{"id":7195,"date":"2021-11-20T12:46:11","date_gmt":"2021-11-20T05:46:11","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=7195"},"modified":"2021-11-20T13:24:38","modified_gmt":"2021-11-20T06:24:38","slug":"sao-choi-co-kha-nang-va-cham-voi-trai-dat-khong","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/sao-choi-co-kha-nang-va-cham-voi-trai-dat-khong\/","title":{"rendered":"Sao ch\u1ed5i c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng va ch\u1ea1m v\u1edbi Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t kh\u00f4ng?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00f3i \u0111\u1ebfn sao ch\u1ed5i r\u1ea5t nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ngh\u0129 r\u1eb1ng sao ch\u1ed5i l\u00e0 m\u1ed9t thi\u00ean th\u1ec3 \u0111\u1eb9p \u0111\u1ebd c\u00f3 c\u00e1i \u0111u\u00f4i r\u1ea5t d\u00e0i. Th\u1eddi c\u1ed5 \u0111\u1ea1i s\u1ef1 xu\u1ea5t hi\u1ec7n c\u1ee7a sao ch\u1ed5i th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 \u0111i\u1ec1m tai ho\u1ea1. Tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf s\u1ef1 xu\u1ea5t hi\u1ec7n c\u1ee7a n\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng t\u1ef1 nhi\u00ean m\u00e0 th\u00f4i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u1eefng sao ch\u1ed5i m\u00e0 ta nh\u00ecn th\u1ea5y g\u1ed3m c\u00f3 3 b\u1ed9 ph\u1eadn c\u1ea5u t\u1ea1o th\u00e0nh: \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111\u1ea7u sao ch\u1ed5i, t\u00f3c sao ch\u1ed5i v\u00e0 \u0111u\u00f4i. Trong \u0111\u00f3 \u0111u\u00f4i l\u00e0 b\u1ed9 ph\u1eadn thu h\u00fat s\u1ef1 ch\u00fa \u00fd nh\u1ea5t, n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 d\u00e0i \u0111\u1ebfn m\u1ea5y v\u1ea1n km, th\u1eadm ch\u00ed c\u00f2n d\u00e0i h\u01a1n. Th\u00e0nh ph\u1ea7n ch\u1ee7 y\u1ebfu c\u1ee7a \u0111\u1ea7u sao ch\u1ed5i l\u00e0 b\u0103ng v\u00e0 c\u00f3 m\u1ed9t \u00edt b\u1ee5i. T\u00f3c sao ch\u1ed5i v\u00e0 \u0111u\u00f4i sao ch\u1ed5i l\u00e0 c\u00e1c ch\u1ea5t kh\u00ed v\u00e0 b\u1ee5i do \u0111\u1ea7u sao ch\u1ed5i b\u1ecb t\u00e1c d\u1ee5ng b\u1ee9c x\u1ea1 c\u1ee7a M\u1eb7t Tr\u1eddi m\u00e0 t\u1ea1o th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 XX c\u00e1c nh\u00e0 thi\u00ean v\u0103n t\u00ednh to\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c n\u0103m 1910 sao ch\u1ed5i Halley s\u1ebd bay \u0111\u1ebfn g\u1ea7n M\u1eb7t Tr\u1eddi v\u00e0 \u0111u\u00f4i c\u1ee7a n\u00f3 s\u1ebd qu\u00e9t qua Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t. H\u1ed3i \u0111\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ta lo s\u1ee3 mu\u00f4n ph\u1ea7n. M\u1ed9t s\u1ed1 b\u00e1o ch\u00ed th\u1eadm ch\u00ed c\u00f2n tuy\u00ean truy\u1ec1n th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn ng\u00e0y t\u1eadn th\u1ebf. Ng\u00e0y 19 th\u00e1ng 5 sao ch\u1ed5i Halley \u0111\u00e3 \u0111i qua qu\u1ef9 \u0111\u1ea1o Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t nh\u01b0ng Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t \u0111\u00e3 xuy\u00ean qua \u0111u\u00f4i c\u1ee7a n\u00f3 m\u1ed9t c\u00e1ch b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng. Tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf \u0111u\u00f4i sao ch\u1ed5i l\u00e0 do nh\u1eefng ch\u1ea5t kh\u00ed lo\u00e3ng t\u1ea1o th\u00e0nh. Cho n\u00ean khi Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t xuy\u00ean qua \u0111u\u00f4i sao ch\u1ed5i th\u00ec gi\u1ed1ng nh\u01b0 con \u00e9n xuy\u00ean qua l\u1edbp s\u01b0\u01a1ng m\u00f9, kh\u00f4ng h\u1ec1 b\u1ecb \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng g\u00ec.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sao ch\u1ed5i qu\u00e9t qua Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t s\u1ebd kh\u00f4ng g\u00e2y \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng g\u00ec, nh\u01b0ng n\u1ebfu b\u1ed9 ph\u1eadn ch\u1ee7 y\u1ebfu c\u1ee7a sao ch\u1ed5i l\u00e0 nh\u00e2n sao ch\u1ed5i va ch\u1ea1m v\u1edbi Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t th\u00ec kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 b\u00ecnh an v\u00f4 s\u1ef1. Nh\u00e2n sao ch\u1ed5i c\u00f3 th\u1ec3 va ch\u1ea1m v\u1edbi Tr\u00e1i<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ea5t kh\u00f4ng?