{"id":7191,"date":"2021-11-20T12:45:42","date_gmt":"2021-11-20T05:45:42","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=7191"},"modified":"2021-11-20T13:24:38","modified_gmt":"2021-11-20T06:24:38","slug":"sao-choi-co-va-cham-voi-mat-troi-khong","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/sao-choi-co-va-cham-voi-mat-troi-khong\/","title":{"rendered":"Sao Ch\u1ed5i c\u00f3 va ch\u1ea1m v\u1edbi M\u1eb7t tr\u1eddi kh\u00f4ng?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u00e1o ch\u00ed \u0111\u00e3 t\u1eebng \u0111\u0103ng nh\u1eefng b\u1ea3n tin r\u1ea5t gi\u1eadt g\u00e2n, \u0111\u1ea1i \u00fd l\u00e0: Chi\u1ec1u ng\u00e0y 30 th\u00e1ng 8 n\u0103m 1979 m\u1ed9t v\u1ec7 tinh nh\u00e2n t\u1ea1o khi quan s\u00e1t th\u1ef1c nghi\u1ec7m gi\u00f3 M\u1eb7t Tr\u1eddi ng\u1eabu nhi\u00ean quan s\u00e1t m\u1ed9t ng\u00f4i sao ch\u1ed5i c\u00f3 hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng s\u1ebd \u0111\u00e2m v\u00e0o M\u1eb7t Tr\u1eddi. H\u1ed3i \u0111\u00f3 sao ch\u1ed5i \u0111ang bay v\u1ec1 h\u01b0\u1edbng M\u1eb7t Tr\u1eddi v\u1edbi t\u1ed1c \u0111\u1ed9 t\u1ed1i thi\u1ec3u 280 km\/s, \u0111u\u00f4i c\u1ee7a sao ch\u1ed5i d\u00e0i tr\u00ean 5 tri\u1ec7u km.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t sao ch\u1ed5i l\u01b0\u1edbt qua M\u1eb7t Tr\u1eddi r\u1ea5t \u00edt g\u1eb7p. N\u00f3 l\u00e0 do v\u1ec7 tinh nh\u00e2n t\u1ea1o l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean ph\u00e1t hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c. Lo\u1ea1i sao ch\u1ed5i n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 xuy\u00ean qua qu\u1ea7ng M\u1eb7t Tr\u1eddi c\u00f3 nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 r\u1ea5t cao, c\u00f3 l\u00fac l\u00e0 tr\u1ef1c ti\u1ebfp \u0111\u00e2m v\u00e0o M\u1eb7t Tr\u1eddi v\u00e0 kh\u00f4ng tho\u00e1t ra n\u1eefa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u00f4i sao ch\u1ed5i l\u01b0\u1edbt qua M\u1eb7t Tr\u1eddi n\u0103m 1979 n\u00e0y \u0111\u00e3 r\u01a1i v\u00e0o con \u0111\u01b0\u1eddng &#8220;kh\u00f4ng quay v\u1ec1&#8221; n\u1eefa. C\u0103n c\u1ee9 s\u1ed1 li\u1ec7u quan tr\u1eafc c\u1ee7a v\u1ec7 tinh nh\u00e2n t\u1ea1o b\u00e1o v\u1ec1, n\u00f3 \u0111\u1ebfn g\u1ea7n M\u1eb7t Tr\u1eddi v\u00e0o ng\u00e0y 31 th\u00e1ng 8. \u0110i\u1ec3m g\u1ea7n M\u1eb7t Tr\u1eddi c\u1ee7a n\u00f3 c\u00e1ch trung t\u00e2m M\u1eb7t Tr\u1eddi ch\u1ec9 c\u00f3 0,001 \u0111\u01a1n v\u1ecb thi\u00ean v\u0103n t\u1ee9c \u01b0\u1edbc kho\u1ea3ng 15 v\u1ea1n km. V\u00ec b\u00e1n k\u00ednh c\u1ee7a M\u1eb7t Tr\u1eddi l\u00e0 70 v\u1ea1n km cho n\u00ean ng\u00f4i sao ch\u1ed5i l\u01b0\u1edbt qua M\u1eb7t Tr\u1eddi n\u00e0y \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean s\u1ebd \u0111i v\u00e0o M\u1eb7t Tr\u1eddi, c\u00e1ch