{"id":7245,"date":"2021-11-20T12:52:05","date_gmt":"2021-11-20T05:52:05","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=7245"},"modified":"2021-11-20T13:25:13","modified_gmt":"2021-11-20T06:25:13","slug":"mua-thu-nam-1967-co-nghien-cuu-sinh-bell-va-giao-su-hewish-khoa-thien-van-truong-dai-hoc-liuser-cua-nuoc-anh-khi-quan-sat-thien-van-da-phat-hien-mot-tin-hieu-mach-xung-vo-tuyen-rat-ky-la-chu-ky-mach","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/mua-thu-nam-1967-co-nghien-cuu-sinh-bell-va-giao-su-hewish-khoa-thien-van-truong-dai-hoc-liuser-cua-nuoc-anh-khi-quan-sat-thien-van-da-phat-hien-mot-tin-hieu-mach-xung-vo-tuyen-rat-ky-la-chu-ky-mach\/","title":{"rendered":"Sao m\u1ea1ch xung; Sao n\u01a1tron l\u00e0 g\u00ec"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u00f9a thu n\u0103m 1967 c\u00f4 nghi\u00ean c\u1ee9u sinh Bell v\u00e0 gi\u00e1o s\u01b0 Hewish Khoa thi\u00ean v\u0103n Tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc Liuser c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc Anh khi quan s\u00e1t thi\u00ean v\u0103n \u0111\u00e3 ph\u00e1t hi\u1ec7n m\u1ed9t t\u00edn hi\u1ec7u m\u1ea1ch xung v\u00f4 tuy\u1ebfn r\u1ea5t k\u1ef3 l\u1ea1. Chu k\u1ef3 m\u1ea1ch xung c\u1ee7a t\u00edn hi\u1ec7u r\u1ea5t ng\u1eafn, ch\u1ec9 c\u00f3 1,37 s, h\u01a1n n\u1eefa chu k\u1ef3 r\u1ea5t \u1ed5n \u0111\u1ecbnh, t\u00ednh ch\u00ednh x\u00e1c c\u1ee7a n\u00f3 v\u01b0\u1ee3t qua b\u1ea5t c\u1ee9 \u0111\u1ed3ng h\u1ed3 chu\u00f4ng n\u00e0o tr\u00ean Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t. Ngu\u1ed3n m\u1ea1ch xung v\u00f4 tuy\u1ebfn n\u00e0y gi\u1ed1ng nh\u01b0 s\u1ef1 chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t v\u00e0 c\u00e1c h\u1eb1ng tinh kh\u00e1c c\u0169ng m\u1ecdc l\u00ean t\u1eeb ph\u00eda \u0111\u00f4ng l\u1eb7n xu\u1ed1ng ph\u00eda t\u00e2y, do \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 suy \u0111o\u00e1n n\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t h\u1eb1ng tinh \u1edf trong v\u0169 tr\u1ee5.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00edn hi\u1ec7u n\u00e0y l\u00e0 g\u00ec? V\u00ec sao chu k\u1ef3 c\u1ee7a n\u00f3 l\u1ea1i ng\u1eafn v\u00e0 \u1ed5n \u0111\u1ecbnh nh\u01b0 th\u1ebf? Ng\u01b0\u1eddi ta b\u1eaft \u0111\u1ea7u m\u1ea1nh d\u1ea1n d\u1ef1 \u0111o\u00e1n, c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i h\u00e0nh tinh \u0111ang ph\u00e1t t\u00edn hi\u1ec7u cho ch\u00fang ta. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng ra th\u00e2n th\u1ebf ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i h\u00e0nh tinh th\u1ea5p b\u00e9, da m\u00e0u xanh l\u1ee5c, c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1ef1c ti\u1ebfp nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng \u00e1nh n\u1eafng v\u00e0 nhi\u1ec7t t\u1eeb h\u1eb1ng tinh ph\u00e1t ra, tr\u00ed tu\u1ec7 v\u00e0 tr\u00ecnh \u0111\u1ed9 khoa h\u1ecdc c\u1ee7a h\u1ecd v\u01b0\u1ee3t xa ch\u00fang ta. \u0110\u00f3 l\u00e0 thuy\u1ebft &#8220;ng\u01b0\u1eddi xanh nh\u1ecf b\u00e9&#8221; h\u00ecnh th\u00e0nh h\u1ed3i \u0111\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u01b0ng v\u1ec1 sau c\u00e1c nh\u00e0 thi\u00ean v\u0103n t\u1eeb c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a b\u1ea7u tr\u1eddi l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t ph\u00e1t hi\u1ec7n nhi\u1ec1u ngu\u1ed3n m\u1ea1ch xung, t\u1eeb \u0111\u00f3 m\u00e0 ph\u1ee7 \u0111\u1ecbnh \u1ea3o t\u01b0\u1edfng l\u00e3ng m\u1ea1n v\u1ec1 &#8220;ng\u01b0\u1eddi xanh n\u00e0y. V\u1eady \u0111\u00f3 th\u1ef1c ch\u1ea5t l\u00e0 thi\u00ean th\u1ec3 nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o? Chu k\u1ef3 v\u1eeba nhanh v\u1eeba \u1ed5n \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a m\u1ea1ch xung kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0 do nh\u1eefng thi\u00ean th\u1ec3 quay xung quanh nhau s\u1ea3n sinh