{"id":7207,"date":"2021-11-20T12:47:36","date_gmt":"2021-11-20T05:47:36","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=7207"},"modified":"2021-11-20T13:24:37","modified_gmt":"2021-11-20T06:24:37","slug":"co-phai-9-hanh-tinh-lon-sap-xep-thanh-chu-thap-se-gay-ra-tai-hoa-khong","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/co-phai-9-hanh-tinh-lon-sap-xep-thanh-chu-thap-se-gay-ra-tai-hoa-khong\/","title":{"rendered":"C\u00f3 ph\u1ea3i 9 h\u00e0nh tinh l\u1edbn s\u1eafp x\u1ebfp th\u00e0nh ch\u1eef th\u1eadp s\u1ebd g\u00e2y ra tai ho\u1ea1 kh\u00f4ng?"},"content":{"rendered":"\n<p>Nh\u01b0 ta \u0111\u00e3 bi\u1ebft, 9 h\u00e0nh tinh l\u1edbn c\u1ee7a h\u1ec7 M\u1eb7t Tr\u1eddi m\u1ed7i h\u00e0nh tinh c\u00f3 qu\u1ef9 \u0111\u1ea1o ri\u00eang v\u00e0 quay quanh M\u1eb7t Tr\u1eddi v\u1edbi chu k\u1ef3 kh\u00e1c nhau. C\u00f3 l\u00fac M\u1eb7t Tr\u1eddi v\u00e0 9 h\u00e0nh tinh xu\u1ea5t hi\u1ec7n s\u1ef1 s\u1eafp x\u1ebfp r\u1ea5t th\u00fa v\u1ecb. V\u00ed d\u1ee5 n\u0103m 1982, c\u1ea3 9 h\u00e0nh tinh chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn h\u00ecnh qu\u1ea1t \u1edf m\u1ed9t ph\u00eda c\u1ee7a M\u1eb7t Tr\u1eddi, t\u1eeb M\u1eb7t Tr\u1eddi nh\u00ecn l\u00ean th\u00ec 9 h\u00e0nh tinh gi\u1ed1ng nh\u01b0 m\u1ed9t chu\u1ed7i ng\u1ecdc, r\u1ea5t hi\u1ebfm th\u1ea5y. Ng\u00e0y 18 th\u00e1ng 8 n\u0103m 1999, 9 h\u00e0nh tinh l\u1ea5y Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t l\u00e0m trung t\u00e2m x\u1ebfp th\u00e0nh h\u00ecnh ch\u1eef th\u1eadp. \u0110\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng t\u1ef1 nhi\u00ean trong qu\u00e1 tr\u00ecnh chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a c\u00e1c thi\u00ean th\u1ec3, ho\u00e0n to\u00e0n ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi ba \u0111\u1ecbnh lu\u1eadt chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a c\u00e1c h\u00e0nh tinh v\u00e0 \u0111\u1ecbnh lu\u1eadt v\u1ea1n v\u1eadt h\u1ea5p d\u1eabn c\u1ee7a Niut\u01a1n \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5ng k\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u01b0ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1i l\u1ee3i d\u1ee5ng hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng n\u00e0y \u0111\u1ec3 tuy\u00ean truy\u1ec1n xuy\u00ean t\u1ea1c. H\u1ecd ngu\u1ef5 bi\u1ec7n n\u00f3i &#8220;lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi g\u1eb7p tai ho\u1ea1 l\u1edbn&#8221;. Nh\u1eefng l\u1eddi d\u1ef1 \u0111o\u00e1n n\u00e0y l\u1ea5y c\u0103n c\u1ee9 khoa h\u1ecdc l\u00e0 khi 9 h\u00e0nh tinh s\u1eafp x\u1ebfp th\u00e0nh m\u1ed9t chu\u1ed7i hay h\u00ecnh ch\u1eef th\u1eadp th\u00ec t\u1eeb tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a ch\u00fang v\u00e0 l\u1ef1c v\u1ea1n v\u1eadt h\u1ea5p d\u1eabn tr\u00f9ng nhau, d\u1eabn \u0111\u1ebfn Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t b\u1ecb c\u01a1n h\u1ed3ng thu\u1ef7, ho\u1eb7c \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, ho\u1eb7c n\u00fai l\u1eeda ph\u00e1t sinh li\u00ean t\u1ee5c, th\u1eadm ch\u00ed c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ed9t nhi\u00ean phanh \u0111\u1ee9ng Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t l\u1ea1i, kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ef1 quay v\u00e0 v\u1ee1 n\u00e1t.