{"id":7253,"date":"2021-11-20T12:53:02","date_gmt":"2021-11-20T05:53:02","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=7253"},"modified":"2021-11-20T15:09:17","modified_gmt":"2021-11-20T08:09:17","slug":"tren-bau-troi-sao-nhap-nhay-tru-cac-hanh-tinh-ra-tuyet-dai-bo-phan-cac-ngoi-sao-la-nhung-hang-tinh-giong-nhu-mat-troi-chung-deu-tu-phat-sang-va-phat-nhiet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/tren-bau-troi-sao-nhap-nhay-tru-cac-hanh-tinh-ra-tuyet-dai-bo-phan-cac-ngoi-sao-la-nhung-hang-tinh-giong-nhu-mat-troi-chung-deu-tu-phat-sang-va-phat-nhiet\/","title":{"rendered":"C\u00f3 ph\u1ea3i c\u00e1c ng\u00f4i sao tr\u00ean tr\u1eddi \u0111\u1ec1u s\u00e1ng c\u1ea3 kh\u00f4ng?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tr\u00ean b\u1ea7u tr\u1eddi sao nh\u1ea5p nh\u00e1y. Tr\u1eeb c\u00e1c h\u00e0nh tinh ra, tuy\u1ec7t \u0111\u1ea1i b\u1ed9 ph\u1eadn c\u00e1c ng\u00f4i sao l\u00e0 nh\u1eefng h\u1eb1ng tinh gi\u1ed1ng nh\u01b0 M\u1eb7t Tr\u1eddi, ch\u00fang \u0111\u1ec1u t\u1ef1 ph\u00e1t s\u00e1ng v\u00e0 ph\u00e1t nhi\u1ec7t.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1ea5y ch\u1ee5c n\u0103m tr\u01b0\u1edbc c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc c\u0103n c\u1ee9 Thuy\u1ebft t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i r\u1ed9ng c\u1ee7a Anhxtanh \u0111\u00e3 d\u1ef1 \u0111o\u00e1n c\u00f3 m\u1ed9t thi\u00ean th\u1ec3 g\u1ecdi l\u00e0 l\u1ed7 \u0111en (hay l\u1ed7 \u0111en). Nghe t\u00ean th\u00ec bi\u1ebft, l\u1ed7 \u0111en l\u00e0 kh\u00f4ng s\u00e1ng. V\u1eady l\u1ed7 \u0111en l\u00e0 g\u00ec?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">L\u1ed7 \u0111en l\u00e0 m\u1ed9t lo\u1ea1i thi\u00ean th\u1ec3 r\u1ea5t k\u1ef3 qu\u00e1i, th\u1ec3 t\u00edch c\u1ee7a n\u00f3 r\u1ea5t nh\u1ecf, \u0111\u1ed9 d\u00e0y \u0111\u1eb7c r\u1ea5t cao, kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng m\u1ed7i cm3 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn m\u1ea5y ch\u1ee5c t\u1ec9 t\u1ea5n, th\u1eadm ch\u00ed nhi\u1ec1u h\u01a1n. N\u1ebfu t\u1eeb l\u1ed7 \u0111en l\u1ea5y xu\u1ed1ng m\u1ed9t m\u1eabu v\u1eadt ch\u1ea5t to b\u1eb1ng h\u1ea1t g\u1ea1o th\u00ec ph\u1ea3i d\u00f9ng m\u1ea5y v\u1ea1n chi\u1ebfc t\u00e0u c\u1ee1 v\u1ea1n t\u1ea5n m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1edf h\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u1ebfu bi\u1ebfn M\u1eb7t Tr\u1eddi th\u00e0nh m\u1ed9t l\u1ed7 \u0111en th\u00ec b\u00e1n k\u00ednh c\u1ee7a n\u00f3 thu nh\u1ecf l\u1ea1i ch\u01b0a \u0111\u1ebfn 3 km.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00ec m\u1eadt \u0111\u1ed9 c\u1ee7a l\u1ed7 \u0111en r\u1ea5t l\u1edbn, cho n\u00ean l\u1ef1c h\u00fat c\u1ee7a n\u00f3 c\u0169ng r\u1ea5t m\u1ea1nh. M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u bi\u1ebft, v\u00ec s\u1ee9c h\u00fat c\u1ee7a Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t m\u00e0 qu\u1ea3 b\u00f3ng \u0111\u00e1 \u0111i v\u1eabn r\u01a1i xu\u1ed1ng \u0111\u1ea5t. V\u1ec7 tinh nh\u00e2n t\u1ea1o ph\u1ea3i c\u00f3 t\u1ed1c \u0111\u1ed9 r\u1ea5t l\u1edbn m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 kh\u1eafc ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ee9c h\u00fat c\u1ee7a Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t \u0111\u1ec3 bay v\u00e0o v\u0169 tr\u1ee5.