h\u00e0nh tinh n\u00e0o c\u00f3 v\u1ec7 tinh ri\u00eang?"},"content":{"rendered":"\n<p>M\u1eb7t Tr\u0103ng l\u00e0 v\u1ec7 tinh thi\u00ean nhi\u00ean duy nh\u1ea5t c\u1ee7a Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t, l\u00e0 thi\u00ean th\u1ec3 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft \u0111\u1ebfn t\u1eeb l\u00e2u. V\u1eady nh\u1eefng h\u00e0nh tinh kh\u00e1c c\u1ee7a h\u1ec7 M\u1eb7t Tr\u1eddi c\u00f3 v\u1ec7 tinh ri\u00eang kh\u00f4ng? Nh\u1eefng quan tr\u1eafc nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 m\u1eb7t n\u00e0y m\u00e3i \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 XVII m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng 1 n\u0103m 1610, Galile nh\u00e0 b\u00e1c h\u1ecdc Italia l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean d\u00f9ng k\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng t\u1ef1 ch\u1ebf t\u1ea1o, khi quan s\u00e1t M\u1ed9c tinh ph\u00e1t hi\u1ec7n M\u1ed9c tinh c\u00f3 4 v\u1ec7 tinh. T\u1eeb \u0111\u00f3 \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i th\u1ebf k\u1ef7 XIX c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc ph\u00e1t hi\u1ec7n 6 h\u00e0nh tinh l\u1edbn c\u1ee7a h\u1ec7 M\u1eb7t Tr\u1eddi t\u1ed5ng c\u1ed9ng c\u00f3 t\u1ea5t c\u1ea3 21 v\u1ec7 tinh.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ebfn cu\u1ed1i n\u0103m 2006, c\u00e1c th\u00e0nh vi\u00ean trong gia \u0111\u00ecnh v\u1ec7 tinh \u0111\u00e3 m\u1edf r\u1ed9ng \u0111\u1ebfn 156 ng\u00f4i, t\u1ee9c l\u00e0 n\u00f3i Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t c\u00f3 1 v\u1ec7 tinh, Ho\u1ea3 Tinh c\u00f3 2, M\u1ed9c tinh c\u00f3 63, Th\u1ed5 tinh c\u00f3 47, Thi\u00ean V\u01b0\u01a1ng Tinh c\u00f3 27, H\u1ea3i V\u01b0\u01a1ng Tinh c\u00f3 13, Di\u00eam V\u01b0\u01a1ng Tinh c\u00f3 3, ch\u1ec9 c\u00f3 Kim Tinh v\u00e0 Thu\u1ef7 tinh \u0111\u1ebfn nay ch\u01b0a ph\u00e1t hi\u1ec7n c\u00f3 v\u1ec7 tinh ri\u00eang. \u1ede th\u1eadp k\u1ef7 70 c\u1ee7a th\u1ebf k\u1ef7 XX, c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc \u0111\u00e3 ph\u00f3ng c\u00e1c thi\u1ebft b\u1ecb th\u00e1m kh\u00f4ng bay g\u1ea7n Kim Tinh v\u00e0 Thu\u1ef7 tinh nh\u1eb1m t\u00ecm ki\u1ebfm v\u1ec7 tinh c\u1ee7a ch\u00fang nh\u01b0ng v\u1eabn ch\u01b0a t\u00ecm th\u1ea5y.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1c \u0111\u1ea1i h\u00e0nh tinh c\u00f3 v\u1ec7 tinh \u0111\u00e3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u quen bi\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u01b0ng \u0111\u1ebfn n\u0103m 1978 c\u00e1c nh\u00e0 thi\u00ean v\u0103n kinh ng\u1ea1c ph\u00e1t hi\u1ec7n th\u1ea5y, m\u1ed9t ti\u1ec3u h\u00e0nh tinh c\u00f3 t\u00ean g\u1ecdi l\u00e0 &#8220;\u0110\u1ea1i l\u1ef1c th\u1ea7n&#8221; c\u0169ng c\u00f3 v\u1ec7 tinh ri\u00eang, ti\u1ec3u h\u00e0nh tinh n\u00e0y kh\u00f4ng l\u1edbn l\u1eafm, \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh ch\u1ec9 c\u00f3 243 km, \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh v\u1ec7 tinh c\u1ee7a n\u00f3 l\u00e0 45,6 km, b\u1eb1ng 19% \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh c\u1ee7a ti\u1ec3u h\u00e0nh tinh, c\u1ef1 ly c\u1ee7a hai b\u00ean l\u00e0 977 km.