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u00e1ng s\u1edbm ng\u00e0y 30 th\u00e1ng 6 n\u0103m 1908 m\u1ed9t thi\u00ean th\u1ec3 mang m\u1ed9t qu\u1ea3 c\u1ea7u l\u1eeda r\u1ea5t l\u1edbn \u0111\u00e3 n\u1ed5 tr\u00ean b\u1ea7u tr\u1eddi khu v\u1ef1c Tunguska ph\u00eda t\u00e2y b\u1eafc h\u1ed3 Bera 800 km c\u1ee7a v\u00f9ng Siberi Nga. Qu\u1ea3 c\u1ea7u l\u1eeda r\u01a1i xu\u1ed1ng c\u00f2n s\u00e1ng ch\u00f3i h\u01a1n c\u1ea3 M\u1eb7t Tr\u1eddi bu\u1ed5i s\u00e1ng, ti\u1ebfng n\u1ed5 l\u1edbn ch\u1ea5n \u0111\u1ed9ng truy\u1ec1n xa h\u01a1n 1000 km. Nhi\u1ec1u t\u00e0i li\u1ec7u kh\u1ea3o s\u00e1t ch\u1ee9ng t\u1ecf r\u1eb1ng, v\u1ee5 n\u1ed5 n\u00e0y c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng l\u00e0 sao ch\u1ed5i \u0111\u00e2m v\u00e0o Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t g\u00e2y n\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1eeb ng\u00e0y 16 \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 7 n\u0103m 1994, 21 m\u1ea3nh v\u1ee5n c\u1ee7a sao ch\u1ed5i &#8220;Shoemaker &#8211; Levy 9&#8221; s\u1eafp th\u00e0nh m\u1ed9t d\u00e3y gi\u1ed1ng nh\u01b0 chu\u1ed7i tr\u00e0ng h\u1ea1t k\u00e9o d\u00e0i m\u1ea5y tri\u1ec7u km, li\u00ean t\u1ee5c \u0111\u00e2m v\u00e0o sao M\u1ed9c. V\u1ebft \u0111en kh\u1ed5ng l\u1ed3 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i tr\u00ean sao M\u1ed9c ch\u1ed7 l\u1edbn nh\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ee9a l\u1ecdt 2 Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t. C\u00f3 th\u1ec3 t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ee9c va ch\u1ea1m l\u1edbn bi\u1ebft bao!<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Do \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y sao ch\u1ed5i \u0111\u00e2m v\u00e0o Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t l\u00e0 c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng t\u1ed3n t\u1ea1i. Nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng n\u00ean v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 qu\u00e1 lo s\u1ee3, b\u1edfi v\u00ec kh\u1ea3 n\u0103ng ph\u00e1t sinh s\u1ef1 ki\u1ec7n n\u00e0y l\u00e0 v\u00f4 c\u00f9ng hi\u1ebfm hoi. Nh\u01b0ng c\u00e1c nh\u00e0 thi\u00ean v\u0103n c\u0169ng r\u1ea5t coi tr\u1ecdng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y. V\u00ed d\u1ee5 n\u01b0\u1edbc M\u1ef9 \u0111\u00e3 c\u00f3 k\u1ebf ho\u1ea1ch t\u00ecm qu\u00e9t c\u00e1c ti\u1ec3u h\u00e0nh tinh bay \u0111\u1ebfn g\u1ea7n Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t, m\u1ee5c \u0111\u00edch l\u00e0 \u0111\u1ec3 gi\u00e1m s\u00e1t c\u00e1c ti\u1ec3u h\u00e0nh tinh v\u00e0 sao ch\u1ed5i, d\u1ef1 ph\u00f2ng ch\u00fang va ch\u1ea1m v\u1edbi Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t. Ng\u00e0y nay khoa h\u1ecdc \u0111\u00e3 ph\u00e1t tri\u1ec3n r\u1ea5t cao, m\u1ed9t khi ph\u00e1t hi\u1ec7n sao ch\u1ed5i c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng va ch\u1ea1m v\u1edbi Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00f3ng nh\u1eefng con t\u00e0u mang theo bom m\u1ea1nh \u0111\u1ec3 t\u00ecm c\u00e1ch l\u00e0m ch\u1ec7ch qu\u1ef9 \u0111\u1ea1o chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a ch\u00fang, tr\u00e1nh s\u1ef1 va ch\u1ea1m x\u1ea3y ra.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1eeb kho\u00e1: Sao ch\u1ed5i; S\u1ef1 va ch\u1ea1m c\u1ee7a sao ch\u1ed5i v\u1edbi M\u1ed9c Tinh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n\n\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00f3i \u0111\u1ebfn sao ch\u1ed5i r\u1ea5t nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ngh\u0129 r\u1eb1ng sao ch\u1ed5i l\u00e0 m\u1ed9t thi\u00ean th\u1ec3 \u0111\u1eb9p \u0111\u1ebd c\u00f3 c\u00e1i \u0111u\u00f4i r\u1ea5t d\u00e0i. Th\u1eddi c\u1ed5 \u0111\u1ea1i s\u1ef1 xu\u1ea5t hi\u1ec7n c\u1ee7a sao ch\u1ed5i th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 \u0111i\u1ec1m tai ho\u1ea1. Tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf s\u1ef1 xu\u1ea5t hi\u1ec7n c\u1ee7a n\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng t\u1ef1 nhi\u00ean m\u00e0 th\u00f4i. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15,7],"tags":[],"class_list":["post-7195","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc","category-vat-ly"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7195","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7195"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7195\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7195"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7195"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7195"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}