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00ecnh h\u00ecnh c\u1ee7a l\u1ed7 \u0111en v\u00e0 Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00e1c h\u1eb3n, l\u1ef1c h\u00fat c\u1ee7a l\u1ed7 \u0111en v\u00f4 c\u00f9ng m\u1ea1nh, t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c v\u1eadt ch\u1ea5t trong n\u1ed9i b\u1ed9 l\u1ed7 \u0111en bao g\u1ed3m c\u1ea3 \u00e1nh s\u00e1ng c\u00f3 t\u1ed1c \u0111\u1ed9 nhanh nh\u01b0 th\u1ebf c\u0169ng kh\u00f4ng tho\u00e1t kh\u1ecfi s\u1ee9c h\u00fat kh\u1ed5ng l\u1ed3 c\u1ee7a n\u00f3. Kh\u00f4ng nh\u1eefng th\u1ebf m\u00e0 n\u00f3 c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 h\u00fat t\u1ea5t c\u1ea3 \u00e1nh s\u00e1ng v\u00e0 c\u00e1c v\u1eadt ch\u1ea5t kh\u00e1c xung quanh n\u00f3. L\u1ed7 \u0111en gi\u1ed1ng nh\u01b0 m\u1ed9t c\u00e1i h\u1ed1 kh\u00f4ng \u0111\u00e1y, b\u1ea5t c\u1ee9 v\u1eadt g\u00ec \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3 th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 tho\u00e1t ra \u0111\u01b0\u1ee3c. Cho n\u00ean \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u1ed7 \u0111en l\u00e0 h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng r\u1ea5t r\u00f5 v\u1ec1 b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a n\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">L\u1ed7 \u0111en nh\u00ecn kh\u00f4ng th\u1ea5y, v\u1eady d\u00f9ng bi\u1ec7n ph\u00e1p g\u00ec \u0111\u1ec3 t\u00ecm th\u1ea5y n\u00f3? Ta ph\u1ea3i l\u1ee3i d\u1ee5ng s\u1ee9c h\u00fat kh\u1ed5ng l\u1ed3 c\u1ee7a n\u00f3. N\u1ebfu l\u1ed7 \u0111en l\u00e0 m\u1ed9t th\u00e0nh vi\u00ean c\u1ee7a h\u1ec7 th\u1ed1ng song tinh, th\u00e0nh vi\u00ean kh\u00e1c l\u00e0 m\u1ed9t h\u1eb1ng tinh c\u00f3 th\u1ec3 quan s\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec v\u00ec l\u1ef1c h\u00fat c\u1ee7a l\u1ed7 \u0111en m\u00e0 h\u1eb1ng tinh v\u1eadn \u0111\u1ed9ng s\u1ebd ph\u00e1t sinh s\u1ef1 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i c\u00f3 quy lu\u1eadt, t\u1eeb s\u1ef1 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00e1m ph\u00e1 ra s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i c\u1ee7a l\u1ed7 \u0111en.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ngo\u00e0i ra c\u00e1c v\u1eadt ch\u1ea5t xung quanh l\u1ed7 \u0111en, d\u01b0\u1edbi s\u1ee9c h\u00fat m\u1ea1nh m\u1ebd c\u1ee7a n\u00f3 s\u1ebd bi\u1ec3u hi\u1ec7n th\u00e0nh nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c v\u1eadn \u0111\u1ed9ng k\u1ef3 l\u1ea1. Khi ch\u00fang cu\u1ed3n cu\u1ed9n xo\u00e1y v\u00e0o l\u1ed7 \u0111en s\u1ebd ph\u00e1t ra tia X v\u00e0 tia \u03b3 r\u1ea5t m\u1ea1nh. \u0110\u00f3 l\u1ea1i l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1ch n\u1eefa \u0111\u1ec3 t\u00ecm ra l\u1ed7 \u0111en. Ngo\u00e0i ra l\u1ed7 \u0111en c\u00f2n \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn s\u1ef1 lan truy\u1ec1n c\u1ee7a tia s\u00e1ng, s\u1ea3n sinh ra hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng th\u1ea5u k\u00ednh