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u0169ng trong n\u0103m 1978, chung quanh ti\u1ec3u h\u00e0nh tinh &#8220;Maipoman&#8221; c\u00f3 \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh 135 km c\u0169ng ph\u00e1t hi\u1ec7n th\u1ea5y c\u00f3 v\u1ec7 tinh v\u1edbi \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh 37 km.<\/p>\n\n\n\n<p>Li\u00ean t\u1ee5c ph\u00e1t hi\u1ec7n c\u00e1c v\u1ec7 tinh c\u1ee7a ti\u1ec3u h\u00e0nh tinh khi\u1ebfn cho c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc m\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa ph\u1ea3i so\u00e1t x\u00e9t l\u1ea1i c\u00e1c t\u00e0i li\u1ec7u quan tr\u1eafc tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y coi nh\u01b0 \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh \u0111\u1ec3 xem c\u00f3 t\u00ecm th\u1ea5y v\u1ec7 tinh c\u1ee7a h\u00e0nh tinh n\u00e0o n\u1eefa kh\u00f4ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y nay \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng th\u1ef1c \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ed1 ti\u1ec3u h\u00e0nh tinh c\u00f3 v\u1ec7 tinh kh\u00f4ng d\u01b0\u1edbi 10 ng\u00f4i. Th\u1eadm ch\u00ed c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n cho r\u1eb1ng m\u1ed9t s\u1ed1 ti\u1ec3u h\u00e0nh tinh n\u00e0o \u0111\u00f3 c\u00f3 m\u1ed9t v\u1ec7 tinh tr\u1edf l\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>Ti\u1ec3u h\u00e0nh tinh v\u1ed1n kh\u00e1 nh\u1ecf, v\u1ec7 tinh c\u1ee7a n\u00f3 l\u1ea1i c\u00e0ng nh\u1ecf h\u01a1n. Nh\u1eefng ti\u1ec3u h\u00e0nh tinh trong h\u1ec7 M\u1eb7t Tr\u1eddi c\u00f3 v\u1ec7 tinh \u0111\u00e3 m\u1edf ra m\u1ed9t l\u0129nh v\u1ef1c nghi\u00ean c\u1ee9u m\u1edbi r\u1ed9ng l\u1edbn \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1eeb kho\u00e1: H\u00e0nh tinh; V\u1ec7 tinh; Ti\u1ec3u h\u00e0nh tinh.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n\n\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u1eb7t Tr\u0103ng l\u00e0 v\u1ec7 tinh thi\u00ean nhi\u00ean duy nh\u1ea5t c\u1ee7a Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t, l\u00e0 thi\u00ean th\u1ec3 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft \u0111\u1ebfn t\u1eeb l\u00e2u. V\u1eady nh\u1eefng h\u00e0nh tinh kh\u00e1c c\u1ee7a h\u1ec7 M\u1eb7t Tr\u1eddi c\u00f3 v\u1ec7 tinh ri\u00eang kh\u00f4ng? Nh\u1eefng quan tr\u1eafc nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 m\u1eb7t n\u00e0y m\u00e3i \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 XVII m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u. Th\u00e1ng [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15,7],"tags":[],"class_list":["post-7137","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc","category-vat-ly"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7137","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7137"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7137\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7137"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7137"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7137"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}