{"id":7213,"date":"2021-11-20T12:48:18","date_gmt":"2021-11-20T05:48:18","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=7213"},"modified":"2021-11-20T13:25:14","modified_gmt":"2021-11-20T06:25:14","slug":"co-phai-hang-tinh-la-bat-dong-khong","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/co-phai-hang-tinh-la-bat-dong-khong\/","title":{"rendered":"C\u00f3 ph\u1ea3i h\u1eb1ng tinh l\u00e0 b\u1ea5t \u0111\u1ed9ng kh\u00f4ng?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong h\u1ec7 M\u1eb7t tr\u1eddi c\u1ee7a ta, M\u1eb7t tr\u1eddi l\u00e0 m\u1ed9t h\u1eb1ng tinh. Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t v\u00e0 c\u00e1c h\u00e0nh tinh kh\u00e1c quay quanh M\u1eb7t tr\u1eddi. V\u1eady M\u1eb7t tr\u1eddi c\u00f3 ph\u1ea3i \u0111\u1ee9ng y\u00ean b\u1ea5t \u0111\u1ed9ng kh\u00f4ng? C\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi l\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ea3i. M\u1eb7t tr\u1eddi \u0111ang mang c\u1ea3 h\u1ec7 M\u1eb7t tr\u1eddi quay quanh h\u1ec7 Ng\u00e2n h\u00e0 v\u1edbi t\u1ed1c \u0111\u1ed9 220 km\/s.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nguy\u00ean l\u00e0 c\u00e1c h\u1eb1ng tinh kh\u00f4ng nh\u1eefng kh\u00f4ng \u0111\u1ee9ng y\u00ean m\u00e0 chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng r\u1ea5t nhanh. Trong b\u1ea7u tr\u1eddi m\u1ed7i h\u1eb1ng tinh c\u00f3 ph\u01b0\u01a1ng chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng \u0111i xa d\u1ea7n Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t, c\u00f3 h\u1eb1ng tinh \u0111ang \u0111i \u0111\u1ebfn, h\u01a1n n\u1eefa t\u1ed1c \u0111\u1ed9 nhanh, ch\u1eadm c\u0169ng kh\u00e1c nhau. V\u00ed d\u1ee5 ng\u00f4i sao &#8220;Tham t\u00fa th\u1ee9 7&#8221; c\u1ee7a ch\u00f2m sao L\u1ea1p h\u1ed9 \u0111ang bay xa kh\u1ecfi Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t v\u1edbi t\u1ed1c \u0111\u1ed9 21 km\/s, c\u00f2n ng\u00f4i sao &#8220;Ng\u0169 xa th\u1ee9 2&#8221; c\u1ee7a ch\u00f2m sao Ng\u1ef1 phu m\u1ed7i gi\u00e2y chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng v\u1edbi t\u1ed1c \u0111\u1ed9 30 km. Sao &#8220;T\u1ea5t t\u00fa th\u1ee9 5&#8221; c\u1ee7a ch\u00f2m sao Kim ng\u01b0u ch\u1ea1y nhanh h\u01a1n, t\u1ed1c \u0111\u1ed9 l\u00e0 54 km\/s.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00f2n c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 h\u1eb1ng tinh chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng v\u1edbi t\u1ed1c \u0111\u1ed9 nhanh h\u01a1n n\u1eefa, nh\u01b0 m\u1ed9t ng\u00f4i sao trong ch\u00f2m sao<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Thi\u00ean c\u00e1p t\u1ed1c \u0111\u1ed9 chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn 583 km\/s, qu\u1ea3 th\u1eadt l\u00e0 ng\u00f4i sao ch\u1ea1y r\u1ea5t nhanh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00e1c h\u1eb1ng tinh chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng nhanh nh\u01b0 th\u1ebf, v\u00ec sao ta l\u1ea1i kh\u00f4ng nh\u00ecn th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c? H\u00ecnh d\u1ea1ng c\u1ee7a c\u00e1c ch\u00f2m sao tr\u00ean tr\u1eddi c\u0169ng kh\u00f4ng nh\u00ecn th\u1ea5y c\u00f3 bi\u1ec3n \u0111\u1ed5i g\u00ec?