h\u00fat. \u0110\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean vi\u1ec7c t\u00ecm ki\u1ebfm l\u1ed7 \u0111en kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 d\u1ec5 d\u00e0ng. &#8220;Thi\u00ean Nga X-1&#8221; l\u00e0 ngu\u1ed3n tia X r\u1ea5t m\u1ea1nh, n\u00f3 c\u00f3 m\u1ed9t ng\u00f4i sao b\u1ea1n nh\u00ecn kh\u00f4ng th\u1ea5y, c\u0103n c\u1ee9 s\u1ef1 chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a &#8220;Thi\u00ean Nga X-1&#8221; c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1n \u0111o\u00e1n kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a ng\u00f4i sao b\u1ea1n n\u00e0y g\u1ea5p 10 l\u1ea7n M\u1eb7t Tr\u1eddi, r\u1ea5t nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t l\u1ed7 \u0111en c\u1ea5p h\u1eb1ng tinh. C\u00e1c nh\u00e0 thi\u00ean v\u0103n c\u00f2n ph\u00e1t hi\u1ec7n r\u1ea5t nhi\u1ec1u h\u1ea1ch nh\u00e2n c\u1ee7a h\u1ec7 sao c\u00f3 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng r\u1ea5t m\u1ea1nh, g\u1ecdi ch\u00fang l\u00e0 nh\u00e2n c\u1ee7a h\u1ec7 sao ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng. Trung t\u00e2m c\u1ee7a n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 nh\u1eefng l\u1ed7 \u0111en kh\u1ed5ng l\u1ed3, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi v\u1edbi s\u1ef1 nu\u1ed1t ch\u1eedng v\u1eadt ch\u1ea5t xung quanh, n\u00f3 c\u00f2n ph\u00e1t ra ngu\u1ed3n n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng r\u1ea5t l\u1edbn. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n cho r\u1eb1ng trung t\u00e2m h\u1ec7 Ng\u00e2n h\u00e0 c\u0169ng c\u00f3 m\u1ed9t l\u1ed7 \u0111en r\u1ea5t l\u1edbn, kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a n\u00f3 g\u1ea5p h\u00e0ng tri\u1ec7u l\u1ea7n M\u1eb7t Tr\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1eeb kho\u00e1: L\u1ed7 \u0111en; Th\u1ea5u k\u00ednh h\u00fat; T\u00e2m h\u1ec7 sao<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n\n\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tr\u00ean b\u1ea7u tr\u1eddi sao nh\u1ea5p nh\u00e1y. Tr\u1eeb c\u00e1c h\u00e0nh tinh ra, tuy\u1ec7t \u0111\u1ea1i b\u1ed9 ph\u1eadn c\u00e1c ng\u00f4i sao l\u00e0 nh\u1eefng h\u1eb1ng tinh gi\u1ed1ng nh\u01b0 M\u1eb7t Tr\u1eddi, ch\u00fang \u0111\u1ec1u t\u1ef1 ph\u00e1t s\u00e1ng v\u00e0 ph\u00e1t nhi\u1ec7t. M\u1ea5y ch\u1ee5c n\u0103m tr\u01b0\u1edbc c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc c\u0103n c\u1ee9 Thuy\u1ebft t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i r\u1ed9ng c\u1ee7a Anhxtanh \u0111\u00e3 d\u1ef1 \u0111o\u00e1n c\u00f3 m\u1ed9t [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15,7],"tags":[],"class_list":["post-7253","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc","category-vat-ly"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7253","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7253"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7253\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7253"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7253"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7253"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}