t\u1ea7ng b\u1ec1 m\u1eb7t M\u1eb7t Tr\u1eddi d\u01b0\u1edbi 55 v\u1ea1n km. Xem ra ng\u00f4i sao ch\u1ed5i n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 xuy\u00ean qua M\u1eb7t Tr\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec3m g\u1ea7n M\u1eb7t Tr\u1eddi n\u00f3 ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111i th\u1eb3ng v\u00e0o M\u1eb7t Tr\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sao ch\u1ed5i l\u01b0\u1edbt qua M\u1eb7t Tr\u1eddi v\u00e0 hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng va v\u00e0o M\u1eb7t Tr\u1eddi kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i kh\u00f4ng c\u00f3. G\u1eb7p v\u1eadn kh\u00f4ng may nh\u01b0 th\u1ebf c\u00f2n c\u00f3 ng\u00f4i sao ch\u1ed5i &#8220;1887 I&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u00f4i sao ch\u1ed5i n\u00e0y c\u00f3 \u0111i\u1ec3m g\u1ea7n M\u1eb7t Tr\u1eddi \u1edf c\u1ef1 ly c\u00e1ch trung t\u00e2m M\u1eb7t Tr\u1eddi kho\u1ea3ng 2,7 v\u1ea1n km. Tr\u01b0\u1edbc khi \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec3m g\u1ea7n M\u1eb7t Tr\u1eddi th\u00ec tai n\u1ea1n \u0111\u00e3 x\u1ea3y ra. Khi sao ch\u1ed5i b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u00e2m v\u00e0o M\u1eb7t Tr\u1eddi \u0111\u00e3 b\u1ed1c ch\u00e1y, t\u00e0n t\u00edch c\u1ee7a n\u00f3 ch\u1ec9 c\u00f2n l\u1ea1i sau m\u1ed9t v\u00e0i tu\u1ea7n v\u00e0 cu\u1ed1i c\u00f9ng m\u1ea5t h\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u0103m 1979 v\u00e0 n\u0103m 1987 c\u00f3 hai ng\u00f4i sao ch\u1ed5i l\u01b0\u1edbt qua M\u1eb7t Tr\u1eddi, \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng th\u00e0nh vi\u00ean trong nh\u00f3m sao ch\u1ed5i Klus. \u0110\u1ebfn nay t\u1ed1i thi\u1ec3u ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e3 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f3 13 ng\u00f4i sao ch\u1ed5i trong s\u1ed1 nh\u1eefng th\u00e0nh vi\u00ean trong gia \u0111\u00ecnh sao ch\u1ed5i n\u00e0y. V\u1ec1 \u0111\u1ea1i th\u1ec3 ch\u00fang \u0111\u1ec1u c\u00f3 qu\u1ef9 \u0111\u1ea1o chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng r\u1ea5t g\u1ea7n gi\u1ed1ng nhau, c\u00f3 nh\u1eefng ng\u00f4i sao l\u00e0 sao ch\u1ed5i chu k\u1ef3, \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m chung qu\u1ef9 \u0111\u1ea1o c\u1ee7a n\u00f3 l\u00e0 r\u1ea5t g\u1ea7n M\u1eb7t Tr\u1eddi, t\u1eeb m\u1ea5y ch\u1ee5c v\u1ea1n km \u0111\u1ebfn m\u1ea5y v\u1ea1n km. N\u1ebfu ta g\u1ecdi c\u00e1c cao ch\u1ed5i n\u00f3i chung l\u00e0 nh\u1eefng &#8220;k\u1ebb lang thang&#8221; trong h\u1ec7 M\u1eb7t Tr\u1eddi th\u00ec sao ch\u1ed5i l\u01b0\u1edbt qua M\u1eb7t Tr\u1eddi s\u1ebd l\u00e0 nh\u1eefng &#8220;k\u1ebb m\u1ea1o hi\u1ec3m&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00ec nh\u1eefng k\u1ebb m\u1ea1o