ra, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ebfn t\u1eeb s\u1ef1 gi\u00e3n n\u1edf v\u00e0 co ng\u00f3t c\u00f3 t\u00ednh chu k\u1ef3 c\u1ee7a b\u1ea3n th\u00e2n thi\u00ean th\u1ec3. V\u00ec v\u1eady kh\u1ea3 n\u0103ng duy nh\u1ea5t l\u00e0 thi\u00ean th\u1ec3 t\u1ef1 quay. Nh\u01b0ng n\u1ebfu \u0111\u00fang nh\u01b0 th\u1ebf th\u00ec chu k\u1ef3 t\u1ef1 quay m\u1ed9t v\u00f2ng trong m\u1ed9t gi\u00e2y \u0111\u1ed3ng h\u1ed3 ho\u1eb7c l\u00e0 nhanh h\u01a1n th\u00ec th\u1ec3 t\u00edch c\u1ee7a thi\u00ean th\u1ec3 \u0111\u00f3 nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh r\u1ea5t b\u00e9, n\u1ebfu kh\u00f4ng th\u00ec d\u01b0\u1edbi t\u00e1c d\u1ee5ng c\u1ee7a l\u1ef1c ly t\u00e2m n\u00f3 s\u1ebd b\u1ecb v\u1ee1 ra. H\u01a1n n\u1eefa b\u1ee9c x\u1ea1 v\u00f4 tuy\u1ebfn c\u1ee7a thi\u00ean th\u1ec3 n\u00e0y nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh m\u1ea1nh v\u1ec1 m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng n\u00e0o \u0111\u00f3, nh\u01b0 th\u1ebf m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 h\u00ecnh th\u00e0nh m\u1ea1ch xung c\u00f9ng v\u1edbi chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng t\u1ef1 quay c\u1ee7a n\u00f3, r\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 tr\u00ean thi\u00ean th\u1ec3 n\u00e0y c\u00f3 m\u1ed9t t\u1eeb tr\u01b0\u1eddng r\u1ea5t m\u1ea1nh. Suy lu\u1eadn \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y, c\u00e1c nh\u00e0 thi\u00ean v\u0103n b\u1ed7ng nhi\u00ean t\u1ec9nh ng\u1ed9 ra v\u00e0 nh\u1edb \u0111\u1ebfn sao n\u01a1tron c\u00e1ch \u0111\u00e2y h\u01a1n 30 n\u0103m \u0111\u00e3 d\u1ef1 \u0111o\u00e1n theo l\u00fd thuy\u1ebft. T\u1ee9c \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t lo\u1ea1i sao n\u01a1tron t\u1ef1 quay r\u1ea5t nhanh, c\u0169ng g\u1ecdi l\u00e0 sao m\u1ea1ch xung hay punxa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u1ef1 ph\u00e1t hi\u1ec7n sao m\u1ea1ch xung ban \u0111\u1ea7u l\u00e0 nh\u1edd d\u1ef1 \u0111o\u00e1n v\u1ec1 m\u1eb7t l\u00fd thuy\u1ebft, sau \u0111\u00f3 ph\u00e1t hi\u1ec7n nh\u1edd quan tr\u1eafc, \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t v\u00ed d\u1ee5 r\u1ea5t \u0111\u1eb9p, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eeba nh\u1eadn l\u00e0 m\u1ed9t trong b\u1ed1n ph\u00e1t hi\u1ec7n l\u1edbn c\u1ee7a thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc \u1edf th\u1eadp k\u1ef7 60 c\u1ee7a th\u1ebf k\u1ef7 XX. V\u00ec th\u1ebf gi\u00e1o s\u01b0 Hewish v\u1ec1 sau \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn Gi\u1ea3i th\u01b0\u1edfng N\u00f4ben v\u1eadt l\u00fd, 1974.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1eeb kho\u00e1: Sao m\u1ea1ch xung; Sao n\u01a1tron.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n\n\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u00f9a thu n\u0103m 1967 c\u00f4 nghi\u00ean c\u1ee9u sinh Bell v\u00e0 gi\u00e1o s\u01b0 Hewish Khoa thi\u00ean v\u0103n Tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc Liuser c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc Anh khi quan s\u00e1t thi\u00ean v\u0103n \u0111\u00e3 ph\u00e1t hi\u1ec7n m\u1ed9t t\u00edn hi\u1ec7u m\u1ea1ch xung v\u00f4 tuy\u1ebfn r\u1ea5t k\u1ef3 l\u1ea1. Chu k\u1ef3 m\u1ea1ch xung c\u1ee7a t\u00edn hi\u1ec7u r\u1ea5t ng\u1eafn, ch\u1ec9 c\u00f3 1,37 s, h\u01a1n [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15,7],"tags":[],"class_list":["post-7245","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc","category-vat-ly"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7245","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7245"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7245\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7245"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7245"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7245"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}