{"id":7175,"date":"2021-11-20T12:43:49","date_gmt":"2021-11-20T05:43:49","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=7175"},"modified":"2021-11-20T13:24:39","modified_gmt":"2021-11-20T06:24:39","slug":"vanh-cua-tho-tinh-thuc-chat-la-gi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/vanh-cua-tho-tinh-thuc-chat-la-gi\/","title":{"rendered":"V\u00e0nh c\u1ee7a Th\u1ed5 tinh th\u1ef1c ch\u1ea5t l\u00e0 g\u00ec?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u1ed5 tinh l\u00e0 m\u1ed9t h\u00e0nh tinh r\u1ea5t \u0111\u1eb9p. V\u00f2ng ngo\u00e0i x\u00edch \u0111\u1ea1o c\u1ee7a n\u00f3 c\u00f3 m\u1ed9t v\u00e0nh s\u00e1ng, gi\u1ed1ng nh\u01b0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed9i m\u0169 v\u00e0nh r\u1ed9ng. Trong h\u1ec7 M\u1eb7t Tr\u1eddi, M\u1ed9c Tinh v\u00e0 Thi\u00ean V\u01b0\u01a1ng Tinh tuy c\u0169ng c\u00f3 v\u00e0nh s\u00e1ng, nh\u01b0ng kh\u00f4ng h\u1ea5p d\u1eabn con ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 v\u00e0nh s\u00e1ng c\u1ee7a Th\u1ed5 tinh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1eeb n\u0103m 1610, khi Galil\u00ea khi d\u00f9ng k\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng t\u1ef1 ch\u1ebf t\u1ea1o \u0111\u1ec3 quan s\u00e1t Th\u1ed5 tinh \u0111\u00e3 ph\u00e1t hi\u1ec7n b\u00ean c\u1ea1nh Th\u1ed5 tinh c\u00f3 m\u1ed9t v\u1eadt d\u1ecb d\u1ea1ng r\u1ea5t l\u1ea1, gi\u1ed1ng nh\u01b0 Th\u1ed5 tinh m\u1ecdc hai c\u00e1i tai. Kho\u1ea3ng 50 n\u0103m sau, nh\u00e0 thi\u00ean v\u0103n H\u00e0 Lan, Huyens d\u00f9ng k\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng thi\u00ean v\u0103n ti\u00ean ti\u1ebfn h\u01a1n quan s\u00e1t Th\u1ed5 tinh m\u1edbi ch\u1ee9ng th\u1ef1c \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf Th\u1ed5 tinh c\u00f3 m\u1ed9t v\u00e0nh s\u00e1ng v\u1eeba m\u1ecfng, v\u1eeba ph\u1eb3ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft con ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng v\u00e0nh s\u00e1ng c\u1ee7a Th\u1ed5 tinh l\u00e0 m\u1ed9t v\u00e0nh ho\u00e0n ch\u1ec9nh. M\u00e3i \u0111\u1ebfn gi\u1eefa th\u1ebf k\u1ef7 XIX, th\u00f4ng qua quan s\u00e1t m\u1edbi nh\u1eadn th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0nh s\u00e1ng c\u1ee7a Th\u1ed5 tinh l\u00e0 do v\u00f4 s\u1ed1 m\u1ea3nh v\u1ee5n c\u1ea5u t\u1ea1o th\u00e0nh. \u0110\u01b0\u1eddng k\u00ednh c\u1ee7a n\u00f3 c\u00f3 c\u00e1i l\u00e0 nh\u1eefng h\u1ea1t b\u0103ng, c\u1ee5c \u0111\u00e1 ch\u1ec9 m\u1ea5y cm \u0111\u1ebfn m\u1ea5y m\u00e9t, ch\u00fang quay quanh Th\u1ed5 tinh nh\u01b0 \u0111\u00e8n k\u00e9o qu\u00e2n. V\u00e0nh s\u00e1ng c\u1ee7a Th\u1ed5 tinh r\u1ea5t m\u1ecfng, \u0111\u1ed9 d\u00e0y ch\u1ec9 kho\u1ea3ng 10 km, nh\u01b0ng v\u00f4 c\u00f9ng r\u1ed9ng, \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 cho Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t c\u1ee7a ch\u00fang ta l\u0103n trong v\u00e0nh n\u00e0y gi\u1ed1ng nh\u01b0 qu\u1ea3 b\u00f3ng r\u1ed5 l\u0103n tr\u00ean l\u1ed1i \u0111i c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi. T\u1eeb k\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng m\u00e0 nh\u00ecn th\u00ec v\u00e0nh s\u00e1ng c\u1ee7a Th\u1ed5 tinh s\u00e1ng v\u00e0 ph\u1eb3ng, nh\u01b0ng t\u1eeb \u1ea3nh c\u1ee7a c\u00e1c con t\u00e0u th\u00e1m hi\u1ec3m ph\u00e1t v\u1ec1 l\u1ea1i ch\u1ee9ng t\u1ecf b\u1ed9 m\u1eb7t th\u1eadt c\u1ee7a v\u00e0nh s\u00e1ng n\u00e0y c\u00f3 k\u1ebft c\u1ea5u r\u1ea5t ph\u1ee9c t\u1ea1p. Th\u00e1ng 11 n\u0103m 1980 khi &#8220;Ng\u01b0\u1eddi l\u1eef h\u00e0nh s\u1ed1 1&#8221; bay qua g\u1ea7n Th\u1ed5 tinh \u0111\u00e3 ch\u1ee5p