<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u1eefng nh\u00e0 khoa h\u1ecdc nghi\u00eam t\u00fac \u0111\u00e3 b\u00e1c b\u1ecf lu\u1eadn \u0111i\u1ec7u n\u00e0y. B\u1edfi v\u00ec 8 h\u00e0nh tinh l\u1edbn kh\u00e1c c\u00e1ch Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t r\u1ea5t xa, cho d\u00f9 ch\u00fang s\u1eafp x\u1ebfp th\u00e0nh m\u1ed9t \u0111\u01b0\u1eddng th\u1eb3ng th\u00ec t\u1ed5ng l\u1ef1c g\u00e2y n\u00ean th\u1ee7y tri\u1ec1u c\u1ee7a ch\u00fang \u0111\u1ed1i v\u1edbi Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t v\u1eabn ch\u01b0a b\u1eb1ng m\u1ed9t ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n l\u1ef1c h\u1ea5p d\u1eabn c\u1ee7a M\u1eb7t Tr\u0103ng g\u00e2y n\u00ean. Cho d\u00f9 th\u1ee7y tri\u1ec1u c\u1ee7a Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t t\u0103ng l\u00ean \u0111\u1ebfn l\u1edbn nh\u1ea5t th\u00ec c\u0169ng ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 0,006 mm. N\u1ebfu nh\u1eefng h\u00e0nh tinh n\u00e0y kh\u00f4ng s\u1eafp x\u1ebfp th\u00e0nh m\u1ed9t \u0111\u01b0\u1eddng th\u1eb3ng m\u00e0 l\u00e0 h\u00ecnh ch\u1eef th\u1eadp th\u00ec l\u1ef1c h\u1ea5p d\u1eabn c\u1ee7a ch\u00fang \u0111\u1ed1i v\u1edbi Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t s\u1ebd tri\u1ec7t ti\u00eau l\u1eabn nhau m\u1ed9t ph\u1ea7n, th\u1eadm ch\u00ed tri\u1ec7t ti\u00eau to\u00e0n b\u1ed9, n\u00ean \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a n\u00f3 c\u00e0ng kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng k\u1ec3. C\u00f2n \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a t\u1eeb tr\u01b0\u1eddng c\u0169ng r\u1ea5t nh\u1ecf.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u1ef1 th\u1eadt l\u00e0 v\u0169 kh\u00ed hi\u1ec7u qu\u1ea3 nh\u1ea5t \u0111\u1ec3 b\u00f3c tr\u1ea7n c\u00e1c lu\u1eadn \u0111i\u1ec7u \u0111\u00f3. 9 h\u00e0nh tinh x\u1ebfp th\u00e0nh 1 chu\u1ed7i hay x\u1ebfp th\u00e0nh h\u00ecnh ch\u1eef th\u1eadp \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 t\u1eebng ph\u00e1t sinh, nh\u01b0ng Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t v\u1eabn chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng theo qu\u1ef9 \u0111\u1ea1o nh\u01b0 c\u0169, m\u1ed9t m\u1eb7t v\u1eeba quay quanh M\u1eb7t Tr\u1eddi, m\u1ed9t m\u1eb7t v\u1eeba t\u1ef1 quay, t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi v\u1eadt tr\u00ean Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng x\u1ea9y ra t\u00ecnh h\u00ecnh g\u00ec nghi\u00eam tr\u1ecdng.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc ch\u1ec9 r\u00f5, \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a c\u00e1c thi\u00ean th\u1ec3 trong v\u0169 tr\u1ee5 \u0111\u1ed1i v\u1edbi Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t l\u00e0 m\u1ed9t qu\u00e1 tr\u00ecnh l\u00e2u d\u00e0i. V\u00ed d\u1ee5 M\u1eb7t Tr\u1eddi trong t\u01b0\u01a1ng lai s\u1ebd gi\u00e3n n\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t thi\u00ean th\u1ec3 \u0111\u1ecf kh\u1ed5ng l\u1ed3, l\u00fac \u0111\u00f3 Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng b\u1ecb nu\u1ed1t ch\u1eedng, nh\u01b0ng \u0111\u00f3 l\u00e0 vi\u1ec7c t\u1ed1i thi\u1ec3u c\u1ee7a 5 t\u1ec9 n\u0103m sau. L\u1ea5y v\u00ed d\u1ee5 t\u1ed1c \u0111\u1ed9 g\u00f3c t\u1ef1 quay c\u1ee7a Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t \u0111ang ch\u1eadm d\u1ea7n, chu k\u1ef3 t\u1ef1 quay l\u00fac Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t m\u1edbi h\u00ecnh th\u00e0nh l\u00e0 h\u01a1n 3 gi\u1edd, qua m\u1ea5y t\u1ec9 n\u0103m sau hi\u1ec7n nay chu k\u1ef3 t\u1ef1 quay c\u1ee7a n\u00f3 l\u00e0 23 gi\u1edd, 56 ph\u00fat, trong t\u01b0\u01a1ng lai s\u1ebd ch\u1eadm d\u1ea7n, \u01b0\u1edbc kho\u1ea3ng qua 100 n\u0103m n\u1eefa m\u1ed9t ng\u00e0y s\u1ebd d\u00e0i th\u00eam 0,001 gi\u00e2y, \u0111\u1ebfn l\u00fac m\u1ed9t ng\u00e0y s\u1ebd b\u1eb1ng 1030 gi\u1edd (t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng v\u1edbi 43 ng\u00e0y hi\u1ec7n nay). \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec ph\u1ea3i kinh ng\u1ea1c v\u00e0 lo l\u1eafng, b\u1edfi v\u00ec \u0111\u1ebfn l\u00fac 1 ng\u00e0y t\u0103ng \u0111\u1ebfn h\u01a1n 1000 gi\u1edd th\u00ec c\u00f2n ph\u1ea3i tr\u1ea3i qua h\u01a1n 200 t\u1ec9 n\u0103m n\u1eefa. L\u00fac \u0111\u00f3 M\u1eb7t Tr\u1eddi \u0111\u00e3 kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i t\u1eeb l\u00e2u.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay lu\u00f4n c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u00e1c \u00fd d\u1ef1 \u0111o\u00e1n c\u00e1c tai n\u1ea1n s\u1ebd xu\u1ea5t hi\u1ec7n v\u00e0 kho\u00e1c l\u00ean c\u00e1i \u00e1o m\u00e0u s\u1eafc khoa h\u1ecdc. Nh\u01b0ng ch\u1ec9 c\u1ea7n ch\u00fang ta n\u1eafm v\u1eefng tri th\u1ee9c khoa h\u1ecdc th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 v\u1ea1ch tr\u1ea7n b\u1ed9 m\u1eb7t c\u1ee7a h\u1ecd, kh\u00f4ng c\u1ea7n thi\u1ebft ph\u1ea3i lo l\u1eafng nh\u1eefng vi\u1ec7c h\u00e0ng t\u1ec9 n\u0103m sau m\u1edbi x\u1ea3y ra.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1eeb kho\u00e1: H\u00e0nh tinh; Chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a h\u00e0nh<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n\n\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nh\u01b0 ta \u0111\u00e3 bi\u1ebft, 9 h\u00e0nh tinh l\u1edbn c\u1ee7a h\u1ec7 M\u1eb7t Tr\u1eddi m\u1ed7i h\u00e0nh tinh c\u00f3 qu\u1ef9 \u0111\u1ea1o ri\u00eang v\u00e0 quay quanh M\u1eb7t Tr\u1eddi v\u1edbi chu k\u1ef3 kh\u00e1c nhau. C\u00f3 l\u00fac M\u1eb7t Tr\u1eddi v\u00e0 9 h\u00e0nh tinh xu\u1ea5t hi\u1ec7n s\u1ef1 s\u1eafp x\u1ebfp r\u1ea5t th\u00fa v\u1ecb. V\u00ed d\u1ee5 n\u0103m 1982, c\u1ea3 9 h\u00e0nh tinh chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15,7],"tags":[],"class_list":["post-7207","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc","category-vat-ly"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7207","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7207"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7207\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7207"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7207"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7207"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}