hi\u1ec3m n\u00e0y c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng l\u01b0\u1edbt qua r\u1ea5t g\u1ea7n M\u1eb7t Tr\u1eddi cho n\u00ean ch\u00fang \u0111\u1ec3 l\u1ea1i nh\u1eefng ghi ch\u00e9p thi\u00ean v\u0103n \u00edt g\u1eb7p nh\u1ea5t. N\u0103m 1680 c\u00f3 m\u1ed9t sao ch\u1ed5i l\u1edbn khi \u0111\u1ebfn g\u1ea7n M\u1eb7t Tr\u1eddi, c\u1ef1 ly ch\u1ec9 c\u00e1ch b\u1ec1 m\u1eb7t M\u1eb7t Tr\u1eddi c\u00f3 23 v\u1ea1n km. Tr\u01b0\u1edbc v\u00e0 sau \u0111\u00f3 \u0111\u1ed9 s\u00e1ng c\u1ee7a n\u00f3 \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn c\u1ea5p sao &#8211; 18, so v\u1edbi tr\u0103ng l\u1eb7n c\u00f2n s\u00e1ng h\u01a1n g\u1ea5p 100 l\u1ea7n. Cho \u0111\u1ebfn nay v\u1eabn ch\u01b0a c\u00f3 thi\u00ean th\u1ec3 n\u00e0o (tr\u1eeb M\u1eb7t Tr\u1eddi ra) c\u00f3 \u0111\u1ed9 s\u00e1ng v\u01b0\u1ee3t qua n\u00f3. Chu k\u1ef3 quay quanh M\u1eb7t Tr\u1eddi c\u1ee7a ng\u00f4i sao ch\u1ed5i n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 r\u1ea5t d\u00e0i, 8800 n\u0103m. Khi sao ch\u1ed5i &#8220;18431&#8221; \u0111\u1ebfn g\u1ea7n M\u1eb7t Tr\u1eddi th\u00ec c\u00e1ch b\u1ec1 m\u1eb7t M\u1eb7t Tr\u1eddi c\u00f3 13 v\u1ea1n km, b\u1ed1n ng\u00e0y sau n\u00f3 h\u00ecnh th\u00e0nh m\u1ed9t c\u00e1i \u0111u\u00f4i d\u00e0i b\u1ea5t ng\u1edd 320 tri\u1ec7u km, cho \u0111\u1ebfn nay \u0111\u00f3 v\u1eabn l\u00e0 sao ch\u1ed5i k\u1ef7 l\u1ee5c c\u00f3 \u0111u\u00f4i d\u00e0i nh\u1ea5t.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1eeb kho\u00e1: Sao ch\u1ed5i; Sao ch\u1ed5i l\u01b0\u1edbt qua M\u1eb7t<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n\n\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>B\u00e1o ch\u00ed \u0111\u00e3 t\u1eebng \u0111\u0103ng nh\u1eefng b\u1ea3n tin r\u1ea5t gi\u1eadt g\u00e2n, \u0111\u1ea1i \u00fd l\u00e0: Chi\u1ec1u ng\u00e0y 30 th\u00e1ng 8 n\u0103m 1979 m\u1ed9t v\u1ec7 tinh nh\u00e2n t\u1ea1o khi quan s\u00e1t th\u1ef1c nghi\u1ec7m gi\u00f3 M\u1eb7t Tr\u1eddi ng\u1eabu nhi\u00ean quan s\u00e1t m\u1ed9t ng\u00f4i sao ch\u1ed5i c\u00f3 hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng s\u1ebd \u0111\u00e2m v\u00e0o M\u1eb7t Tr\u1eddi. H\u1ed3i \u0111\u00f3 sao ch\u1ed5i \u0111ang [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15,7],"tags":[],"class_list":["post-7191","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc","category-vat-ly"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7191","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7191"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7191\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7191"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7191"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7191"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}