nhi\u1ec1u b\u1ee9c \u1ea3nh v\u00e0nh s\u00e1ng Th\u1ed5 tinh r\u1ea5t r\u00f5, khi\u1ebfn cho con ng\u01b0\u1eddi l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean hi\u1ec3u r\u00f5 c\u1ea5u t\u1ea1o chi ti\u1ebft c\u1ee7a v\u00e0nh s\u00e1ng n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nguy\u00ean v\u00e0nh s\u00e1ng Th\u1ed5 tinh l\u00e0 do v\u00f4 s\u1ed1 nh\u1eefng v\u00e0nh \u0111en v\u00e0 s\u00e1ng xen nhau c\u1ea5u t\u1ea1o n\u00ean, tr\u00f4ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 nh\u1eefng \u0111\u01b0\u1eddng r\u00e3nh d\u00e0y \u0111\u1eb7c tr\u00ean \u0111\u0129a h\u00e1t.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1eeb Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t nh\u00ecn l\u00ean, v\u00e0nh s\u00e1ng Th\u1ed5 tinh kh\u00f4ng nh\u1eefng s\u00e1ng m\u00e0 c\u00f2n \u0111\u1eb9p. H\u00ecnh d\u1ea1ng c\u1ee7a n\u00f3 kh\u00f4ng ng\u1eebng bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i. C\u00f3 m\u1ea5y n\u0103m Th\u1ed5 tinh gi\u1ed1ng nh\u01b0 \u0111\u1ed9i m\u0169 v\u00e0nh r\u1ed9ng, nh\u01b0ng qua m\u1ea5y n\u0103m sau v\u00e0nh s\u00e1ng n\u00e0y l\u1ea1i t\u1ef1 nhi\u00ean m\u1ea5t \u0111i. \u0110\u1ed1i v\u1edbi hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng n\u00e0y Huyens \u0111\u00e3 c\u00f3 s\u1ef1 gi\u1ea3i th\u00edch ch\u00ednh x\u00e1c nh\u01b0 sau. Trong qu\u00e1 tr\u00ecnh v\u1eadn \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a Th\u1ed5 tinh, v\u00e0nh s\u00e1ng c\u1ee7a n\u00f3 th\u01b0\u1eddng h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 ch\u00fang ta d\u01b0\u1edbi nh\u1eefng g\u00f3c \u0111\u1ed9 kh\u00e1c nhau. Khi m\u00e9p bi\u00ean c\u1ee7a v\u00e0nh s\u00e1ng \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t th\u00ec t\u1eeb Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t ta kh\u00f4ng th\u1ec3 nh\u00ecn th\u1ea5y v\u00e0ng s\u00e1ng \u0111\u1ecf n\u1eefa. C\u00e1ch kho\u1ea3ng 15 n\u0103m v\u00e0nh s\u00e1ng c\u1ee7a Th\u1ed5 tinh l\u1ea1i m\u1ea5t \u0111i m\u1ed9t l\u1ea7n. V\u00ed d\u1ee5 n\u0103m 1950 &#8211; 1951 v\u00e0 n\u0103m 1965 &#8211; 1966 v\u00e0nh s\u00e1ng Th\u1ed5 tinh \u0111\u00e3 m\u1ea5t \u0111i trong \u0111\u01b0\u1eddng nh\u00ecn c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1eeb kho\u00e1: Th\u1ed5 Tinh; V\u00e0nh s\u00e1ng Th\u1ed5 Tinh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n\n\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Th\u1ed5 tinh l\u00e0 m\u1ed9t h\u00e0nh tinh r\u1ea5t \u0111\u1eb9p. V\u00f2ng ngo\u00e0i x\u00edch \u0111\u1ea1o c\u1ee7a n\u00f3 c\u00f3 m\u1ed9t v\u00e0nh s\u00e1ng, gi\u1ed1ng nh\u01b0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed9i m\u0169 v\u00e0nh r\u1ed9ng. Trong h\u1ec7 M\u1eb7t Tr\u1eddi, M\u1ed9c Tinh v\u00e0 Thi\u00ean V\u01b0\u01a1ng Tinh tuy c\u0169ng c\u00f3 v\u00e0nh s\u00e1ng, nh\u01b0ng kh\u00f4ng h\u1ea5p d\u1eabn con ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 v\u00e0nh s\u00e1ng c\u1ee7a Th\u1ed5 tinh. T\u1eeb n\u0103m [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15,7],"tags":[],"class_list":["post-7175","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc","category-vat-ly"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7175","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7175"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7175\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7175"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7175"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7175"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}