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nguy\u00ean nh\u00e2n kh\u00f4ng nh\u00ecn th\u1ea5y c\u00e1c h\u1eb1ng tinh chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng l\u00e0 v\u00ec ch\u00fang c\u00e1ch Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t qu\u00e1 xa. L\u1ea5y ng\u00f4i sao g\u1ea7n v\u1edbi Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t nh\u1ea5t l\u00e0 ch\u00f2m sao Ng\u1ef1a n\u1eeda h\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi (B\u00e1n nh\u00e2n m\u00e3), c\u00e1ch ta 4,3 v\u1ea1n t\u1ec9 km, cho n\u00ean d\u00f9 n\u00f3 chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng v\u1edbi t\u1ed1c \u0111\u1ed9 70 km\/s th\u00ec t\u1ed1i thi\u1ec3u ph\u1ea3i qua 2 tr\u0103m n\u0103m n\u1eefa n\u00f3 m\u1edbi chuy\u1ec3n d\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t kho\u1ea3ng c\u00e1ch b\u1eb1ng n\u1eeda \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh c\u1ee7a M\u1eb7t tr\u0103ng. Hu\u1ed1ng h\u1ed3 \u0111a s\u1ed1 c\u00e1c h\u1eb1ng tinh \u0111\u1ec1u c\u00e1ch ch\u00fang ta r\u1ea5t xa so v\u1edbi ng\u00f4i sao l\u00e1ng gi\u1ec1ng \u0111\u00f3. Ch\u1eb3ng tr\u00e1ch m\u00e0 ta th\u1ea5y ch\u00fang nh\u01b0 l\u00e0 b\u1ea5t \u0111\u1ed9ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00ec t\u1ed1c \u0111\u1ed9 v\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng h\u01b0\u1edbng chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a c\u00e1c ng\u00f4i sao trong ch\u00f2m sao B\u1eafc \u0111\u1ea9u kh\u00f4ng gi\u1ed1ng nhau, cho n\u00ean h\u00ecnh d\u1ea1ng c\u1ee7a ch\u00f2m sao B\u1eafc \u0111\u1ea9u 10 v\u1ea1n n\u0103m tr\u01b0\u1edbc v\u00e0 10 v\u1ea1n n\u0103m sau c\u0169ng kh\u00e1c xa v\u1edbi hi\u1ec7n nay. 10 v\u1ea1n n\u0103m tr\u01b0\u1edbc n\u00f3 ch\u1ec9 thay \u0111\u1ed5i m\u1ed9t \u00edt, cho n\u00ean ta kh\u00f4ng nh\u00ecn th\u1ea5y s\u1ef1 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i v\u1ecb tr\u00ed c\u1ee7a sao B\u1eafc \u0111\u1ea9u.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u01b0ng c\u00e1c nh\u00e0 thi\u00ean v\u0103n d\u00f9ng nh\u1eefng thi\u1ebft b\u1ecb \u0111o l\u01b0\u1eddng ch\u00ednh x\u00e1c c\u00f3 th\u1ec3 t\u00ednh ra s\u1ef1 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1eeb kho\u00e1: H\u1eb1ng tinh. Chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a c\u00e1c<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n\n\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Trong h\u1ec7 M\u1eb7t tr\u1eddi c\u1ee7a ta, M\u1eb7t tr\u1eddi l\u00e0 m\u1ed9t h\u1eb1ng tinh. Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t v\u00e0 c\u00e1c h\u00e0nh tinh kh\u00e1c quay quanh M\u1eb7t tr\u1eddi. V\u1eady M\u1eb7t tr\u1eddi c\u00f3 ph\u1ea3i \u0111\u1ee9ng y\u00ean b\u1ea5t \u0111\u1ed9ng kh\u00f4ng? C\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi l\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ea3i. M\u1eb7t tr\u1eddi \u0111ang mang c\u1ea3 h\u1ec7 M\u1eb7t tr\u1eddi quay quanh h\u1ec7 Ng\u00e2n h\u00e0 v\u1edbi t\u1ed1c \u0111\u1ed9 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15,7],"tags":[],"class_list":["post-7213","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc","category-vat-ly"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7213","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7213"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7213\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7213"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7213"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7213"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}